De vrachtwagenheffing zat al een tijdlang in de pijplijn. Hoe het wetsvoorstel er precies uitziet, wordt pas openbaar als de Raad van State het voorstel heeft verwerkt en het inclusief zijn advies heeft ingediend bij de Tweede Kamer. Transport en Logistiek Nederland (TLN) vraagt zich inmiddels af of de Tweede en Eerste Kamer het wetsvoorstel nog tijdig kunnen behandelen om de heffing daadwerkelijk in 2023 te kunnen invoeren.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bevestigde na het akkoord van het kabinet in elk geval wel de grote lijnen die al enige tijd bekend waren, zoals het gemiddelde tarief dat zal gaan gelden. Er werd al alom vanuit gegaan dat het tarief gemiddeld 15 cent per kilometer gaat worden, vergelijkbaar met de tarieven van bestaande heffingen in onze buurlanden.

Opvallend is, dat het ministerie in zijn officiële communiqué nu als een volleerd supermarktmanager gewag maakt van ‘een gemiddeld tarief van 14,9 cent per kilometer’. Hoe schoner de vrachtwagen, hoe minder er betaald hoeft te worden.

Terugsluis

De inkomsten uit de heffing worden in overleg met de vervoerssector gebruikt voor een verlaging van de motorrijtuigenbelasting op vrachtauto’s en voor innovatie en verduurzaming van het vrachtverkeer. De vrachtwagenheffing zal gaan gelden op alle autosnelwegen en op onderliggende wegen waar naar verwachting uitwijk van vrachtverkeer zal plaatsvinden, aldus het ministerie.

TLN, dat vorig jaar net als andere marktpartijen zijn zegje over de heffing-plannen kon doen in een openbare consultatieronde, zegt ‘benieuwd’ te zijn ‘of de kritiekpunten door het kabinet op een goede manier zijn verwerkt in het wetsvoorstel dat nu naar de Raad van State is gestuurd’. Het concept-wetsvoorstel waarop iedereen vorig jaar mocht reageren, bood volgens de transporteursorganisatie nog ‘onvoldoende borging’ dat de overheid de binnenkomende tolinkomsten straks werkelijk ‘terugsluist’ naar de transportsector.

1,1 miljard euro per jaar

De vrachtwagenheffing gaat de sector naar verwachting zo’n 1,1 miljard euro per jaar kosten. Van Nieuwenhuizen liet al eens doorschemeren dat 200 tot 500 miljoen euro daarvan weer zou kunnen terugvloeien naar de sector, die daarmee de vrachtwagenvloot zou moeten verduurzamen. Maar hoeveel geld er precies beschikbaar komt en hoe het besteed kan gaan worden, is volgens TLN momenteel onderwerp van ‘intensief overleg’.

De organisatie brengt daarbij ook zeker haar vrees ter sprake, dat de overheid een deel van de tolopbrengsten wil ‘afromen’ om terugvallende inkomsten van de dieselaccijns te compenseren. Die tegenvaller voor de staatskas zou ontstaan omdat de invoering van de vrachtwagenheffing tot minder gereden kilometers kan leiden, en dus tot minder accijnsinkomsten.

Hogere belasting

Ook verladersorganisatie Evofenedex zegt met het ministerie in ‘intensief overleg’ te zijn over de besteding van de toekomstige tolgelden. ‘Hoewel het Eurovignet wordt afgeschaft en de motorrijtuigenbelasting wordt verlaagd, leidt de heffing per saldo tot een hogere belasting voor het goederenvervoer’, zo waarschuwt Evofenedex.