In de Haarlem verloor de automobilist vorig jaar ruim een kwart van zijn reistijd in de verkeersdrukte. TomTom, de producent van navigatiesystemen, houdt de verkeersdrukte jaarlijks bij in de vorm van een Traffic Index. In de Spaarnestad stond de automobilist vorig jaar gemiddeld 27% van de rit stil, omdat vlot doorrijden door een of andere oorzaak niet mogelijk was.

Vertraging inbouwen

Op plaats twee in deze hitparade staat Den Haag. In de residentie stonden bestuurders ook ongeveer een kwart van de reistijd over de weg nagelbijtend en tandenknarsend in irritante files. Kleine voertuigen konden niet verder omdat een vrachtauto de weg blokkeerde. Vrachtauto’s stonden stil achter kuddes personenwagens. Leiden, de koploper uit 2017, kwam op plaats drie. De Sleutelstad kende 23% verloren reistijd en dat is evenveel als Groningen en een fractie meer dan Amsterdam.

In de meeste grotere Nederlandse steden moeten bestuurders een beetje vertraging inbouwen in hun reisplan. Moet een automobilist ergens in Arnhem, Nijmegen, Tilburg, Breda, Eindhoven, Rotterdam of Utrecht om 10.00 uur aankomen en denkt hij daarvoor binnen de stad een half uurtje nodig te hebben, is het raadzaam om daarbij een kwartiertje op te tellen. Het is verstandig om al rond 09.00 de gemeente binnen te rijden en niet te zeuren als men ergens vijf minuten niet vooruit kan.

Verkeersprobleem

Hoe staat Nederland er internationaal voor? Voortreffelijk, als men afgaat op de TomTom-index. Wie in Mumbai, in India, een stadsrit maakt, mag erop rekenen tweederde van de reistijd in chagrijnig stemmende opstoppingen te staan. In Bogotà, de hoofdstad van Colombia, is het niet veel beter, evenmin als in Lima (Peru), New Delhi of Moskou, de koploper in Europa. In Instanboel zal de taxichauffeur de passagier voor aanvang van de rit op de hoogte brengen dat de taxirit de helft langer zal duren dan wat men gelet op de af te leggen afstand zou verwachten.

Die wereldwijde ‘club van 1+1/2’ is reusachtig. TomTom noemt onder meer Jakarta, Bangkok, Ciudad de Mexico, Boekarest, Sint Petersburg, Kiev, Dublin, het Poolse Łódz, Cairo, Tel Aviv en nota bene Novosibirsk, een stad waarbij men zich toch eigenlijk geen grote stadsfiles kan voorstellen. Het is wel een stad met anderhalf miljoen inwoners, gelegen aan de rivier de Ob, een belangrijk industrieel centrum in het Aziatische deel van de Russische Federatie en kennelijk een ernstig verkeersprobleem.

Dit valt natuurlijk in de rangschikking van meest door files geplaagde steden op: hoe groter de stad, des te groter de opstoppingen. In de Benelux is Brussel koploper, met 37% verloren reistijd. Daarmee dringt deze stad niet door tot de mondiale stadsfile Top 20 van TomTom. Formeel telt de historische stad Brussel slechts 180.000 inwoners. De agglomeratie is echter veel groter, er wonen circa 1,8 miljoen mensen, die dus ruim een derde meer tijd nodig hebben om in of uit de stad te geraken dan men bij vlot lopend wegverkeer zou mogen veronderstellen.

Traffic Index

Naar aanleiding van de Traffic Index 2017, de vorige editie dus, liet TomTom Telematics wat berekeningen los op de schade door stadsfiles aan het Belgische bedrijfsleven. Alleen in Antwerpen, een andere grote agglomeratie, verloren Belgische bedrijven samen een kleine dertig miljoen euro aan opstoppingen in en rondom de Sinjorenstad. In heel België kwam de schade in de tien grootste steden uit op ruim honderd miljoen euro.

In heel België kwam de schade in de tien grootste steden uit op ruim honderd miljoen euro.

Koplopers zijn behalve Brussel en Antwerpen ook de steden Namen, Leuven en Luik. Deze steden vallen wereldwijd gezien echter in het niet. Ook metropolen als Londen (37% tijdverlies) en Parijs (36%) dringen niet door tot de top van de TomTom-ranglijst. Dat heeft een aantal oorzaken. De eerste is dat het Openbaar Vervoer (OV) in zulke steden, en hetzelfde geldt voor de Benelux, veel beter is geregeld. Men klaagt er graag over, maar in Europese steden functioneert het OV doorgaans beter en trekt het dus ook meer reizigers, die geen zin meer hebben op de weg in de file te staan.

Keerzijde

De tweede oorzaak – of reden – is dat het stadsverkeer beter is georganiseerd. Van een behoorlijke scheiding van langzaam en sneller stadsverkeer en –vervoer is in de meeste steden in de Top 10 geen sprake. De onderzoekers van TomTom wijzen daar ook op. Een aantal steden die voorheen hoog scoorden in de hitparade heeft gewerkt aan een betere verkeersafwikkeling. Genoemd worden Rio de Janeiro, Johannesburg, Stockholm en Moskou. Het is Moskou alleen nog niet gelukt van het stadsfileprobleem af te komen.

Mondiaal neemt het congestievraagstuk toe. De economie is de laatste jaren gegroeid en meer mensen kunnen zich een auto veroorloven. Je kunt dat goed nieuws noemen, zegt Ralf-Peter Schäfer, die de leiding heeft over de afdeling ‘Traffic Information’ van TomTom. Maar de medaille heeft een keerzijde. In de steden staan we dus steeds vaker vast in het verkeer.

Extra reistijd

Het is bij stedenbezoek verstandig extra reistijd in te plannen.

  1. Haarlem 27%
  2. Den Haag 24%
  3. Leiden 23%
  4. Groningen 23%
  5. Amsterdam 22%
  6. Nijmegen 21%
  7. Arnhem 20%
  8. Tilburg 19%
  9. Breda 19%
  10. Eindhoven 19%
  11. Rotterdam 19%
  12. Utrecht 18%
  13. Amersfoort 17%
  14. Apeldoorn 17%
  15. Almere 16%

Traffic Index 2018

TomTom berekent dit in zijn Traffic Index 2018 in percentages die aanduiden hoe vaak en hoe lang een voertuig in een opstopping staat, gemeten naar de totale reistijd. Hierbij de wereldwijde Top 10:

  1. Mumbai (Bombay) India 65%
  2. Bogotà Colombia 63%
  3. Lima Peru 58%
  4. New Delhi India 58%
  5. Moskou Rusland 56%
  6. Instanboel Turkije 53%
  7. Jakarta Indonesië 53%
  8. Bangkok Thailand 53%
  9. Mexico City Mexico 52%
  10. Recife Brazilië 49%