De kosten stijgen, blijkt uit de jongste conjunctuurenquête van Transport en Logistiek Nederland (TLN). In het tweede kwartaal van dit jaar zag de helft van de ondernemers de kosten toenemen in vergelijking met het eerste kwartaal. Dat had vooral te maken met de toenemende brandstofkosten.

Ten opzichte van het tweede kwartaal van vorig jaar was er bij ruim acht op de tien bedrijven een
kostenstijging. Bij 14% bleven de kosten gelijk en bij 4% was er een daling. Vergelijken we met het eerste kwartaal van dit jaar, dan was er bij de helft van de bedrijven een stijging van het kostenniveau. Bij de andere helft werd een toename niet waargenomen.

De prijzen voor het geleverde product blijven met deze kostenstijging niet in de pas: 28% van de ondernemers heeft in een jaar tijd de tarieven niet weten te verhogen, terwijl de kosten dus opliepen. Bij zeven op tien bedrijven was er wel een zekere prijsstijging. Bij 2% deed zich een daling voor. In vergelijking met het eerste kwartaal van dit jaar spreken acht van de tien ondernemers van gelijkgebleven prijzen. Een stijging was er bij 18% van de bedrijven.

De schuldige aan de kostenkant was voornamelijk de dieselprijs. Die liep in het tweede trimester 2% op ten opzichte van de eerste drie maanden. Vergelijken we met een jaar eerder, dan werd diesel gemiddeld 1,9% duurder. Ook de krapte op de arbeidsmarkt is een toenemende kostenfactor.

Brandstof- en personeelskosten zijn veruit de belangrijkste factoren, reparatie en onderhoud, afschrijvingen, huisvesting, rente en andere posten blijven daar ver bij achter. Tot die andere posten, volgens 16% de belangrijkste kostenopdrijver, behoren de kosten van verzekering, beveiliging, files, de chartertarieven, de tolkosten in België en Duitsland en de tarieven van de ferrymaatschappijen.

Dieselclausule

De druk op de rendementen in wegvervoer en logistiek wordt daardoor groter. TLN-directeur Jan Boeve raadt zijn leden aan toch vooral goede clausules voor de verrekening van schommelingen in de brandstofprijzen met hun klanten op te nemen. De meeste vervoerders hanteren die al in hun contracten, maar ze worden meestal voor een langere periode afgesproken. Plotselinge fluctuaties blijven daarbij buiten beeld. Een dieselclausule zou eigenlijk ook met zulke tijdelijke schommelingen rekening moeten houden, bijvoorbeeld op maandbasis.

Overigens kunnen de dieselprijzen de komende tijd weer dalen wegens een algemene verzwakking van de wereldwijde conjunctuur. De hoofdzondaar de afgelopen weken was de toegenomen spanning tussen Iran en de westerse wereld. De bedrijvigheid in het wegvervoer bleef volgens 43% van de bedrijven in het tweede kwartaal, vergeleken met dezelfde periode vorig jaar. Bij 30% was sprake van een stijging, bij 27% van een daling.

Dit duidt op een lichte afkoeling, want in voorgaande jaren was het percentage bedrijven dat van een toename van de activiteiten sprak dikwijls aanzienlijk groter. De druk op de marges nam in het tweede kwartaal toe; toch zegt de helft van de bedrijven het rendement in het tweede kwartaal op peil te hebben gehouden in vergelijking met de eerste drie maanden.

Van alle ondernemingen sloot 71% de maanden april, mei en juni met winst af. Vergelijken we met dezelfde periode vorig jaar, dan blijkt het rendements­niveau toch iets gestegen. Volgens 39% was er een verbetering en bij 36% van de bedrijven bleef de winst op het peil van vorig jaar. Dat laat onverlet dat bij een kwart van de bedrijven van een winstdaling sprake was.

De vergelijking met het eerste trimester van dit jaar valt minder gunstig uit. De helft van de bedrijven behaalde geen beter resultaat dan een jaar geleden. Bij 28% was er een verbetering, bij 22% een winstdaling. Voor het hele jaar voorziet de helft van de bedrijven een gelijkblijvend rendement. Volgens 19% zit er een winststijging in, terwijl 17% rekening houdt met een daling. Het tweede kwartaal was voor 71% in elk geval winstgevend. Eén op de tien bedrijven speelde quitte, 7% moest bijleggen en 12% kan nog geen precieze winstberekening maken.

Chauffeurstekort

De meeste bedrijven, 62%, zijn voor de komende periode ‘afwachtend’. Dat heeft te maken met de teruglopende wereldhandel, de Brexit, de handelsoorlog tussen de VS en China en verminderde groeiprognoses voor de meeste Europese economieën. De omzet zal het komende jaar bij 47% van de bedrijven vermoedelijk gelijk blijven. Een kwart voorziet een daling.

Intussen kampen bedrijven nog steeds met een tekort aan vakkrachten, in het bijzonder chauffeurs. Vier op tien bedrijven zegt vacatures te hebben. In 77% van de gevallen betreft het vrachtautochauffeurs, in nog 2% gaat het om bestuurders van bestelauto’s. Op de planning is de vacaturegraad 9%, in de administratie 4%. Aan middenkader (3%), management (3%) en directie (2%) is minder dringende behoefte. Volgens 55% van de bedrijven met vacatures is het moeilijk daarvoor de geschikte personen te vinden. Zelfs 20% spreekt van ‘zeer moeilijk’ vervulbare vacatures.