Het stof van de coronapandemie is inmiddels alweer een beetje neergedaald. Het blijkt dat de logistieke sector zich kranig heeft geweerd. Vrijwel alle supply chain uitdagingen zijn dermate goed opgelost, dat de eindklant er weinig last van had. Ondanks afgesloten grenzen, fors verminderd vliegverkeer, blank sailings bij rederijen, gesloten fabrieken en hamsterende consumenten is er vrijwel nergens een tekort aan producten ontstaan.

Belangrijke voorwaarden

Iets wat in de gesprekken met de supply chain deskundigen uit deze publicatie regelmatig naar voren kwam, is dat er twee belangrijke voorwaarden zijn om een crisis goed door te komen in logistiek opzicht. Eén: zorg dat er tijdens een crisissituatie een duidelijke regievoerder is die bepaalt. Twee: zorg dat je van tevoren de scenario’s hebt uitgedacht, zodat je direct op veranderingen kunt inspelen.

Het lijkt erop dat deze lessen niet ter harte zijn genomen in de distributie van het coronavaccin. Het is onduidelijk wie de regievoerder is. Ministerie, RIVM, instellingen, artsen, logistieke dienstverleners? Het vaccinatiebeleid lijkt steeds opnieuw aangepast te worden vanwege de publieke opinie of kleine veranderingen in de voorraden, in plaats van vast te houden aan zorgvuldig uitgerekende modellen. Als deze modellen überhaupt al bestaan.

Een andere les die geleerd kan worden uit deze publicatie, is dat samenwerking in de keten tot succes leidt. Een open en transparante houding naar leveranciers en andere stakeholders leidt ertoe dat gezamenlijk de meest efficiënte keten ingericht wordt, een die tegen een stootje kan. Het is daarom te betreuren dat ook deze les niet ter harte is genomen bij de distributie van het coronavaccin. Logistieke uitdagingen worden opgelost door zorgdeskundigen in plaats van logistieke experts. Tientallen supply chain experts geven publiekelijk aan graag de overheid belangeloos bij te willen staan in het oplossen van de logistieke vaccinatie-uitdaging, maar lijken telkens afgewimpeld te worden. In sommige gevallen wordt de distributie zelfs bij de instellingen zelf neergelegd. Zeker in de sterk gefragmenteerde zorg is het een gemiste kans om de logistiek goed en efficiënt te regelen. Bij een gevoelig middel als het coronavaccin kan dat, door een verkeerde temperatuur of handling, rampzalige gevolgen hebben. Om nog maar te zwijgen van de impact die een nog langer durende lockdown met zich meebrengt.

Drijfveer

Ambtenaren lijken soms bang om de hulp van een private sector in te roepen bij iets dat zij zien als een overheidstaak. Terwijl ik denk dat uit deze publicatie blijkt dat logistieke deskundigen graag hun expertise inzetten in het belang van ons allen. De overheid hoeft echt niet bang te zijn dat er financieel misbruik wordt gemaakt van een opdracht. De Nederlandse logistieke sector blinkt uit in transparantie en pragmatisch werken. In geen enkele van de gesprekken kwam geld als een drijfveer naar voren. Wel de wens om als land deze crisis zonder kleerscheuren door te komen en supply chains zo goed mogelijk door te laten draaien.

Ik heb veel respect voor de experts die geïnterviewd zijn voor deze publicatie. En hoop dat hun ideeën en lessen ter harte worden genomen bij het voorsorteren op een volgende crisis. Want de zorg is goed in zorg verlenen en de Nederlandse logistiek is goed in het organiseren van transparante supply chains en distributie. Laten we dat vooral niet vergeten.

Bart Pals
Hoofdredacteur Nieuwsblad Transport

Magazine

Dit interview is onderdeel van een serie portretten over logistieke lessen uit de corona pandemie, gemaakt door TKI Dinalog in samenwerking met Nieuwsblad Transport. Lees het hele magazine hieronder: