Al enkele maanden heeft de bouwsector, en daardoor ook de bouwlogistiek, last van beperkende regels voor stikstof-uitstoot en verplaatsing van grond met daarin pfas, een verzameling van zo’n zesduizend verschillende stoffen, waarvan een deel schadelijk kan zijn voor de mens. Hierdoor zijn veel bouwprojecten stil komen te liggen, wat veel verliezen met zich meebrengt en waardoor personeel naar huis wordt gestuurd.

Onlangs heeft het kabinet de regels voor pfas verruimd en deze week nam de Eerste Kamer de spoedwet stikstof aan. Dit moet de gestaakte bouwprojecten weer op gang trekken. Desondanks vrezen veel ondernemers dat hiermee de problemen niet opgelost zijn.

Peiling

ABN Amro liet een peiling uitvoeren onder 445 bedrijven. Daaruit kwam naar voren dat de ondervraagden verwachten dat ze gemiddeld zo’n 8% omzetverlies lijden in 2020 door de stikstof- en pfas-crisis. De ondervraagde branches zijn goed voor ruim 200 miljard euro omzet, waarmee de verwachte omzetdaling zou neerkomen op zo’n 16 miljard euro. Het onderzoek is uitgevoerd nadat de nieuwe stikstof- en pfas-maatregelen al bekend waren.

Ondernemers hebben echter weinig vertrouwen dat de problemen door het nieuwe beleid worden opgelost. Ruim 54% geeft aan dat zij de stikstofmaatregelen niet of nauwelijks effectief vinden en 38% denkt dat de ruimere pfas-normen onvoldoende zijn. ‘Het sentiment onder een grote meerderheid van de ondernemers is negatief en ook de onzekerheid over de impact van de maatregelen houdt aan’, aldus sectoreconoom Albert Jan Swart van ABN Amro.

‘Op dit moment werken de meeste bouwbedrijven nog aan projecten die vergund zijn vóór de stikstofuitspraak van de Raad van State in mei. De stikstofmaatregelen hebben daardoor voor zeven van de tien ondervraagde bedrijven nog weinig invloed op de bedrijfsvoering.’

Problemen worden nog groter

De verwachtingen zijn echter veel minder rooskleurig, gezien de verwachte omzetdaling. Op dit moment geeft 6% van de bedrijven aan dat zij nu al te maken hebben met een lagere omzet, 14% zegt dat zij minder nieuwe orders hebben en 15% dat toekomstige orders niet doorgaan.

De verruiming van de pfas-normen leidt eveneens niet bij iedereen tot optimisme. Eén op de tien bedrijven verwacht dat projecten nog steeds geen doorgang kunnen vinden. Het meest genoemde gevolg van de problematiek is dat bedrijven overwegen nieuwe investeringen uit te stellen (21%). Ook het verlies van werkgelegenheid wordt veel genoemd.

Door de aanhoudende problemen komen veel bedrijven dus in de knel. Werkgeversorganisaties, waaronder TLN, pleiten bij verantwoordelijk minister Stientje van Veldhoven (Wonen en Milieu) om met spoed werktijdverkorting en deeltijd-ww toe te staan.

Deeltijd-ww

Veel bedrijven beschouwen 2020 bij voorbaat als een verloren jaar, bleek volgens de transporteursorganisatie tijdens een recente bijeenkomst. ‘Een gegeven is dat de grootste klappen nog meoten komen, als in januari de opdrachten opgedroogd zijn’, aldus een van de aanwezige ondernemers.