Ook in 2021 blijven de investeringen in nieuwe trucks nog op crisisniveau, zo verwacht ING. Volgend jaar rekent de bank nog altijd op een laag cijfer van 10.900 trucks. Althans, mits een tweede virusuitbraak en nieuwe lockdown maatregelen uitblijven. Zo niet, dan komen de investeringen verder onder druk. In de afgelopen tien jaar werden er jaarlijks gemiddeld ruim 13.000 nieuwe trucks verkocht.

Na forse uitbreiding van het wagenpark in de periode 2016-2018 en afkoeling van de transportmarkt in 2019, is er door de economische terugslag bij veel bedrijven nu sprake van overcapaciteit. Naar verwachting ziet de wegtransportsector (87% van de totale vervoersprestatie) de omzet in 2020 met dubbele cijfers dalen, blikt ING vooruit. Dit werkt door in het aantal gereden kilometers en de investeringen in nieuw materieel.

Teruggeschroefd

Overigens is er al sinds het hoogtepunt in 2016 sprake van een lichte krimp van de truckmarkt. Met de afkoeling van de economie en druk op de winstgevendheid hebben bedrijven uitbreidingsinvesteringen in de tweede helft van 2019 al teruggeschroefd. Maar de coronacrisis heeft dit effect fors versterkt, gezien de onzekerheid over de toekomst. De truck- en trailermarkt is immers erg conjunctuurgevoelig. Ten tijde van de financiële crisis in 2009 daalden de investeringen in vervoermiddelen zo’n 60%.

De negatieve vooruitzichten voor de truckmarkt belemmeren ook de transitie naar zero emissie. Het aandeel trucks op alternatieve brandstoffen in de verkoop is op dit moment nog altijd minder dan 1%. In aanloop naar serieproductie en ruimere beschikbaarheid telt het wagenpark begin 2020 een schamele 213 (hybride) elektrische trucks en een klein aantal waterstoftrucks. ‘Met nog ruim 4 jaar te gaan is de doelstelling van totaal 5.000 zero emissie-trucks in 2025 nog ver weg’, concludeert sectoreconoom Rico Luman van ING. Grootschaliger introductie van zero emissie trucks kan vertraging oplopen door de coronacrisis vanwege gebrek aan middelen. Al wordt dat effect enigszins gedempt vanwege de CO2-reductiedoelstellingen van 15% voor fabrikanten in 2025.

Schaalvergroting

Een van de effecten die het investeringslandschap structureel verandert, is de schaalvergroting in het wegtransport. Tussen 2010 en 2020 steeg vooral het aantal vergunningen in handen van bedrijven met meer dan 200 voertuigen fors. Nog steeds is 72% van de vergunningen voor trucks in handen van bedrijven met 2-100 trucks, maar dit was in 2010 nog 77%. De schaalvergroting zet volgens Luman door vanwege overnames, omdat dit kansen biedt tot efficiëntere inzet en bezetting van het wagenpark.

‘De schaalvergroting gaat tegelijkertijd gepaard met schaalverkleining doordat eigen zelfstandige rijders sinds de recessie van en na 2009 in toenemende mate als flexibele schil worden ingehuurd door grotere transporteurs’, aldus Luman. Het aantal eigen rijders heeft daardoor begin 2020 een nieuwe recordhoogte bereikt  van 5.834.