Het is misschien wel de heilige graal voor de toekomst van de zero emissie truck: waterstof. Geen vervuiling, geen lawaai en een grote actieradius. Bovendien neemt het tanken van de brandstof niet langer in beslag dan een paar minuten.  Toch kleeft er op dit moment nog een grote ‘maar’ aan dit verhaal. Anno 2019 is het inspelen op waterstof voor veel partijen in Nederland namelijk nog geen haalbare kaart. Vooral de hoge investeringskosten en het kleine aanbod aan voertuigen dat op dit moment rijdt op deze alternatieve brandstof, zorgen ervoor dat de sector nog niet warmloopt voor waterstof.

Oosterburen

Hoe anders is dit bij onze oosterburen. Eind november werd alweer het 79ste tankstation geopend waar voertuigen met een brandstofcel hun tank met waterstof kunnen vullen. Het tankstation is te vinden in het Zuid-Duitse Passau; het is een samenwerking tussen Shell en Air Liquide. Onder de paraplu van H2 Mobility hebben deze partijen samen met de maatschappijen Total en OMV, een zestal autofabrikanten (BMW, Honda, Hyundai, Toyota, Daimler en Volkswagen) en Linde de handen ineengeslagen om te bouwen aan een infrastructuur voor waterstof. De samenwerking die in 2015 van start is gegaan, werpt ondertussen zijn vruchten af.

In Nederland is een dergelijke samenwerking niet van de grond gekomen, wat duidelijk te zien is aan het aantal waterstofpunaises in onze landkaart. Jarenlang bleef het aantal in Nederland beperkt tot drie locaties (Rhoon, Delfzijl en Helmond). Afgelopen september opende PitPoint aan de Westervoortsedijk in Arnhem een locatie, die zowel geschikt is voor bussen en vrachtwagens (350 bar) als voor personenvoertuigen (700 bar). Het tankstation is 24/7 geopend en er kan direct aan de tankzuil betaald worden met een bankpas of tankpassen.

Waterstoftechnologie

Ook bij het tankstation van Jan Paul Kerkhof aan de Binckhorstlaan in Den Haag is sinds kort een waterstofinstallatie te vinden. Het project werd gerealiseerd in samenwerking met Drentse bedrijf Resato, dat gespecialiseerd is in waterstoftechnologie. Op dit moment wordt er nog druk getest, maar binnenkort zal het vulpunt ook geopend worden voor klanten van het BP-tankstation. Het gaat ook hier om zowel een 350 als een 700 bar-installatie.

Een andere pionier die grote kansen ziet voor waterstof is ondernemer Edward Doorten. Bij zijn multifuel tankstation langs de A28 bij Pesse in Drenthe zal op korte termijn waterstof verkocht gaan worden. Op het immense terrein worden tal van alternatieve brandstoffen aangeboden en waterstof mag daar volgens Doorten niet ontbreken.

Investeren

Het Groningse bedrijf Holthausen Energy Points heeft bovendien grote plannen en wil flink investeren in tankstations voor waterstof. In het voorjaar van 2020 start de bouw van een waterstoftankstation in de Amsterdamse haven. Net na de zomer kunnen zowel personenauto’s als vrachtwagens hun tank vullen bij de nieuwe locatie aan de Australiëhavenweg in het Amsterdamse bedrijvengebied Westpoort. Bij het station kan getankt worden met 700 bar voor personenauto’s, bestelwagens en taxi’s en met 350 bar voor vrachtwagens en bussen. Holthausen heeft plannen voor meer waterstofstations en liet eerder al weten onder meer locaties in het hoge noorden te willen ontwikkelen.

Ook OrangeGas maakte onlangs bekend dat het grote plannen heeft met waterstof. In september liet de aanbieder van groene brandstoffen weten dat het een zogenaamde DKTI-subsidie toegekend heeft gekregen ter waarde van 2 miljoen euro voor het bouwen van stations voor waterstof in Amsterdam en Utrecht. Samen met de eerder toegekende Benefic-subsidie komt het totaal toegekende bedrag daarmee uit op 2,6 miljoen euro. Komende vijf jaar wil het van oorsprong Friese bedrijf nog vijf tot tien waterstoftankstations realiseren.

Aanbesteding

Hoewel Shell in Duitsland al meer dan twintig waterstoflocaties heeft, ziet de wereld er in Nederland heel anders uit. Toch zijn er concrete plannen voor het realiseren van tankpunten. Shell Nederland maakte in de zomer bekend dat het een aanbesteding in de wacht heeft gesleept voor het bouwen van een nieuw waterstofstation aan de Peizerweg in Groningen. Ook in Amsterdam en Schiphol heeft de maatschappij concrete plannen om waterstof te gaan verkopen.

Er is bovendien definitief groen licht voor de bouw van een tankstation voor waterstof aan de Aanwas op industrieterrein Borchwerf in Roosendaal. In de zomer kreeg H2point het bericht dat de daarvoor benodigde subsidie is toegekend. Samen met de al eerder ontvangen Europese BENEFIC- subsidie maakt dit de weg vrij voor de uitrol van het station. De locatie moet in het eerste kwartaal van 2020 opengaan. Het bedrijf verkent bovendien de mogelijkheden om op bedrijventerrein Weststad in Oosterhout met waterstof aan de slag te gaan.

Alexandrium

De bestaande tankstations van NXT in Alkmaar en Zaanstad zullen volgend jaar worden uitgebreid met een waterstofinstallatie. Het is de bedoeling dat waterstof vanaf 2020 beschikbaar is op beide Noord-Hollandse stations. De locaties worden geëxploiteerd door GP Groot en HYGRO. Het eerste station ligt op bedrijventerrein Boekelermeer in Alkmaar, het tweede op bedrijventerrein Hoogtij in Zaanstad.

Olivier van Parys, algemeen directeur van Total Nederland, liet onlangs in een interview met vakblad TankPro doorschemeren kansen te zien voor waterstof. Onder meer in Rotterdam bij locatie Alexandrium zijn er plannen. Total kan daarbij de vruchten plukken van de kennis die aanwezig is bij PitPoint, dat in 2017 door de Franse maatschappij werd overgenomen.

In vergelijking met onze oosterburen stelt de waterstofinfrastructuur in Nederland nog niet al te veel voor. Het lijkt er nu toch op dat daar verandering in gaat komen. Een groot aantal serieuze partijen ziet kansen en maakt slim gebruik van de beschikbare subsidiepotjes om deze nieuwe weg in te slaan. Het is echter de vraag of de planning die de aanbieders in gedachten hebben ook daadwerkelijk haalbaar is. Want als een ding afgelopen jaren overduidelijk is gebleken is het wel dat de nieuwe wereld van waterstof voor veel partijen nog onbekend terrein is. En dat kwam de snelheid bepaald niet ten goede.