In een cabine zitten twee mannen. Maar niet op een normale manier. Eén zit achter een laptop, de ander is voorzien van een grote Virtual Reality-bril. De man met de bril zit op de bestuurdersplek en kijkt in de rondte. Hij schakelt, draait aan het stuur. Op de laptop ziet de ander een langwerpig blokje dat langzaam naar de rand van het scherm beweegt. Als het blokje stilstaat, stopt de bestuurder. Hij doet zijn bril af en kijkt even mee naar de laptop. Dat ging behoorlijk goed, toch?

Een gewone cabine is dit niet, en de twee mannen zijn geen doorsnee truckers. De losse cabine staat op wieltjes in een laboratorium van de Hogeschool Arnhem-Nijmegen, de HAN. Twee studenten zijn er aan de slag met een systeem om chauffeurs te helpen hun vrachtauto’s sneller te docken. In het daarnet aangehaalde tafereel waren de twee net bezig om het computersysteem te voorzien van input.

Kritische schakel

In de VR-bril zag de bestuurder de cabine en daaromheen een behoorlijk echte virtuele omgeving, compleet met een laadplatform. Hij ‘bestuurde’ de truck en parkeerde hem achterwaarts tegen een dock aan. De student op de laptop zag in 2D en blokjesvorm wat de rijder aan het doen was.

Alle data van de twee worden opgeslagen en in een later stadium vertaald naar algoritmes waarmee toekomstige – echte – bestuurders hun voordeel kunnen doen wanneer ze een truck met aanhanger moeten docken op een lastige plek. De docking-assistent waar de twee mee bezig zijn, heet Vista, of voluit Vision Supported Truck Docking Assistent.

Tekst loopt door onder de foto

Twee studenten aan het werk tijdens de testrit, vrachtauto, virtual reality
Twee studenten aan het werk tijdens de testrit.

2,1 miljoen euro

Het is een project van dertien partijen in Nederland en Duitsland. Vista ging in maart 2019 officieel van start. Het project kreeg een subsidie van 2,1 miljoen euro van het Europese samenwerkingsverband Interreg. De leiding ligt bij de HAN, om precies te zijn bij de afdeling HAN Automotive Research. Het is een nuttig en bijzonder project, zegt Jan Benders van HAN Automotive Research, de projectleider van Vista. Want veel truckers kunnen een virtuele assistent volgens hem goed gebruiken.

‘Het aandocken van trucks met trailers, bijvoorbeeld bij distributiecentra, is een kritische schakel in het logistieke proces. Distributiecentra hebben vaak veel docks naast elkaar. Het is krap achteruitparkeren voor de chauffeurs. Dat betekent dat ze er soms lang over doen, terwijl collega-chauffeurs staan te wachten. Vista is dan een handig en zinvol hulpmiddel voor de chauffeur. Het helpt bovendien het dc om personeel efficiënt en optimaal in te zetten. Want de lossers weten precies wanneer ze aan het werk kunnen. Ze hoeven niet onnodig te wachten tot de chauffeur klaar is.’

Het ideale pad

In het onderzoekslab van HAN Automotive Research leggen studenten in de cabine met de VR-bril vast hoe en waar de chauffeur kijkt bij het docken. En er wordt bijvoorbeeld met camera’s en trucks-op-schaal gekeken naar de bewegingen van de aanhangers bij het achteruitparkeren. Wat is het ideale pad dat de truck moet volgen om veilig en zonder schade zo snel mogelijk te docken? In zijn uiteindelijke vorm zal Vista bestaan uit software, algoritmes en hooggeplaatste camera’s op de laad- en losplatforms. De camera’s op locatie zien en volgen de truck bij aankomst, de software plus algoritmes berekenen vervolgens de gewenste voertuigbeweging en stuurhoek.

In de truck krijgt de chauffeur op zijn ‘device’ vervolgens de precieze instructies om de truck in één ideale beweging aan te docken. Hoe de gebruikersinterface er precies uit gaan zien, weet Benders nog niet, zegt hij. ‘Dat kan een tablet zijn, of een app op het mobieltje van een chauffeur, al dan niet voorzien van waarschuwingslichtjes en -geluiden in de cabine. Omdat we willen dat het systeem succesvol is, krijgt de chauffeur een belangrijke stem bij het bepalen van het device.’

Voldoende input

Op dat punt is het onderzoek nu aanbeland, aldus Benders: de truckers zelf komen in beeld. ‘We hebben voldoende input verzameld. We gaan nu op pad met onze cabine als een soort mobiele simulator. Op locatie kunnen chauffeurs met de VR-bril testen met virtueel docken. We zullen hun input en ideeën gebruiken om Vista verder te perfectioneren. Ze kunnen aangeven hoe ze de info willen krijgen: via een app, met ledlampjes, op een tablet, met beeld of juist met geluid.’

De coronapandemie maakt dit onderdeel van het project wel lastiger dan voorzien, zegt Benders. ‘Ik hoop dat we op pad kunnen en de chauffeurs erbij kunnen betrekken.’ Er zijn in ieder geval al afspraken gemaakt met vervoerder Visser in het Gelderse Duiven.

Tekst loopt door onder de foto

Projectleider Jan Benders voor de cabine-op-wieltjes
Projectleider Jan Benders voor de cabine-op-wieltjes.

Business case

Maar voor wie is Vista nu geschikt? En wat moet het kosten? Om met dat laatste te beginnen: daar valt op dit moment nog niet zoveel over te zeggen, stelt Benders. ‘We moeten nog kijken hoeveel camera’s er op de laad- en losstations moeten komen, en van welke kwaliteit ze moeten zijn. Als je Vista met een of twee niet al te dure camera’s kunt laten draaien, betaal je natuurlijk niet de hoofdprijs. We hebben in ieder geval een breed netwerk. Daarbinnen zijn er al partijen bezig met een business case. Dus over die kosten maak ik me niet zoveel zorgen. Het levert meer op dan dat het kost.’

En wie moet de apparatuur straks aanschaffen? Het distributiecentrum? Of juist de vervoerder? Allebei is mogelijk, meent Benders. ‘Distributiecentra kunnen met Vista hun logistieke proces optimaliseren. Ze kunnen voorkomen dat duur personeel lang staat te wachten voor het kan gaan lossen. En een vervoerder kan met de camera’s bij de docks en zijn eigen device in de cabine schade voorkomen en zijn chauffeurs snel weer op de weg krijgen.’

2023

Als alles goed gaat, en daar zegt Benders eigenlijk niet meer aan te twijfelen, dan zijn de eerste prototypes van Vista medio volgend jaar beschikbaar. ‘Commerciële partijen kunnen het vervolgens in 2023 op de markt brengen. Voor ons eindigt het project in ieder geval in 2022. Dan kunnen we verder met de autonoom parkerende truck, al hebben we voorlopig nog genoeg chauffeurs achter het stuur.’