Ogenschijnlijk vanuit het niets lag daar eind mei ineens dat beruchte oordeel van de Raad van State. Het Programma Aanpak Stikstof (PAS) voldeed volgens de Raad niet als onderbouwing van de verwachte uitstoot van een bouwproject. Dus projecten die op het PAS zijn gebaseerd, moesten voorlopig ‘on hold’.

Gevolgen

Hoe groot de gevolgen van deze uitspraak waren, was niet meteen duidelijk voor bouwers en vervoerders. Ook de politiek schoot niet meteen in actie. Pas een tijd later gingen de alarmbellen rinkelen. Woonwijken, bedrijventerreinen, wegverbredingen; het ene na het andere project moest worden stopgezet. Ook logistieke projecten zelf werden getroffen. Door Logistiek Park Moerdijk ging voorlopig een streep, Rail Terminal Gelderland moest terug naar besluitvormingstafel, de bouw van nieuwe zeesluizen bij Terneuzen en IJmuiden werd stilgelegd en de aanleg van de Blankenburgverbinding en de verbreding van de A12 en de A27 stonden stil.

Het enige wat harder begon te draaien, waren de motoren van vrachtwagens, shovels en tractoren, wiens eigenaren boos op het Malieveld stonden te schreeuwen dat het zo niet langer kon.Alsof het nog niet erg genoeg was, kwamen daar de strenge pfas-regels nog eens bij. Grond met te veel pfas erin mocht niet worden verplaatst, wat nog meer bouwprojecten de das om deed. De gevolgen voor de bouwsector en daardoor ook voor de bouwlogistiek waren groot. En waarschijnlijk moet de hardste klap nog komen.

Pijn

Veel projecten en opdrachten liepen in de voorbije maanden nog door. Maar na de jaarwisseling verwachten veel vervoerders en bouwers de grootste klap, doordat oude opdrachten aflopen en er minder nieuwe voor in de plaats komen. Uit een recente enquete van ABN Amro onder enkele honderden bedrijven uit de bouwsector, waaronder transporteurs, bleek dat ze verwachten gemiddeld 8% omzetdaling voor de kiezen te krijgen in het komende jaar. Sommige vervoerders noemen 2020 daarom nu al een verloren jaar. Dat de pfas-regels inmiddels zijn verruimd en dat er een nieuwe stikstofwet met spoed door Eerste en Tweede Kamer is gejaagd, verzacht de pijn nauwelijks, denken de getroffen bedrijven.

Met ook nog een Brexit voor de deur en een afkoelende economie mag 2020 met recht ‘een uitdagend jaar’ worden genoemd. Is er dan niets positiefs te melden? Jawel hoor. De verwachting is dat de gehele wegtransportsector toch nog een kleine plus van 0,5% tegemoet kan zien. En hoewel een Brexit onafwendbaar lijkt, is een no-deal scenario voor 2020 van tafel. Eind januari vertrekken de Britten uit de EU. Daarna begint een overgangsperiode van elf maanden, waarin Londen en Brussel overleggen om tot een akkoord te komen. In de overgangsperiode, die dus vrijwel het gehele jaar duurt, houdt het VK zich aan de Europese regels. De Brexit-soep wordt waarschijnlijk niet zo heet gegeten als hij de afgelopen jaren is opgediend. Al weet je het bij Blonde Boris maar nooit.

Wordt in 2020 de grote overnamegolf ingezet?

Het regende overnames aan het einde van 2019. Snel Shared Logistics werd opgeslokt door Vos Logistics uit Oss, Nijhof-Wassink besloot Ecotrans te kopen en Neele-Vat lijfde Mammoet Transport in. Het is slechts een greep uit de overnameberichten die aan het einde van het voorbije jaar bij de redactie binnen rolden (een uitgebreid overzicht van de grotere overnames in 2019 vindt u hieronder).

In het wegtransport vinden wel vaker overnames plaats, maar de laatste weken leek een consolidatiegolf in gang te zijn gezet. Een golf die al geruime tijd wordt verwacht, vooral vanwege de combinatie van dunne marges en veel kleine spelers. Zelfs zonder de eenpitters zijn er duizenden wegvervoerders in Nederland, waarvan er vele een wagenpark hebben dat bestaat uit tien of minder trekkende eenheden. Als de winstgevendheid dan ook nog onder druk staat, is het samengaan met een kapitaalkrachtigere partij een aantrekkelijke stap. Zeker als je bedenkt dat er de komende jaren flink geïnvesteerd moet worden in schone vrachtwagens. Waar moet je als kleine vervoerder in vredesnaam anders het geld vandaan halen? Het afgelopen jaar zou daarom zomaar eens de opmaat kunnen zijn geweest voor een flinke opschudding van de markt in 2020.

Een (niet uitputtend) overzicht van de grotere fusies en overnames in 2019 in het wegvervoer:

  • Franken Transport overgenomen door Van Straalen en de Vries
  • Peter Appel neemt deel transportactiviteiten Kuehne + Nagel over
  • Jan Dohmen overgenomen door Vervaeke
  • Nieuwe overname voor AB Texel: Transport Impens
  • Vos Transport neemt activiteiten Claessens Transport over
  • AB Texel Group neemt belang in Combex Bouwlogistiek
  • H.Essers lijft Gebr. Hoefnagels in
  • Dieperink Transport overgenomen door Leusink Logistics
  • Peter Appel Transport lijft activiteiten failliet 2W Logistiek in
  • Kuijken Logistics (KLG) komt in handen van Chinese Sinotrans
  • Rotra grotendeels in handen van Kuehne + Nagel
  • Vos Logistics neemt Snel Shared Logistics over
  • Wijsen Logistics komt in handen van sectorgenoot Gobo
  • Brinkman Trans Holland en Hartman Expeditie gaan fuseren
  • Nijhof-Wassink lijft specialist Ecotrans in
  • Neele-Vat neemt Mammoet Ferry Transport over

Wetswijzigingen in 2020

Met ingang van 1 januari worden diverse wetswijzigingen van kracht. Nieuwsblad Transport zet een aantal belangrijke veranderingen op een rijtje.

  • De lng-teruggaveregeling keert terug. Transporteurs met een vrachtwagen die op het vloeibare aardgas rijdt, krijgen vanaf 1 januari 18,7 cent compensatie per kilogram. Deze regel geldt tot eind 2021.
  • Er worden nieuwe incoterms van kracht, waaronder de DPU (Delivery at Place Unloaded). Diverse al bestaande incoterms worden gewijzigd.
  • Werkgevers mogen personeelsleden drie tijdelijke contracten aanbieden met een gezamenlijk duur van drie jaar. Dat was in 2019 nog een duur van maximaal twee jaar.
  • Na veel kritiek gaat de prijs voor een tachograafkaart omlaag, van 101 naar 92 euro.
  • De maximale transitievergoeding, een soort ontslagvergoeding, wordt verhoogd.
  • Werkgevers zijn in 2020 al na één dag een transitievergoeding verschuldigd aan hun personeelsleden. Dat was in 2019 pas na twee jaar.
  • Het wettelijk minimumloon voor een fulltime medewerker stijgt naar 1.653,60 euro bruto per maand.
  • Bedrijven moeten oproepkrachten na twaalf maanden een aanbod doen voor een vast aantal uur en voor een minimale oproeptijd.
  • Werkgevers kunnen personeelsleden ontslaan op basis van meerdere ontslaggronden, die bij elkaar mogen worden ‘opgesteld’. Dat mocht in 2019 niet
  • De vennootschapsbelasting voor winsten tot en met 200.000 euro wordt in 2020 verlaagd van 19 naar 16,5%. Het tarief voor winsten boven de 200.000 euro blijft 25%.