De Europese Commissie heeft zelf onderzoek laten doen naar de klimaatimpact van de maatregelen uit het Mobiliteitspakket. Een van de eisen is dat vrachtwagens tenminste eens per acht weken moeten terugkeren naar het land waar ze zijn geregistreerd. Uit de analyse blijkt dat dit leidt tot veel extra ritten en 2,9 miljoen ton extra CO2-uitstoot per jaar. Dat is een stijging van 4,6% van de totale CO2-emissie van het internationale wegvervoer, een aandeel dat vergelijkbaar is met de complete uitstoot door het transport in Estland.

Cabotage

Een tweede onderzoek gaat over de cabotagequota, die ook gaan gelden voor gecombineerd vervoer. De maatregel maakt intermodaal en gecombineerd vervoer minder aantrekkelijk, wat leidt tot bijna 400.000 ton extra CO2-uitstoot en negatieve langetermijneffecten voor de modal shift. De maatregelen veroorzaken daarnaast tot 704 ton extra uitstoot van stikstofoxiden (NOx) en 251 ton meer fijnstof (PM2,5).

De beide maatregelen zijn onderdeel van het Mobiliteitspakket dat is aangenomen in de zomer van vorig jaar. De Europese Commissie benadrukt in een verklaring dat deze specifieke regels niet in het oorspronkelijke voorstel stonden, maar uit de koker van het Europees Parlement en de Europese Raad komen. ‘Tijdens de onderhandelingen over het pakket heeft de Commissie een verklaring afgelegd over deze twee aspecten, waarin zij haar bezorgdheid uitsprak dat ze in strijd zijn met de ambities van de Europese Green Deal’, stelt de Commissie, die in de nu opgeleverde onderzoeksrapporten bevestiging ziet van die zorgen.

Discussie

Brussel gaat nu opnieuw over de maatregelen in gesprek. ‘Het is de bedoeling van de Commissie om op basis van de gegevens en bevindingen van de twee studies een discussie op gang te brengen met de lidstaten, het Europees Parlement en alle betrokken partijen over mogelijke verdere stappen. De Commissie streeft naar een open dialoog om mogelijke volgende stappen te beoordelen in het licht van de noodzaak om de doelstellingen van de Green Deal na te streven en tegelijkertijd de goede werking van de interne markt en hoge sociale normen en het welzijn van automobilisten te waarborgen.’

Het Mobiliteitspakket kwam tot stand na twee jaar van moeizame onderhandelingen. Het pakket belooft de werkomstandigheden voor chauffeurs te verbeteren en moet oneerlijke concurrentie tegengaan. Voor de invoering van de verordeningen neemt Brussel meerdere jaren de tijd, om ook handhavingsinstanties de tijd te geven om zich voor te bereiden. Zo staan de invoering van de nieuwe cabotageregels voor internationaal gecombineerd vervoer en de terugkeerplicht voor vrachtwagens op de rol voor 21 februari 2022.

Verdeeldheid

De Europese Commissie presenteerde de eerste versie van het Mobiliteitspakket begin 2017. De voorstellen van de Commissie zorgden van begin af aan voor veel verdeeldheid tussen de lidstaten. Naast de Commissie heeft ook een aantal Oost-Europese landen vanwege de extra milieudruk bezwaren geuit tegen de terugkeerplicht voor voertuigen. Transport en Logistiek Nederland sprak van een ‘ingrijpende maatregel’ die volgens de belangenvereniging mogelijk de tarieven onder druk zet als bedrijven tegen elke prijs retourvracht gaan accepteren.