Aan het woord is Maarten van As, managing director van ACN, de brancheorganisatie voor de luchtvracht in Nederland. Van As zal het moment waarop de crisis voor de luchtvaart losbarstte nooit vergeten.

‘We zaten in de Tweede Kamer voor het debat over de luchtvaartbelasting. Een erg lang debat met veel moties. Die nacht hoorden we het nieuws over het voorgestelde inreisverbod van Trump. Dat sloeg in als een bom. Passagiersvluchten zijn namelijk ook voor de luchtvracht van groot belang. Een groot deel van de belly-capaciteit viel in één klap weg.’

Bloedgroepen

De hele organisatie werd meteen omgegooid. Van vier keer per jaar vergaderen met de zogenoemde ‘bloedgroepen’ schakelde ACN over naar wekelijks online overleggen met expediteurs, vervoerders, afhandelaars, airlines en dienstverleners. ‘We houden elkaar zo continu scherp. We willen antwoord op vragen als: Wat gebeurt er in de markt? Wat gebeurt er in de industrie? Waar lopen we tegenaan?’

In de eerste fase van de coronacrisis kreeg de luchtvrachtsector te maken met een enorme dip van -40 procent. ‘Tegelijk zagen we flinke veranderingen in de ketenprocessen. Er landden hier op Schiphol plots veel meer vrachtvliegtuigen. Dat vroeg om aanpassingen door ketenpartijen.’ Van As legt uit dat de branche soms tegen gekke dingen aanliep. ‘Chauffeurs konden bijvoorbeeld onderweg bijna nergens meer naar de wc. Dan moet je dus plotseling toiletten gaan regelen.’

Deze pandemie vraagt van de hele sector om snel te schakelen. En dat levert ook veel voordelen op; zo is de digitalisering in een stroomversnelling geraakt, zegt Van As. ‘Hoe dramatisch de situatie ook is, dit is wel het moment om dingen in beweging te krijgen. Om de afhandeling van vrachten zo efficiënt mogelijk te laten verlopen, hebben we in sneltreinvaart verder moeten digitaliseren. Versneld van die hele papierwinkel af.’ ACN was voor de coronacrisis al bezig met het Smart Cargo Mainport Program, maar de implementatie van nieuwe systemen ging nog niet zo snel toen de nood niet zo hoog was. ‘Nu hebben we deze digitaliseringsslag versmald én versneld en kunnen we in dit nieuwe jaar helemaal over op het digitaal vooraanmelden van exportvracht.’

Veranderd

De lading zelf is door de coronacrisis deels ook veranderd. Zo kwamen ineens beademingsapparatuur en enorme hoeveelheden mondkapjes binnen. ‘Partijen zijn heel creatief geworden om zo efficiënt mogelijk te werk te gaan. Omdat passagiersvliegtuigen minder gebruikt worden voor personenvervoer, gebruiken airlines deze ook voor het vervoer van alleen vracht. De zogenaamde Cargo Only PAX vluchten. Dozen met mondkapjes kunnen prima op een stoel staan.’

In de medische wereld werd intussen hard gewerkt aan de ontwikkeling van een coronavaccin. Het ene vaccin vraagt daarbij om een bewaartemperatuur van min 80 graden, terwijl het andere gewoon in de koelkast bewaard kan worden.

ACN hield de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. ‘We bereidden ons voor op alle mogelijke scenario’s. Dat vroeg om een grote flexibiliteit vanuit de transportsector. Een vaccin dat op -80 graden Celsius bewaard moet worden, vraagt om een factor 7 of 8 aan droogijs ten opzichte van een vaccin dat op kamertemperatuur bewaard kan worden’, legt de managing director uit.

Scenario’s

In vier werkgroepen werden alle mogelijke scenario’s uitgewerkt. Van As: ‘Dat deden we samen met Schiphol, KLM Cargo en zo’n zestig andere partijen. Hoe zorg je ervoor dat de vaccins veilig en snel van de tweede linie naar de eerste linie komen en omgekeerd? Waar halen we voldoende koelcapaciteit vandaan? Wat moet er allemaal geregeld worden met de overheid? En hoe kunnen we ervoor zorgen dat het transport zonder al te veel checks veilig op de eindbestemming komen? Allemaal vragen waar deze werkgroepen zich mee bezig hielden om de draaiboeken klaar te hebben voor de vaccins. Toen we die draaiboeken helemaal rond hadden, konden we zeggen: laat de vaccins maar komen!’

Magazine

Dit interview is onderdeel van een serie portretten over logistieke lessen uit de corona pandemie, gemaakt door TKI Dinalog in samenwerking met Nieuwsblad Transport. Lees het hele magazine hieronder: