Waarom de keus voor waterstof?

De gemeente Groningen heeft in 2014 de Green Deal ondertekend waarin is afgesproken dat in 2025 de binnenstadlogistiek emissievrij moet zijn. Na het tekenen van deze deal ben ik de markt gaan verkennen. Wat zijn de mogelijkheden om dat te realiseren? Ik heb met heel veel mensen gesproken en marktpartijen uitgenodigd om de mogelijkheden te bespreken. Natuurlijk was volledig elektrisch rijden ook een optie, maar je moet wel naar het totaalplaatje kijken. Wat is daar allemaal voor nodig en waar komen de grondstoffen van de accu vandaan? Als je alles meeneemt moet je vaststellen dat aan elektrisch rijden ook beperkende kanten zitten. Wat ook meespeelde: hoe doe je dat met al onze wagens die hier tussen de middag, tijdens de pauze, allemaal tegelijk komen opladen? Tientallen oplaadpunten op een rij zag ik niet zitten.

Hoe kwamen jullie bij dit voertuig terecht?

Leverancier E-Trucks Europe had al een prototype waterstoftruck in Eindhoven rijden. Daarmee haalden ze oud papier op. Ik zag dat er met de inzet van de wagen weinig problemen waren. Toen ik met E-Trucks sprak over de ombouw van een nieuwe DAF CF heb ik wel gezegd dat de chauffeur gewoon z’n dagelijkse werk ermee moet doen. Tijdens een gemiddelde werkdag verbruikt een dieselvoertuig bij ons 100 liter. De capaciteit van de nieuwe waterstofauto zou vergelijkbaar moeten zijn met 200 liter diesel. Een inzet van twee werkdagen dus. Ook hebben we gekozen om, verhoudingsgewijs, de ingewikkeldste samenstelling om te bouwen. Deze E-truck wordt namelijk ingezet bij het legen van de ondergrondse huisvuilcontainers. De autolaadkraan en afvalpers draaien ook allebei op de elektromotor.

Hoe is het vullen van waterstof geregeld?

Een openbaar vulpunt aanleggen kost tussen de twee en drie miljoen euro. Dat is wel veel voor één vrachtwagen. Diverse marktpartijen hadden daarom geen belangstelling. Toevallig hebben we hier vlakbij, in Hoogezand-Sappemeer, het bedrijf Holthausen zitten dat gespecialiseerd is in gassen. Ik kwam met hen in gesprek en zij zien ook toekomst in waterstof aangedreven voertuigen. Zij durfden het aan om hier op het afvalbrengstation een prototype vulstation neer te zetten. Inmiddels maken zo’n 30 voertuigen hiervan gebruik.

En de stroomopwekking?

Op het terrein van het afvalbrengstation staat een zonnepanelenpark van 43.500 panelen. Om waterstof te produceren halen we daar onze stroom vandaan zodat de auto’s nu letterlijk op zonne-energie rijden. Per dag kan deze installatie 95 kilo waterstof maken. Ook hebben we op het vulpunt een container staan waar we 140 kilo gecomprimeerde waterstof in opslaan. Door deze buffer kunnen wij de vrachtwagen, die gemiddeld 8 kg per dag gebruikt, binnen tien minuten vullen. De druk is 350 bar en de E-truck heeft een totale tankinhoud van 14,1 kilogram.

Hoe is het onderhoud geregeld?

Bij storingen aan het waterstofsysteem of de elektromotor komt er nu nog iemand van E-Trucks Europe langs. Het overige, en toekomstige onderhoud, doen we in onze eigen werkplaats. Hiervoor hebben we 28 monteurs in dienst en meerdere daarvan hebben een speciale opleiding gevolgd in het werken met waterstofvoertuigen. We hebben namelijk meer materieel waaronder enkele veegwagens die op waterstof rijden. Voor de aandrijving van de elektromotor komt van de motor wel 700 volt af. Het werken moet wel veilig gebeuren. Ook moest het afzuigsysteem in de werkplaats aangepast worden. Extra meetpunten, snuffelaars, moesten geïnstalleerd worden. De brandstofcel heeft een afsluitprocedure waarbij waterstof vrij kan komen. Als dat gebeurt moet de luchtcirculatie in de werkplaats op gang komen om de lucht te zuiveren.

Wat zijn jullie ervaringen tot nu toe?

Zeer positief. Natuurlijk gaat nooit alles in één keer 100 procent goed. Je leert de wagen pas kennen als je ermee gaat werken. Binnenkort moet hij weer terug naar E-Trucks om enkele aanpassingen te doen. Bijvoorbeeld om de software in de versnellingsbak te verbeteren. Het opschakelen gaat wat langzaam en er moet iets meer motorvermogen bij. Als de wagen beladen is, weegt het 30 ton en dan duurt het een tijdje voordat ‘ie op snelheid is. Voor de rest hebben we alleen wat kleine storingen gehad. Belangrijk is dat je er medewerkers mee laat werken die dat ook echt willen. Een chauffeur wil zijn productie draaien, en dat is ook goed. Maar het kan gebeuren dat door een storing in een onderdeel de wagen niet verder wil. Dat zijn kinderziektes en een chauffeur moet daar wel tegen kunnen. Het is in ontwikkeling en dan gaat het niet altijd zoals je gewend bent.