Via een alternatief plan, waarbij wonen en werken worden gecombineerd op de werf, wil directeur Tjeerd Schulting van Damen Shiprepair het tij keren. Hij zoekt daarvoor steun binnen de Amsterdamse gemeenteraad.

‘We hebben draagvlak nodig in Amsterdam zodat de bestemming scheepsbouw straks voor deze locatie niet verdwijnt en wordt ingeruild voor woningbouw. Als dat laatste zou gebeuren zijn onze kaarten hier geschud en moeten wij vertrekken.’

Het plan ‘werf van de toekomst’, dat is ontworpen door het Amsterdamse architectenbureau Droogburo, gaat uit van 3000 woningen op het huidige 25 hectare grote haventerrein, terwijl de scheepsbouw en aanvullende activiteiten voor Amsterdam-Noord, goed voor in totaal zo’n 2000 directe en indirecte arbeidsplaatsen, behouden blijven op een kleiner areaal.

Onder meer wordt het bestaande grote dok overkapt en zullen de loodsactiviteiten van Damen en onderaannemer Braspenning, worden gebundeld in de bestaande grote fabriekshal van de werf. Op het terrein komt verder een stadspark in een van de oude dokken, een duurzaam informatiecentrum, dat is opgebouwd uit hergebruikte onderdelen uit de scheepsbouw, en een wandel fly-over.

Kabelbaan

Een kabelbaan zorgt voor de verbinding met het stadscentrum. Industrie en wonen komen zo op verschillende manieren bij elkaar, stelt Marijn Droog van het gelijknamig architectenbureau. ‘Ons doel was een spannende en innovatieve woonwijk te ontwerpen, waar maakindustrie en huisvesting elkaar aanvullen. Zo willen wij een passende bijdrage leveren aan de discussie rond de oprukkende woningbouw in onze haven.’ Lawaai- en milieu-overlast moeten daarbij grotendeels tot nul worden gereduceerd door inzet van de laatste snufjes op het gebied van duurzaam produceren, zegt de architect.

Het plan is ontstaan bij directeur Tjeerd Schulting van Damen Shiprepair. ‘Ik wil niet deze discussie rond woningbouw in de haven aangaan door gewoon de hakken in het zand te zetten en maar ‘nee’ te roepen. Het ging mij er meer om hoe wij hier in ‘Noord’ gezamenlijk een toekomst kunnen opbouwen. Deze scheepswerf is volgend jaar 100 jaar oud en wij hopen hier nog eens 100 jaar aan vast te plakken. Wij zien het als ‘the best of both worlds’. Daarnaast horen wij gewoon in Noord.’

Winstmarge

Schulting kan nog geen precies beeld geven van de totale kosten. ‘Ik schat dat onze inbreng als Damen Shiprepair grofweg op tientallen miljoenen euro zal uitkomen. Dat is voor ons een hoop geld. Ofschoon wij een redelijke forse omzet draaien, zijn onze winstmarges klein. Zo’n investering is dan ook niet snel terugverdiend. Hier zullen dan ook andere partijen aan moeten bijdragen.’

Damen Shiprepair heeft nog een huurcontract tot eind 2028 voor het huidige terrein, stelt Schulting. Dat werfareaal werd enkele jaren geleden op de kop getikt door een vastgoedconsortium rond bouwbedrijf VolkerWessels. Het familiebedrijf Damen uit Gorinchem had volgens bronnen ook nog geboden op het terrein, maar het bod was niet hoog genoeg.

Voor Damen Shiprepair luidde de komst van een nieuw huisbaas een periode van onzekerheid in, aldus Schulting. ‘Het vervelende is dat wij hier bijvoorbeeld niet meer kunnen investeren. Wie kan ons nog de garantie geven dat wij hier over tien jaar nog zitten? Die periode is ook te kort om de noodzakelijke afschrijvingen te doen voor investeringen zoals een drijvend dok, een overkapping van het dok, maar ook voor het plaatsen van zonnepanelen op de fabriekshal.’ Daarom zet Schulting in op zijn woon-werk plan.

‘Het is daarbij eerst zaak om de gemeentepolitiek ervan te overtuigen dat een combinatie van wonen en werken een realistisch alternatief is. Als de huidige bestemming voor scheepsbouw deels blijft, hebben wij de eerste slag gewonnen. Dan kunnen wij ook concreet aan de slag gaan met de huisbaas. Daarom is het ook zaak de centrale stad te overtuigen dat ons plan niet zo slecht is. Het zou toch te gek voor woorden zijn als een eeuwenoud bloeiend bedrijf als Damen Shiprepair zou moeten wijken voor woningbouw.’

ADM-terrein

Indien het plan geen steun krijgt, is er voor Damen Shiprepair nog niet alle hoop verloren. De werf kan uitwijken naar het ADM-terrein in de Westhaven, waar onlangs de laatste krakers zijn verdwenen. De kosten voor een verhuizing van Damen Shiprepair naar dat terrein zijn volgens Schulting echter immens en niet te dragen voor het familiebedrijf. ‘Alleen al het graven van een dok zoals wij dat hier in Amsterdam-Noord hebben, kost al gauw 200 miljoen euro. Dan heb je alleen nog maar een dok.’

Schulting ziet het ADM-terrein dan ook eerder als een aanvulling op zijn plan voor een verlengd verblijf in Amsterdam Noord. ‘Daarbij willen wij de groei van Damen Shiprepair, eventueel via een drijvend dok, op het ADM realiseren. ‘De maakindustrie kan zo ook nog groeien in Amsterdam als onderdeel van de plannen van het havenbedrijf voor de toekomst.’

Bron afbeelding: Droogburo