Topman Allard Castelein van Havenbedrijf Rotterdam zit medio januari met vertegenwoordigers van belangenorganisatie Deltalinqs aan tafel met Wiebes, zo liet hij gisteren weten op de ‘Dag van de Haven’ in het Rotterdamse Nieuwe Luxor. Volgens hem zou ‘Den Haag’ vaker tijdelijke regelingen toe moeten staan om de reductie van CO2 voortvarend aan te kunnen pakken.

‘Waarom moet altijd alles voor de eeuwigheid worden vastgelegd?’, vraagt de Rotterdamse havenbaas zich af. ‘Als je bijvoorbeeld tijdelijke concessies of subsidieregelingen toestaat, wordt het gemakkelijker om spijkers met koppen te slaan.’ Volgens Castelein heeft Wiebes deze week in een brief niet afwijzend op de Rotterdamse voorstellen gereageerd.

4 miljoen CO2-reductie

Hij zegt dat de Rotterdamse haven ‘aan de lat staat’ voor ruim vier miljoen ton CO2-reductie per jaar. ‘Maar misschien kunnen we wel veel meer doen en Wiebes helpen het CO2-probleem landelijk op te lossen. Daar hebben we dan wel steun van Den Haag bij nodig’, aldus Castelein.

Rotterdam wil onder meer steun voor het Porthos-project, dat gericht is op afvang, hergebruik en onderzeese opslag van CO2. Castelein omschreef het als het meest complexe project dat hij ooit op zijn bord heeft gehad ‘omdat alles eraan nog nooit eerder is gedaan’. Niettemin gaat hij ervan uit dat het netwerk in 2023 klaar is en de eerste CO2 naar een uitgewerkt gasveld in de Noordzeebodem kan worden afgevoerd.

Joint venture

De drie Porthos-partners, Havenbedrijf Rotterdam, Gasunie en staatsenergiebedrijf EBN willen op basis van gelijkwaardigheid een joint venture vormen voor de ontwikkeling en exploitatie van het netwerk. Met het project is een investering gemoeid van naar schatting een half miljard euro. Dat is nog zonder de tientallen miljoenen die de deelnemende bedrijven zelf moeten investeren om de CO2 die ze nu nog uitstoten, af te vangen.

Tot nu toe hebben de Rotterdamse raffinaderijen van Shell en ExxonMobil, en de chemiebedrijven Air Liquide en Air Products zich als deelnemers gemeld. Deze week werd bekend dat zeven grote bedrijven uit de Antwerpse chemiesector mogelijk ook via Porthos CO2 gaan opslaan. In mei dit jaar hebben de havens Rotterdam, Antwerpen en North Sea Port aan Brussel steun gevraagd voor het gezamenlijk CO2TransPorts.

60 euro per ton

Castelein schat de kosten van CO2-opslag op zestig euro per ton. Dat kan deels worden bekostigd via een besparing op de emissierechten. Voor het restant, naar verwachting tussen de twintig en dertig euro, willen de bedrijven subsidie uit Den Haag.

De ogen zijn daarbij gericht op het miljardenbudget van SD++, het nationale programma voor duurzame energie. Dat was tot nu toe alleen gericht op duurzame energieproductie, maar wordt volgend jaar uitgebreid met CO2-reductie.

Een woordvoerder zegt in een toelichting dat het Havenbedrijf betrokken is bij zo’n 35 projecten, die in totaal zo’n tien miljoen ton CO2-reductie per jaar zouden opleveren. Porthos zou in de beginfase goed zijn voor zo’n twee miljoen ton per jaar, oplopend tot zo’n vier miljoen ton in 2030.