DB Schenker schortte het landvervoer naar het VK half januari op vanwege problemen met de douanepapieren na de brexit. Bij slechts 10% van de zendingen waarvoor het bedrijf was ingehuurd, bleken douaneformulieren vrij van fouten en ontbrekende informatie. ‘Ontvangers in het VK zijn niet gewend aan douaneformaliteiten en hebben de impact van de brexit volledig onderschat’, zei de woordvoerder toen.

Volgens Britse media lijkt het erop dat veel ontvangers hebben geluisterd naar de beloften van de Britse premier Boris Johnson, die in aanloop naar de brexit steeds heeft benadrukt dat er geen douaneproblemen zouden zijn. Zij voelen zich overvallen door de ontstane problemen.

Benodigde douanedocumenten

De lijst met benodigde douanedocumenten is lang. Koepelorganisatie Transport en Logistiek Nederland heeft een opsomming gepubliceerd van de minimaal benodigde informatie. Het gaat dan om een goederenomschrijving of goederencode, het aantal verpakkingen en het gewicht per goed, de factuur met daarop waarde en incoterm, de bestemming, de vergunningen die van toepassing zijn op specifieke zendingen, een machtiging directe vertegenwoordiging (of indirecte vertegenwoordiging in geval van een Engelse opdrachtgever) en de naam van het schip.

Daar komt bij dat voor houten verpakkingsmaterialen die voorheen zonder beperkingen naar het VK konden worden vervoerd, nu een verklaring moet worden toegevoegd dat ze een behandeling hebben ondergaan om te voorkomen dat ongedierte zijn weg vindt naar Engeland.

Zonder fouten

Volgens het hoofd landtransport Europa van DB Schenker, Cyrille Bonjean, zijn er veel meer bedrijven die problemen ondervinden. Van de vervoersstop ging daarom ook een signaal uit. ‘DB Schenker heeft ervoor gekozen om transparant te zijn over de grote problemen die het papierwerk voor de douane oplevert voor de sector, in plaats van te hopen dat het vanzelf goedkomt. Met het besluit om tijdelijk geen opdrachten meer aan te nemen, hebben we verdere opstoppingen in ons Europese netwerk weten te voorkomen.’

Sinds vorige week neemt DB Schenker weer opdrachten aan voor zendingen naar het VK. Het bedrijf laat weten dat zendingen naar het VK alleen mogelijk zijn wanneer importeur en exporteur de douaneformulieren volledig en zonder fouten hebben ingevuld. Om klanten daarbij te ondersteunen, biedt DB Schenker klanten een handleiding aan waarin wordt beschreven welke informatie minimaal nodig is.

‘Sindsdien loopt het transport van en naar het VK weer en zien we aanzienlijke verbeteringen in de kwaliteit van de aangeleverde data, voornamelijk doordat ontvangers in het VK nu meer inzicht hebben in wat er nodig is’, aldus DB Schenker. ‘We hebben constant contact met klanten en ontvangers om ervoor te zorgen dat ze voorbereid zijn voordat de zending wordt opgehaald.’

Hoewel DB Schenker lichtpuntjes ziet, is er volgens het bedrijf bij alle betrokken partijen nog veel werk aan de winkel. ‘De hele branche ondergaat nu een proces van verandering en aanpassing. We zullen gezamenlijk
obstakels moeten wegnemen en problemen moeten aanpakken.’

Blijvende verstoring

De Duitse branchevereniging Bundesverband Spedition und Logistik (DSVL) ziet dit voorlopig niet gebeuren en waarschuwt voor blijvende verstoringen van het vervoer naar het VK. Tot 80% van de zendingen tussen het VK en het vasteland van Europa voldoet op dit moment niet aan de douanevoorschriften, stelt de organisatie.

‘De meeste, voornamelijk Britse, logistieke klanten lijken zich er nog steeds niet van bewust te zijn dat de regels in het goederentransport van en naar het Europese continent niet meer overeenkomen met die van de binnenlandse markt’, zegt directeur Frank Huster van het DSLV.

‘Terwijl expediteurs en douane-expediteurs zich de afgelopen jaren continu hebben voorbereid op de gevolgen van de brexit, beginnen veel van hun klanten nu pas met het aanpassen van processen, in- en uitvoeraangiften en de daarvoor benodigde procedures en documenten. Tegelijkertijd ontbreekt vaak het besef dat de extra administratieve last bij de expediteurs kan leiden tot een stijging van de logistieke kosten.’

Levertijden

Intussen zijn de levertijden voor Britse bedrijven in januari ongekend hard gestegen als gevolg van de brexit en de coronamaatregelen. Volgens marktonderzoeker Markit waren alleen in april vorig jaar de levertijden langer, maar toen waren veel fabrieken gesloten. Met uitzondering van april 2020 gaat het volgens Markit om de grootste vertraging van leveringen sinds de metingen dertig jaar geleden begonnen. Dat is slecht nieuws voor de Britse economie als geheel. De groei van de afgelopen maanden in de maakindustrie kwam als gevolg van de brexit en de nieuwe coronagolf bijna tot stilstand, zo maakt hoofdeconoom Chris Williamson op uit de graadmeters die Markit voor economische activiteit heeft ontwikkeld.

Die dreigende stagnatie komt bovenop de rampzalige gevolgen die de opleving van het coronavirus heeft voor de dienstensector. Omdat een Britse mutatie van het virus mogelijk veel besmettelijker is, mogen mensen in Engeland tot half februari alleen naar buiten voor boodschappen, essentieel werk of sport. Cafés en veel niet-essentiële winkels blijven dicht. De economische activiteit van de industrie en de dienstensector samen was in januari volgens Markit de laagste sinds mei vorig jaar. De zogeheten inkoopmanagersindex voor de twee sectoren samen kwam uit op een stand van 40, wat een forse terugval is van de 50,4 in december. Ieder cijfer onder de 50 wijst op krimp.

Raadselachtig

Volgens de Britse Road Haulage Association (RHA) werken ook de douaneformaliteiten aan de kant van de EU het vervoer van en naar het VK tegen. De Britse exportvolumes liggen volgens de belangenbehartiger 40% lager door ‘te strenge’ controles aan de EU-zijde van het Kanaal. Eenzelfde aandeel van de vrachtwagens rijdt daardoor noodgedwongen leeg terug vanuit het VK naar de EU. De organisatie stelt vast dat het daardoor moeilijk wordt voor Britse importeurs om vervoerders te vinden die de rit naar het VK nog willen maken. De meeste vrachtwagens die goederen vervoeren naar het VK zijn in de EU geregistreerd.

In een interview met Lloyd’s Loading List noemt Rod McKenzie, beleidsdirecteur van de RHA, het raadselachtig dat veel bedrijven die net na de brexit het VK hebben gemeden, nog altijd de overtocht niet willen maken. ‘Ik kan alleen maar aannemen dat zij hopen dat de situatie op de een of andere manier verbetert door tussenkomst van de overheid of een vorm van douaneliberalisering waardoor hun werk gemakkelijker wordt. Het is een heel merkwaardige situatie.’ Rigide handhaving aan beide zijden schaadt zowel de Britse handel als die in de EU, stelt de RHA. De belangenorganisatie pleit voor betere samenwerking om het vervoer van onder meer bederfelijke levensmiddelen soepeler te laten verlopen.