Het coronavirus was dit voorjaar ook voor experimenten met zelfrijdende voertuigen een spelbreker. Want autonoom transport mag in zijn meest extreme vorm dan tot doel hebben dat er straks geen chauffeur meer nodig is, de experimenten zijn omwille van de (verkeers-)veiligheid voorlopig juist nog volop mensenwerk. Bovendien haperde de toevoer van belangrijke auto-onderdelen.

Verschillende bedrijven die bezig zijn met de ontwikkeling van robotvrachtwagens en ander zelfrijdend materieel, met name in het Californische technologiebrandpunt Silicon Valley, zagen de afgelopen maanden vanwege de coronacrisis geen andere uitweg meer dan een deel van hun personeel te ontslaan. Zoox, een bedrijf met ruim honderd werknemers en een geschatte waarde van drie miljard dollar, was hierop geen uitzondering. Juist het door Zoox bedachte concept, een taxi waarin passagiers op twee bankjes tegenover elkaar zitten, is vanwege alle ‘social distancing’ plots verre van ideaal.

Zoox had daarnaast te maken met een pijnlijke rechtszaak. Die was aangespannen door concurrent Tesla, de elektrische voertuigenbouwer, en draaide om enkele Tesla-medewerkers die naar Zoox waren overgestapt. De medewerkers hadden bedrijfsgeheimen van Tesla meegenomen, gek genoeg niet over voertuigtechnologie maar over de indeling van Tesla’s warehouses. In april werd een akkoord bereikt over een schadevergoeding en werden de documenten met bedrijfsgevoelige informatie door de papierversnipperaar getrokken.

Eigen pakketvervoerder

Zoox besloot zelf om het bedrijf in de etalage te zetten, en het lijkt er dus op dat Amazon nu toehapt. Analisten denken niet dat de webwinkel nu enthousiast in het taxivervoer stapt: het bedrijf wil de technologie van het bedrijf vermoedelijk gebruiken om zijn eigen pakketvervoerder te worden. De Amerikaanse investeringsbank Morgan Stanley heeft in een analyse gesteld dat UPS en FedEx nu op hun tellen moeten gaan passen en dat Amazon een ‘zonneklare concurrent’ zal worden van bedrijven die autonome transportmiddelen ontwikkelen.

Eerder investeerde Amazon al in Aurora Innovation, eveneens een bedrijf dat technologie maakt voor autonoom vervoer, en Rivian, een Amerikaanse producent van elektrische voertuigen. Weer een andere fabrikant van ‘zelflerende’ vrachtwagens, Embark Trucks, zou een jaar geleden dan weer op de weg zijn gesignaleerd terwijl het al voor Amazon aan het rijden was. De beschikbare informatie over de bezigheden van de internet- en pakketreuzen is vaak van dit mysterieuze gehalte.

Voor de concurrentie wordt het hoe dan ook zaak om weer volop aan de slag te gaan na de afbouw van de coronamaatregelen en Amazon de weg af te snijden. Waymo, een zusterbedrijf van Google, had vlak voor de corona-uitbraak een deal gesloten met UPS om proeven te doen met zelfrijdend pakketvervoer in Phoenix (Arizona). Kodiak Robotics, een bedrijf dat 20 procent van zijn personeel ontsloeg, testte zijn zelfrijdende technologie vorig jaar in Texas voor het eerst met commerciële vrachten en had goede hoop dit jaar dichtbij zijn marktdoorbraak te komen.

Het bedrijf Plus.ai sprak voor de coronacrisis de ambitie uit dit jaar in álle Amerikaanse staten waar dat wettelijk is toegestaan autonome vrachtwagens te willen testen. Plus.ai deed in december al van zich spreken door een zelfrijdende vrachtwagen binnen drie dagen van de west- naar de oostkust te rijden (Californië-Pennsylvania), met een lading smeerboterkuipjes die nog op tijd aankwam voor het kerstontbijt.

Er komt geen volgende kerst meer voor Starsky Robotics, de ontwikkelaar van zelfrijdende vrachtwagens uit San Francisco die in december nog prijkte op NBC’s ‘Upstart100’, de lijst van 100 meest veelbelovende jonge bedrijven ter wereld. Het bedrijf trok in maart de stekker eruit.  Oprichter Stefan Seltz-Axmacher nam in een toelichting het h-woord in de mond. Inderdaad, een hype, meer dan dat is autonoom trucken volgens hem niet gebleken. Bij concurrenten zal op termijn ook het licht uitgaan, denkt hij.

Zelfrijdende vrachtwagens

De Technische Universiteit van Hamburg en het Duitse Instituut voor Verkeersonderzoek zijn optimistischer gestemd. Uit een door hen gepubliceerd onderzoek blijken bedrijven best open te staan voor zelfrijdende vrachtwagens. Ze gaan die wel pas gebruiken als uitgebreid is aangetoond dat ze goed functioneren en veilig zijn. En dat kan volgens de transportbedrijven nog wel een jaar of tien duren. Bedrijven die de autonome systemen aan het ontwikkelen zijn, gaan uit van een veel snellere marktintroductie, binnen een jaar of vier. De transportbedrijven in het onderzoek geven verder aan dat ze weinig behoefte hebben aan vrachtwagens die als ‘rijdend kantoor’ dienen. Vrachtwagens dus die weliswaar zelf kunnen rijden, maar die toch nog een chauffeur aan boord houden die met de benen op het dashboard zijn administratie mag bijwerken, maar nog wel een oogje in het zeil moet houden. Als de transporteurs straks toch eenmaal autonome systemen krijgen, dan lijken ze het liefst ‘all the way’ voor totale zelfrijders te willen gaan.

Dat zal als muziek in de oren klinken in Zweden, waar vrachtwagenproducent Einride al een tijdje aan de weg timmert met zelfgebouwde ‘Pods’, trucks waarin letterlijk geen plaats meer is voor een chauffeur. Het ding heef geen cabine. DB Schenker en Lidl testen de Pods al langer. Recent sloot ook Oatly, een Zweedse producent van vegetarische dranken, een samenwerkingsverband. Michelin deed dat eveneens: de bandenproducent wil voor eind dit jaar Pods van Einride gaan gebruiken bij interne transporten. Als het bevalt, wil Michelin later ook op de openbare weg Pods gebruiken, nog wel steeds voor vervoer tussen eigen vestigingen. Volvo, dat een vergelijkbaar voertuig heeft ontworpen, de Vera, heeft een samenwerkingsverband gesloten met DFDS. Dat wil de Vera op de wat langere termijn gaan testen.

Type 5

Toch zullen zelfrijdende vrachtwagens zeker niet allemaal van het zelfstandige ‘niveau 5’-type worden. Zo wordt de Tesla Semi uitgerust met een ‘autopilot’ systeem dat vereist dat de chauffeur meerijdt, alert blijft en elk moment kan ingrijpen. Dat neemt niet weg dat Tesla een ‘badass performance’ belooft (eigen woorden van het bedrijf). De Tesla Semi zou volgens de oorspronkelijke plannen vorig jaar op de markt komen, maar volgens de meest recente aankondiging gaat het 2021 worden. De wagen kan op internet wel alvast worden gereserveerd als je een belangstellende uit een select groepje van vijf landen bent: de VS, Canada, Groot-Brittannië, Noorwegen en Nederland.

China blaast ook zijn partijtje mee. TuSimple, dat zichzelf de grootste self-driving truck company ter wereld noemt, is van Chinese origine, maar heeft een flinke aanwezigheid in de VS. Ook van TuSimple werd vorig jaar gezegd dat Amazon op het vinketouw zat om het bedrijf over te nemen, maar het was UPS dat een minderheidsbelang nam. De autonome vrachtwagens van TuSimple bleven, bemand, tijdens de coronamaanden testritten maken tussen Phoenix (Arizona) en El Paso (Texas) met commerciële lading van UPS en de Amerikaanse posterijen. En met hulpgoederen voor een voedselbank. Beschermd met mondkapjes en handschoenen ging dat allemaal goed, niemand raakte besmet, aldus het bedrijf.

Inceptio Technology, een bedrijf met vestigingen in Silicon Valley, Shanghai en, nota bene, Wuhan, maakt eind april bekend dat het ondanks alle coronaproblemen erin geslaagd is om een kapitaal van honderd miljoen dollar bijeen te krijgen. Met dat geld kunnen volgens het bedrijf nu semi-autonome vrachtwagens worden gebouwd waarmee een netwerk van zelfrijdende trucks kan worden gecreëerd dat in 2022 heel China dekt.