De daling komt, zegt het ING Economisch Bureau, door een reeks factoren. Zo hebben veel wegvervoerders zich de afgelopen jaren al massaal ‘in het nieuw gestoken’ en is het dit en volgend jaar vooral de vervangingsvraag die de markt op peil houdt.

Lagere economische groeiverwachting

Een rol speelt uiteraard ook de lagere economische groeiverwachting voor Europa. Het vertrouwen van transportondernemingen liet begin dit jaar een daling zien en ook de winstgevendheid van bedrijven in het wegvervoer staat onverminderd onder druk.

Daarbij komt dat de capaciteit van de truck- en trailervloot de laatste drie jaar aanzienlijk is toegenomen. Bovendien is er nog steeds een groot tekort aan chauffeurs. Dan hebben we verder nog de opmars van buitenlandse trucks en combinaties in het transport over Nederlandse wegen, de verbetering van de beladingsgraad per gereden kilometer, de groei van het webwinkelen met aflevering door kleinere voertuigen (bestelbussen onder 3,5 ton) en een ‘afwachtende houding’ van vervoerders wegens de invoering van stedelijke zones, in 2025, waarin vrachtvoertuigen per saldo geen CO2 en andere vervuilende stoffen meer mogen uitstoten.

Bouwvervoer

De combinatie van deze factoren winnen het van de factoren die meer investeringen uitlokken. Die zijn er overigens ook nog steeds, want de vervoersvraag als zodanig neemt toe. In het bouwvervoer zal moeten worden geïnvesteerd in moderner materieel, de toenemende files en de distributie in Nederland vergen extra capaciteit en het is aantrekkelijk te investeren in de jongste generatie Euro VI-dieseltrucks, omdat deze zuiniger is.

Al met al voorzien de bankeconomen een duidelijke afkoeling van de truck- en trailermarkt. Die ‘remt geleidelijk af naar een normaal niveau’, al blijft de te verwachten afzet van nieuw geregistreerd materieel nog steeds boven het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar. Sinds 2015 was er een groei van 7%, vorig jaar bedroeg deze 2,4%. Er kwamen per saldo 3.400 eenheden (trekkers en bakwagens) bij op een totaal van 143.000 eenheden. Dat lag intussen nog wel onder het aantal van 149.700 eenheden in het crisisjaar.

Aantal trekkers stijgt

We zien al jarenlang een daling van het aantal bakwagens (geïntegreerde vrachtauto’s) in vergelijking met het aantal trekkers (in combinatie met opleggers en aanhangers), dat juist steeg. Het aantal bakwagens bedroeg in Nederland in 2009 nog ruim 75.000, dus grofweg de helft van het totale aantal trucks. Dit jaar ziet ING hun aantal dalen tot nog geen 63.000 stuks, nog maar 44% van het totaal.

Het Nederlandse wegvervoer moet het steeds meer hebben van binnenlands vervoer ofwel, zoals oud-TLN-voorzitter Arthur van Dijk het ooit uitdrukte, ritten om de Utrechtse Dom met een lengte van pakweg driehonderd kilometer. Het resultaat is dat het gemiddelde kilometrage geleidelijk afnam. Bovendien wordt vaker stilgestaan in files en bij laad- en losadressen. Tegenover dit geringere gemiddelde aantal gereden kilometers staat wel een grotere vraag naar capaciteit, maar die vraag zal de komende jaren dus afnemen, denkt ING.

Nieuwe registraties

Voor de jaren tot 2025 voorziet de bank nog steeds een toename van het aantal nieuwe registraties. Bedrijven zullen hun materieel ‘up to date’ willen houden, zeker als steden straks alleen nog emissieloze trucks binnen hun grenzen gaan toestaan. De vloot is de laatste jaren gemiddeld al een stuk schoner geworden. Van de trekkende eenheden voldoet nu 70% aan Euro VI. De bakwagens liggen hier, mede door hun langere economische levensduur, duidelijk bij achter. Van alle trucks heeft de helft van de in Nederland geregistreerde vloot een moderne Euro VI-dieselmotor.

Daarbij neemt ook het hybride transport en het vervoer met elektrische voertuigen hand over hand toe, maar erg vlotten wil het daarmee nog niet. ING schat het aantal vrachtvoertuigen op alternatieve brandstof en stroom op 1%. Bij de elektrotrucks gaat het om ‘enkele tientallen’. Te zijner tijd, in 2025 dus, zijn er vijfduizend van deze vrijwel emissieloze voertuigen nodig om steden te kunnen blijven beleveren.

Groei overstijgt vraag naar capaciteit

Begin van dit jaar telde Nederland 18% meer trailers (opleggers en aanhangers) dan tien jaar geleden, in de recessie na de crisisjaren 2007 en 2008. Het aantal opleggers steeg in die tien jaar zelfs met 23%. De groei oversteeg de vraag naar capaciteit. Dat komt, zegt ING, omdat veel wegtransporteurs hechten aan de voordelen van registratie van hun trailers in Nederland. Ze zijn immers ook in het buitenland inzetbaar.

De gemiddelde leeftijd van een trailer bedraagt ongeveer 8,5 jaar. De verkoop van opleggers en aanhangwagens steeg vorig jaar naar een nieuw record van 15.800 nieuwe registraties, ruim boven het tienjarige gemiddelde van 10.800, blijkt uit de analyse van de bank. Voor volgend jaar voorziet ING een daling van de trailerafzet naar ruim 12.000 stuks, nog steeds ruim boven het langjarige gemiddelde.