Voor de beeldvorming zet ik die transitie in perspectief. Al sinds 2011 wordt er geëxperimenteerd met elektrische trucks. Mondial Movers, DeliXL, vervoerder De Rooy Transport en Breytner zijn enkele pioniers. Het ontbreken van een ‘track record’ op het gebied van betrouwbaarheid, inzicht in onderhoudskosten en de torenhoge aanschafprijs weerhielden hen er niet van de eerste elektrische kilometers te maken. En wat bleek? Chauffeurs waren enthousiast over het rijcomfort. En minimaal geluid en geen uitstoot waren een zegen voor de leefbaarheid in de binnenstad.

Anno 2020 zijn er ruim 143.000 zware bedrijfswagens in Nederland, waarvan 30.000 actief in de stadslogistiek. Naar schatting zijn er slechts 200 trucks volledig elektrisch. Hiermee lijken we de ambities van het Klimaatakkoord om in 2025 minstens dertig stadscentra emissievrij te bevoorraden niet te halen. Ik ben minder gevoelig voor de nu nog beperkte aantallen. Baanbrekende innovaties als elektrisch transport hebben nu eenmaal tijd nodig. Dat geldt zeker voor logistieke ketens die primair afgerekend worden op kosten, betrouwbaarheid en efficiëntie. De gebruikservaring van de pioniers was nodig voor een succesvol vervolg. En het momentum om nu door te pakken is goed. Klanten van horecabedrijven en winkelketens gaan nu ook eisen dat hun goederen emissievrij worden vervoerd. Het kantelpunt van de transitie is in zicht. Hoe gaan we versnellen?

Allereerst door serieproductie. Voorwaardelijk om elektrische trucks concurrerend te maken met fossiel. Volvo, Renault en DAF, in combinatie met VDL, gaan hiermee beginnen. Deze maand ontvouwde Scania-topman Janco van der Baan de concrete plannen over de serieproductie van hun elektrische truck. Scania verwacht over 10 jaar meer elektrische voertuigen te zullen leveren dan dieseltrucks. Samenwerking tussen verladers, vervoerders en truckfabrikanten zorgt voor kansrijke businesscase. Ook blijkt uit een recente analyse van ElaadNL dat batterijen voor elektrische voertuigen in hoog tempo beter én goedkoper worden en oplaadvermogens omhoog gaan.

Daarnaast levert emissievrij bouwtransport een bijdrage aan het luchtkwaliteitsprobleem in de steden. Bouwlogistiek heeft een groot aandeel in het totale stedelijke vervoer en emissies. Lichter materieel zoals hoogwerkers en kleine graafmachines zijn geschikt voor elektrische aandrijving. Samenwerkingsverbanden en subsidies zorgen voor een schonere en efficiëntere bouwlogistiek. Een mooi voorbeeld is de elektrisch aangedreven autolaadkraan met aanhangwagen van Vlot Logistics. Opdrachtgevers, het Rijk en gemeenten in het bijzonder, zullen in hun gunningen hoog gaan inzetten op de zero emissie-technieken.

De overheid gaat tevens via de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek aan steden kaders bieden over emissievrije zones en stimuleringsmaatregelen. Dit geeft letterlijk ruimte aan commerciële partijen die de emissievrije stad willen realiseren. Zij vragen de overheid met klem de eerder dit jaar uitgestelde Uitvoeringsagenda nu snel definitief vast te stellen.

De coronacrisis beperkt momenteel de investeringsruimte van individuele bedrijven en daarmee mogelijk de financiering in de emissievrije logistiek. Dat is begrijpelijk, maar  de Europese regelgeving kan hier uitkomst bieden via het noodfonds. Er is 750 miljard euro beschikbaar om de economie te stimuleren én klimaatambities te realiseren. In het akkoord is afgesproken dat van dit bedrag 30% moet worden besteed aan klimaatactie. Dit betekent onder meer dat transportbedrijven schonere brandstoffen moeten gebruiken. Een mooie opmaat om de beweging van zero emissie vervoer te versnellen. Ik zie perspectief en hogere aantallen elektrische trucks aan de horizon.