Het project heeft als uitvalsbasis het distributiecentrum van Albert Heijn in haar thuisstad Zaandam. Vanuit daar gaan dagelijks elektrische trucks rijden richting supermarkten in onder meer Amsterdam en Utrecht. Eerder al nam het bedrijf elektrische bakwagens op in zijn vloot, maar sinds vrijdag rijdt de supermarktketen ook met trekker-trailercombinaties. Dit is het belangrijkste type voertuig voor Albert Heijn. Ruim 90% van de leveringen aan supermarkten wordt daarmee uitgevoerd.

Tijdens de pilot wordt gebruikgemaakt van vijf DAF-voertuigen. Hierbij gaat het niet alleen om volledig elektrische vrachtwagens, maar ook om hybrides. Deze kunnen rijden op zowel stroom als diesel. Het gaat om drie CF Electric’s en twee CF Hybrids. Aanschafprijs van de voertuigen is niet genoemd. Maar dat dergelijke trucks momenteel nog fors duurder zijn dan hun dieseltegenhangers, zal voor de meesten geen geheim zijn.

Tekst loopt door onder foto

Het beperkte bereik en de relatief lange oplaadtijd van e-trucks is het grootste struikelblok voor bedrijven die met dergelijk vervoer aan de slag willen. Daarover willen de betrokken partijen dan ook meer te weten komen tijdens het project.

Gekozen is voor een snellaadstation van VDL, waar de vrachtwagens in 35 minuten genoeg stroom kunnen ‘tanken’ voor de gehele rit. Daarmee kan de volledig elektrische truck, die een accupakket van 170 kWh aan boord heeft, ongeveer honderd kilometer rijden, afhankelijk van onder meer de weersomstandigheden en het rijgedrag van de chauffeur. Ook de hybride voertuigen worden hier opgeladen. Op een volle accu, van 85 kWh, kunnen deze ongeveer vijftig kilometer elektrisch rijden. Deze kilometers worden vooral in de stad afgelegd. De overige afstand, met name snelwegen, rijdt het hybride voertuig op diesel.

Plaatsing van oplaadpalen bij de supermarkten zelf, zodat tijdens het laden en lossen van producten wat extra stroom kan worden getankt, was geen optie, Dat zou te kostbaar zijn geweest. ‘Je zou dan misschien vier keer per dag zo’n oplaadpaal gebruiken. Dat is te weinig. Het laadstation op ons distributiecentrum in Zaandam wordt de hele dag door gebruikt. Dat is rendabeler’, meldt Peter Leegstraten. Hij is manager Inkoop en Innovatie bij Albert Heijn en was een van de aanjagers van dit project.

Tekst loopt door onder foto

Het opladen moet in de toekomst nog sneller kunnen, door de aanleg van een koelsysteem. Dit systeem zorgt er met behulp van een vloeistof voor dat de stekker tijdens het opladen niet te heet wordt, waardoor deze meer energie per minuut kan leveren. De oplaadtijd moet daardoor uitkomen op ongeveer een kwartier, een ruime halvering ten opzichte van de huidige oplaadtijd. De aanpassing moet nog dit jaar plaatsvinden.

Subsidie

Het testproject in Zaandam is medegefinancierd door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en duurt zo’n twee jaar. Het wordt vooral gebruikt om te leren. Op termijn wil de supermarktketen deze manier van bevoorraden ook in andere regio’s toepassen.

Met de volledig elektrische truck gaat AH zijn supermarkten bevoorraden in de grootstedelijke regio Amsterdam. Dan betreft het een of twee winkels per rit en zo’n vier of vijf ritten per dag. Vanuit het dc in Zaandam worden ook winkels in andere regio’s bevoorraad, waaronder Utrecht. Op dat traject worden de hybrides ingezet. Deze rijden op de snelweg op diesel. De chauffeur kan in een stedelijk omgeving handmatig overschakelen op elektrisch rijden.

Wat je niet wilt, is dat een chauffeur stil moet zitten, omdat de vrachtwagen nog niet opgeladen is.

Het plannen van de oplaadbeurten is een van de belangrijkste aspecten van dit project, zegt Leegstraten. ‘Wat je niet wilt, is dat een chauffeur stil moet zitten, omdat de vrachtwagen nog niet opgeladen is. We denken dat dat in dit project ook niet hoeft. In dit soort diensten zijn de pauzes van de chauffeurs dertig minuten. In die periode kan de truck genoeg stroom bijladen om de volgende rit af te leggen. Daardoor verliezen we geen chauffeurscapaciteit. Want dat is wel het laatste wat je wilt.’

Simon Loos

Simon Loos is een van de twee transportbedrijven die betrokken is bij het pilotproject. Het bedrijf is een van de vaste vervoerders van de supermarktketen, net als dat andere betrokken transportbedrijf: Peter Appel. Voor Simon Loos is het niet de eerste stap op het gebied van elektrisch rijden. Zo rijdt de vervoerder uit Wognum ook met e-trucks voor Heineken.

Ook voor de Noord-Hollandse vervoerder staat het leeraspect centraal. ‘Je moet deze voertuigen echt zien als testauto’s. We moeten leren hoe we hier in praktijk mee om moeten gaan’, zegt Wim Roks, wagenparkbeheerder bij Simon Loos.

Je ziet dat de oplaadplanning soms dominant is ten opzichte van de ritplanning

‘We merken dat het grootste obstakel is om het elektrische transport te integreren in de dagelijkse planning. Omdat laadbeurten langer duren dan een tankbeurt, moet je hier veel rekening mee houden. Daar zijn de planners niet altijd gelukkig mee. Je ziet dat de oplaadplanning daardoor soms dominant is ten opzichte van de ritplanning.’

Voordeel van de elektrische voertuigen is wel dat ze vooral in een stedelijk omgeving goed presteren. Dit komt onder meer door de rem-energie die wordt omgezet in stroom. ‘Elke keer als je remt, komt er energie terug in de accu. Dat maakt een elektrische truck zeer efficiënt. Een dieselvoertuig heeft dit niet’, legt Roks uit. Mede daarom verwacht hij dat op lange termijn stadsdistributie vooral door elektrische vrachtwagens wordt uitgevoerd.

Tekst loopt door onder foto

Voor het langere-afstandsverkeer blijft volgens hem voorlopig diesel dominant, waarna waarschijnlijk een overstap plaatsvindt richting waterstof. ‘Maar dat is tamelijk kostbaar en een brandstofcel is nog zeer kwetsbaar. Daarom zal diesel niet op korte termijn verdwijnen.’

Jumbo

Albert Heijn is niet de enige supermarktketen die op deze manier zijn winkels bevoorraad. De grote concurrent Jumbo kreeg in december de eerste volledige elektrische vrachtwagen van DAF en VDL Groep afgeleverd. Ook bij hen gaat het om een testfase, die moet uitwijzen op welke punten de fabrikanten de trucks kunnen doorontwikkelen.