Die vraag is van belang indien de Britse premier Theresa May er ook bij een eventuele nieuwe, derde, poging niet in slaagt haar uittredingsvoorstellen door het Britse Lagerhuis te krijgen. Een hardhandige uittreding zonder uitstel is nog altijd niet uitgesloten.

Maar elke Brexit, ook in een ‘zachte’ vorm en op ordelijke wijze, zou een nederlaag zijn voor de Unie. Hij is koren op de molen van groeperingen op het continent die meer landen uit de EU willen losweken en daarmee een monumentaal bouwwerk, dat ons sinds de jaren vijftig vrede heeft gebracht in ons werelddeel, steen voor steen willen slopen. Dat gebouw huisvest in de ‘populistische’ visie een leger ambtenaren dat een communautaire bureaucratie in stand houdt, die miljarden euro’s, ponden en kronen aan belastinggeld zou verslinden en de burgerij verstikkende wetgeving zou opleggen.

Het wil de Unie maar niet lukken dit beeld weg te nemen. Dat is verwonderlijk, omdat de communautaire verworvenheden talrijk zijn. Er is op vele terreinen grote vooruitgang geboekt, in de vorm van samenwerkende veiligheidsdiensten, een gemeenschappelijke ordening van het luchtverkeer, gezamenlijke normen voor de veiligheid en kwaliteit van producten, niet te vergeten een vrij verkeer van personen, goederen, kapitaal en diensten op het grote grondgebied waaruit de EU inmiddels bestaat.

Tegenover deze verdiensten van de Unie staan helaas nadelen die door ‘Exiteers’ natuurlijk gretig worden uitvergroot. Soms hebben ze deels gelijk. Europa heeft op wanordelijke wijze vreemdelingen toegelaten en het vrije personenverkeer heeft een invasie mogelijk gemaakt in gemeenschappen die daardoor hun identiteit dreigen te verliezen.

Je kunt daar tegen inbrengen dat de chaotische immigratie het gevolg was van het feit dat Schengen-landen hun Europese buitengrenzen niet voldoende hebben beveiligd. Dat migratie van alle tijden is en, historisch gezien, culturen niet zelden heeft verrijkt. Maar ja, het beeld is door anti-Europeanen met onmiskenbaar electoraal succes in het leven geroepen en het antwoord erop van de pro-Europeanen is onvoldoende geweest.

Wat zeker ook inzake de Brexit een rol speelt in de opinievorming, is de traagheid van de Europese besluitvorming. Een recent voorbeeld is het dossier van voorgestelde maatregelen om in het wegvervoer in de EU eerlijker concurrentievoorwaarden en betere sociale omstandigheden tot stand te brengen. Dit ‘mobiliteitspakket’ is in het Europees Parlement in zijn geheel verworpen, omdat onderdelen ervan geen meerderheid kregen. Daarmee zijn één of meer kindjes – detacheringsrichtlijn, rij- en rusttijden – met het badwater weggespoeld. Het gaat waarschijnlijk jaren kosten om het bad weer met warm water te vullen.

Zulke gemiste kansen schaden het image van de EU en binden populistische katten van het type Nigel Farage, Boris Johnson, Marine le Pen, Geert Wilders, het Duitse Alternativ für Deutschland en de Italiaanse Vijfsterrenbeweging op het spek. Europa heeft geen behoefte aan ‘minder Europa’, maar meer aan een slagvaardig Europa. Liefst met de Britten erbij.