Het rapport ‘Doorbraak Verzocht’ is opgesteld door adviesbureau Van de Ven in samenwerking met criminologen en bestuurs- en veiligheidsdeskundigen in opdracht van TLN. Het onderzoek werd mogelijk gemaakt door het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Het beroepsgoederenvervoer, van internationaal vrachtverkeer tot pakketbezorging, is gevoelig voor crimineel misbruik door de knellende arbeidsomstandigheden en de grote concurrentiedruk. De toenemende druk op tarieven, afnemende beloning van chauffeurs en koeriers, gecombineerd met de lage pakkans zorgt ervoor dat een deel van de sector gevoelig is voor bijvoorbeeld drugssmokkel. Bovendien is de aanpak ervan vooral gericht op symptoombestrijding, zo concluderen de onderzoekers. Tegelijkertijd maken georganiseerde criminele samenwerkingsverbanden met gemak gebruik maken van de uitstekende infrastructuur van Nederland als ‘gateway to Europe’. Ook de toegenomen rol van online criminaliteit in de branche valt op.

Omslag

Transportcriminaliteit vraagt om een omslag in het denken en doen, zeggen de onderzoekers. Naast structurele opsporing en handhaving is volgens de auteurs het wegnemen van de voedingsbodem voor crimineel misbruik noodzakelijk. Daaronder vallen ook de ongekende concurrentie en druk op tarieven en beloningen. Zowel bij opdrachtgevers als de overheid is een cultuuromslag nodig waarbij marktmeesterschap en eerlijke prijsvorming en beloning van groot belang zijn en dus een aanpak die zich niet alleen richt op boeven vangen, maar ook op het voorkomen van de gelegenheid, aldus de opstellers van het rapport.

De onderzoekers doen de aanbeveling aan de Rijksoverheid om de Autoriteit Consument en Markt de opdracht te geven om onderzoek te doen naar de ondergrens van bodemtarieven om zo de voedingsbodem voor crimineel misbruik weg te nemen. Verder stellen ze dat beleidsmakers zich moeten realiseren dat onsamenhangend beleid juist averechts kan werken en zij veel meer in verbinding moeten samenwerken met de praktijk, zodat die werelden samen komen in plaats van steeds verder uit elkaar te drijven. Een doorbraak is noodzakelijk om criminaliteit en crimineel misbruik een halt toe te roepen, zo luidt de conclusie.

TLN

TLN zelf reageert teleurgesteld. In het rapport worden volgens TLN bepaalde relaties gelegd tussen zaken die van invloed zouden zijn op criminele activiteiten, zonder daarbij duidelijkheid te geven over de omvang waarin dit zich zou voordoen. De onderzoekers concluderen dat de pakkans laag is en er al jaren sprake is van een structureel handhavingstekort om criminaliteit tegen te gaan. TLN had graag gezien dat het opschalen van de handhavingscapaciteit nadrukkelijker zou terugkomen in de aanbevelingen van het onderzoek. De uitwerking van bepaalde adviezen die het adviesbureau aanreikt, kost bovendien veel tijd en vergt de medewerking van veel verschillende partijen. TLN zegt juist graag op de kortst mogelijke termijn concrete en haalbare stappen te zetten in de aanpak van crimineel misbruik.