1 Eigen vervoer groeit

Productie- en handelsbedrijven vervoeren hun goederen steeds vaker zelf. Dit zogeheten eigen vervoer bedroeg vorig jaar in totaal 138,7 miljoen ton. Dat was 5,4% meer dan in 2018, terwijl het totale vervoerde volume in het wegtransport vrijwel gelijk bleef.

Het is voor het tweede jaar op rij dat het eigen vervoer is toegenomen. Daarmee lijkt zich een trendbreuk af te tekenen. Tussen 2013 en 2017 daalde dit volume, terwijl het vervoer door transportbedrijven in die periode juist toenam. Door de stijging van de laatste twee jaar neemt het eigen vervoer nu een vijfde van het totale vervoerde gewicht in het wegtransport voor zijn rekening.

Het eigen vervoer vindt voornamelijk plaats binnen de landsgrenzen. In dit segment blijft het grensoverschrijdende transport beperkt tot een gewicht van slechts 13,1 miljoen ton. Dit terwijl het volume van het binnenlandse eigen vervoer bijna tien keer zo hoog is: 125,5 miljoen ton.

Tegenover de fikse stijging van het eigen vervoer staat een vrijwel gelijk gebleven hoeveelheid goederen die door transportbedrijven in opdracht van klanten is vervoerd. Dit ging van 549,1 miljoen ton in 2018 naar 550,3 miljoen ton vorig jaar. Dat was een stijging van slechts 0,2%. Wel betekende dit voor het zevende jaar op rij een toename van dit marktsegment.

2 Minder handel met Duitsland

Duitsland is al jaren de belangrijkste handelspartner van Nederland en dat geldt ook voor het wegtransport. Wel kwam daar vorig jaar enigszins de klad in. De hoeveelheid vracht die Nederlandse trucks van en naar Duitsland vervoerden, was in 2019 zo’n 4,1 miljoen ton minder, wat een daling betekende van 8,2%.

De afname was vooral te zien in het vervoer naar Duitsland toe. Het wegtransport naar de oosterburen moest het vorig jaar doen met een volume van 22,8 miljoen ton. Dat was een jaar eerder nog 26,0 miljoen, wat een afname betekende van 12,5%. Het vervoer van Duitsland naar Nederland daalde ook, maar wel aanmerkelijk minder hard.

Na Duitsland is België de tweede handelspartner van Nederland. Net als met de oosterburen daalde de handel met de Belgen vorig jaar ook, met 1,2 miljoen ton (-2,9%). Vooral het vervoer vanuit België naar Nederland kreeg te maken met een afname.

Van en naar het Verenigd Koninkrijk bleef het wegvolume nagenoeg gelijk. De impact van de aanstaande Brexit liet zich vorig jaar dus nog niet voelen, als gekeken wordt naar de totaalcijfers over het afgelopen jaar. Vermoedelijk waren er wel seizoensverschillen, vooral in aanloop naar de oorspronkelijke vertrekdatum van 29 maart 2019.

3 Vervoerd gewicht per rit stijgt

De hoeveelheid vracht die Nederlandse trucks per rit meenemen, stijgt. Vorig jaar namen vrachtwagens gemiddeld 12,84 ton mee. Dat was bijna een ton meer dan vier jaar eerder, toen het gemiddelde uitkwam op 11,99 ton. Zowel in het binnenlands als in het internationaal vervoer neemt het gewicht per rit al enkele jaren achter elkaar toe. Bij het bepalen van het gemiddelde gewicht per rit zijn de lege ritten buiten beschouwing gelaten.

4 Binnenlands vervoer groeit…..

In 2018 vervoerden Nederlandse vrachtwagens al een recordhoeveelheid goederen in het binnenlands transport. Desondanks steeg dit volume in het voorbije jaar naar een nieuw record: 560 miljoen ton. Dat was 2,2% meer dan het volume in 2018. Het binnenlandse vervoer neemt al toe sinds 2015.

De stijging van het binnenlandse transport in de afgelopen jaren kwam vooral doordat er meer bouwgoederen zijn vervoerd. Ook in het voorbije jaar steeg het bouwvervoer, met 1,3%. Dit type goederen heeft een aandeel van ruim een kwart in het totale binnenlands vervoer.

Wel werd er in 2019 minder zand, grond en grind vervoerd. Deze daling was volledig toe te schrijven aan de laatste twee kwartalen. In de eerste helft van vorig jaar steeg het vervoerd gewicht van zand en grond nog met 10%. Een oorzaak noemt het CBS niet, maar de problemen met de stikstof- en pfas-regels lijken een logische verklaring voor de afname in de laatste twee kwartalen.

5 …terwijl internationaal vervoer daalt

Tegenover de toename van het binnenlands wegvervoer staat een daling in het internationaal transport. Volgens de definitie van het CBS bestaat dit internationale vervoer uit drie onderdelen. Ten eerste de cabotage door Nederlandse vrachtwagens in het buitenland. Ten tweede het bilateraal vervoer tussen Nederland en een ander land dat is uitgevoerd door Nederlandse voertuigen. Ten derde het derdelandenvervoer, bijvoorbeeld goederen die van Frankrijk naar Duitsland worden gebracht door een Nederlandse vrachtauto.

Het vervoerde gewicht in deze drie segmenten samen kromp van 132 miljoen ton in 2018 naar 129 miljoen ton vorig jaar. De ontwikkelingen in dit marktsegment zijn wisselender dan in het binnenlands vervoer. Zo groeide het internationale wegtransport in 2017 en 2018, terwijl het in het afgelopen jaar weer kromp. Die daling kwam vooral voor rekening van het bilateraal transport, terwijl het cabotagevervoer juist pluste.