Robots worden al tientallen jaren ingezet voor de productie van bijvoorbeeld auto’s. Daarbij hebben ze continu dezelfde taak. Werkzaamheden op het gebied van logistiek en warehousing worden nu nog vooral door mensen gedaan. ‘Distributiecentra hebben flexibele medewerkers nodig, dat niveau halen we met robots nog niet’, vertelt Heico Sandee, mede-oprichter en directeur van Smart Robotics tijdens een masterclass over robotisering van Vijfsterren Logistiek op het kantoor van robotfabrikant Vanderlande.

Dezelfde beweging

Een robot is nu nog vaak vastgeschroefd aan de grond. Hierbij moet het product zich altijd op precies dezelfde plek bevinden, zodat de robot continu dezelfde beweging kan maken. Sandee: ‘Dat is niet flexibel. Als er een kleine verandering is, gaat zo’n systeem niet meer werken.’

In distributiecentra wordt steeds meer gewerkt met zogenaamde AGV’s. Dat zijn kleine robots die rekken kunnen verplaatsen om ze naar werkstations te brengen. ‘Eigenlijk zou je een robot op zo’n AGV willen plaatsen, zodat hij vanaf elke positie zelfstandig orders kan picken’, vertelt Sandee.

Database

Het probleem daarbij is dat er in een gemiddeld distributiecentrum gewerkt wordt met miljoenen verschillende pakketjes. Ieder individueel pakketje zou dan aan de database moeten worden toegevoegd om de robot te vertellen hoe hij het dient op te pakken. Toch is dat nu nog vaak het geval.

‘Bij Albert Heijn leren we de software van robots in hoe elk individueel product opgepakt moet worden. Daarbij gaat het om slechts 30.000 verschillende items. Dat is nog te doen’, legt Jalte Norder van robotfabrikant Vanderlande uit. ‘Maar bij order picking voor Bol.com gaat het om 15 miljoen verschillende items. Een webshop als Zalando heeft elke zes weken een nieuwe collectie. Dan kun je niet al die producten inleren om gepicked te worden door de robot.’

Volledig automatisch warehouse

De volgende stap voor het volledig automatische warehouse is dat de robot zelf bepaalt hoe hij een product op kan pakken, zonder dat alles voorgeprogrammeerd hoeft te worden. Dan zou een robot zichzelf niet alleen het grijpen kunnen aanleren, maar ook hoe hij het product vervolgens zelfstandig op een pallet zet, ondanks de talloze variabelen die daarbij komen kijken. Norder: ‘Als we straks een robotarm kunnen monteren op een AGV, hebben we écht een game changer in de logistiek. De nauwkeurigheid in het herkennen van producten om ze op de juiste manier te grijpen is nu echter nog niet hoog genoeg.’

Als we straks een robotarm kunnen monteren op een AGV, hebben we écht een game changer in de logistiek.

Voor die ontwikkeling is de kwaliteit van de camera steeds belangrijker. De robot moet exact weten waar het product ligt ten opzichte van zijn grijper en wat het formaat is. Sandee: ‘3D Vision is hard in opkomst. Die ontwikkeling wordt mede versneld door de aandacht voor gaming en autonomous driving. Vervolgens moet je de informatie van de camera kunnen verwerken via artificial intelligence.’

Menselijke hand

Wereldwijd zijn ontwikkelaars druk bezig om een robot-variant van de menselijke hand te maken. Dan zou een robot iedere willekeurige verpakking kunnen vasthouden. ‘Er wordt volop gekeken naar de natuur hoe we grijpers kunnen maken. Zo wordt er bijvoorbeeld geëxperimenteerd met octopus-armen. Binnen tien jaar gaat dat lukken’, verwacht Sandee.

Zo’n menselijke hand namaken blijkt nog knap lastig. ‘Handen zijn fantastisch; je voelt hoe je een product moet pakken’, legt Norder uit. ‘Een robot werkt vaak via een vacuüm of klemmen. Maar dynamisch met hersenen, ogen en handen, dat is nog lastig voor robots. We zijn wel druk bezig met die ontwikkeling, bijvoorbeeld via grijpers met sensoren die meten wanneer er ‘slip’ is. Dan kan de robot binnen milliseconden anticiperen om een product steviger vast te pakken.’

Logistiek dienstverleners

Logistiek dienstverleners of verladers die straks willen overschakelen op robotisering, kunnen daar nu al rekening mee houden, zegt Sandee. ‘Een robot kan geen grote diversiteit in taken aan. Je moet je proces herstructureren door alle stappen uit elkaar te halen en die stuk voor stuk te robotiseren. Dus als je een nieuwe lijn opzet, moet je niet alle taken op één plek maken.’

Als je een nieuwe lijn opzet, moet je niet alle taken op één plek maken.

Toch hoeven we volgens Sandee niet bang te zijn dat robots op korte termijn alle banen in de logistiek gaan inpikken. ‘E-commerce is een belangrijke driver voor de ontwikkeling van deze nieuwe technologie. Die markt is nog steeds aan het exploderen, het aantal warehouses neemt nog steeds toe. De groei van de logistiek zal harder gaan dan de toename van robotisering, waardoor het aantal arbeidsplaatsen de komende tijd nog altijd verder zal stijgen.’

Omslag

Zodra robots echt zelfstandig handelingen kunnen uitvoeren, dan zal pas de grote omslag komen. Sandee: ‘Dan hoeft een robot niet meer hard voorgeprogrammeerd te zijn voor een taak, maar kan hij via sensoren en AI zelf zijn taak uitoefenen. Hij moet dan ook eenvoudig te configureren zijn door de operator. Net als met een uitzendkracht, je moet hem kunnen vertellen wat hij moet doen. De techniek is hele grote stappen aan het maken, maar zover zijn we nog lang niet.’