De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is de controlerende instantie als het gaat om rij- en rusttijden. Door het uitlezen van de tachograaf kan worden gezien of een bedrijf of chauffeur zich aan de regels houdt. Echter, sommige vervoerders en chauffeurs sjoemelen met deze apparaten, zodat ze langer door kunnen rijden met hun vrachtwagens zonder gepakt te worden. Dit kan negatieve gevolgen hebben voor de verkeersveiligheid en het werkt oneerlijke concurrentie in de hand.

Vorig jaar stuurde ILT een signaalbrief richting de landelijke politiek, waarin de inspectiedienst duidelijk maakte dat het steeds meer moeite heeft om fraude te detecteren. Weliswaar werden steeds minder gevallen van fraude opgespoord, maar de toezichthouder vermoedt dat dat komt doordat steeds slimmere vormen van manipulatie worden gebruikt.

Boete verhoogd

In de tussentijd is de boete voor frauderen met tachografen verhoogd van 4400 naar 10.000 euro. Tevens schrijft de inspectiedienst in zijn jaarverslag dat de invoering van de slimme tachograaf ook bijdraagt aan een betere opsporing van fraude. De regels voor de ‘smart tacho’ zijn bijna een jaar geleden, op 15 juni 2019, van kracht geworden. Elke vrachtwagen die vanaf die datum op kenteken is gezet, moet zo’n nieuwe tachograaf aan boord hebben. Deze nieuwe regels hebben het mogelijk gemaakt om de bevoegdheidspas van monteurs in te trekken of te schorsen, wanneer er een overtreding geconstateerd wordt.

Eerder dit jaar kwam er nog meer goed nieuws. De rechtbank in Rotterdam bestrafte voor het eerst een monteur die had meegewerkt aan tachograaffraude. Deze personen bleven tot dan toe altijd buiten schot. Ook meldt de ILT dat het, met het oog op effectievere handhaving, continu investeert in training en uitrusting van inspecteurs.

Desondanks heeft de toezichthouder nog altijd het idee dat het achter de feiten aanloopt. Om hier iets aan te doen, heeft de ILT een hbo-student forensisch ICT ingeschakeld die hierop afstudeert. ‘We begeleiden haar onderzoek. Ze haalt zoveel mogelijk informatie bij elkaar. Het onderzoek is nog niet afgerond, maar nu al zien we dat het niet zo eenvoudig is.’ Waar in het verleden manipulatie plaatsvond door bijvoorbeeld een apparaatje op de versnellingsbak te plaatsen, gebruiken oplichters tegenwoordig software om met de tachograaf te sjoemelen. ‘En dat is enorm lastig op te sporen. Overtreders worden steeds slimmer’, aldus de inspectiedienst.

Lage pakkans

De dienst voegt eraan toe dat de pakkans op dit moment klein is. ‘We hebben weinig inspecteurs op de weg, als je kijkt naar de hoeveelheid vrachtwagens die op de Nederlandse wegen rijdt.’ De toezichthouder wil het daarom dit jaar anders aanpakken. ‘We willen het bijvoorbeeld lastiger maken de apparatuur die de rijtijden manipuleert via internet te kunnen aanschaffen.’