Die moeten voor hun gebruik van wegen in Duitsland immers een vignet kopen, terwijl Duitse automobilisten voor de aanschaf van dit vignet worden gecompenseerd door een navenante verlaging van de motorrijtuigenbelasting.

Tot invoering van de ‘Pkw-Maut’, bedoeld om ook buitenlandse lichte voertuigen aan aanleg en onderhoud van Duitse wegen te laten meebetalen, werd in 2015 besloten door de bondsregering. De nieuwe tol zou ingaande oktober 2020 worden geheven.

Het tolplan leidde onmiddellijk tot protesten in omringende landen, zoals Nederland, België, Denemarken en Tsjechië. Oostenrijk diende met steun van Nederland een aanklacht in bij het hoogste civiele rechtsorgaan in de Europese Unie. Die klacht is nu dus gehonoreerd.

Duitse concessies onvoldoende

De Duitse opeenvolgende verkeersministers hebben de laatste vier jaar getracht aan de bezwaren van de omringende landen tegemoet te komen. Zo werd de vignetplicht beperkt tot het gebruik van autosnelwegen. Voor buurtverkeer in de grensregio’s behoefde dus geen vignet te worden gekocht. Dat grensverkeer is in heel wat van die regio’s intensief.

Veel vervoer vindt grensoverschrijdend plaats, maar niet zelden ook over autosnelwegen. Daarbij kan het gaan om Nederlandse of Belgische aannemers die een project in Duitsland uitvoeren, om loodgieters en andere technische dienstverleners, om licht distributievervoer en andere bedrijven die met voertuigen de grens oversteken zonder aan de Duitse ‘Lkw-Maut’ voor zware vrachtvoertuigen te moeten voldoen.

In omgekeerde richting kunnen hun Duitse concurrenten onbeperkt, zonder heffing, hun werk in de omringende landen verrichten of hun lading de grens over brengen.

In strijd met vrij vervoer

Het Europese Hof heeft nu geoordeeld dat dit onrechtvaardig is. De Duitse concessie om het vignet alleen op snelwegen in te voeren, hindert het principieel vrije grensverkeer. Daarbij, aldus de rechters in Luxemburg, is de Duitse personentol in strijd met de beginselen van vrij vervoer van goederen en vrije dienstverlening in de Europese Unie.

De crux is dat Duitsland de eigen automobilisten in ruil voor het vignet voor licht verkeer en vervoer een evengrote verlaging van de wegenbelasting wilde aanbieden. Dat had, volgens berekeningen van het Duitse verkeersministerie, jaarlijks dus binnenslands per saldo niets gekost, maar wel een half miljard euro aan inkomsten uit het buitenland opgeleverd.