Al in juni 2019 kondigde de Russische regering aan dat het verbod op het landvervoer van gesanctioneerde goederen opgeheven zou worden. Tot op dat moment waren Europese verladers gebonden aan lucht- of zeevracht, of moesten ze een omweg maken als ze toch voor de trein kozen. De goederen die op de sanctielijst stonden, mochten onder geen beding door Rusland vervoerd worden naar een ander land.

Belofte Poetin

Dit zou allemaal veranderen, was de belofte van de Russische president Poetin. Het enthousiasme van de Europese markt werd snel gedempt, want het duurde maar liefst negen maanden totdat de eerste trein vertrok. Op 21 maart reed een trein met zalm uit Nederland door Rusland, om ontvangen te worden in Xi’an. Het was de eerste testrit.

Hierna volgden meerdere testritten. New Silk Way Logistics, een Nederlands logistiek bedrijf, was erbij betrokken. Het fusiebedrijf bestaande uit KLG Europe en H. Essers specialiseert zich in temperatuur gecontroleerd transport, uiterst geschikt voor de nieuwe verslijn. ‘Met de temperatuur gecontroleerde 45-footers, brengen we nu foodstuff naar China’, vertelt Hanno Reeser van H. Essers.

Na de zending van zalm werd ook melkpoeder naar China getransporteerd. Dit was via de reguliere route Wit-Rusland-Rusland-Kazachstan. Even later werd ook een tweede route getest: via Mongolië. Beide routes zullen nog deze zomer worden opengesteld voor dit type transport, vertelt FELB, een dochteronderneming van het Russische RZD Logistics. Daarmee lijkt de ‘verslijn’ door Rusland nu echt een feit

Het zegel

Het transport komt echter wel met een paar voorwaarden. De meest ingrijpende wijziging is de verplichte toepassing van een elektronisch zegel, dat realtime gegevens van de reis door Rusland verzamelt. Dit zegel wordt op de deur van de container geïnstalleerd wanneer het Rusland binnenkomt en wordt verwijderd wanneer het Rusland verlaat.

Het elektronische zegel werkt op basis van satellietnavigatie GLONASS (het Russisch equivalent van GPS). Dankzij deze navigatie kan de Russische overheid in de gaten houden of de containers inderdaad op doorreis zijn, en niet toch in Rusland worden afgezet. Als de container wordt opengemaakt in Rusland, wordt dit direct gedetecteerd, aangezien het zegel dan wordt gebroken.

Waar het zegel precies wordt toegepast, hangt af van de route, legt Yulia Kosolapova, algemeen directeur van FELB, uit. ‘Voor beide routes geldt dat de zegel geïnstalleerd wordt in Smolensk. Als de trein naar Kazakhstan rijdt, wordt het zegel verwijderd in Kartaly 1. Leidt de route door Mongolië, dan wordt deze handeling uitgevoerd in Zabaikalsk.’

Geen zorgen

De verlader of logistiek dienstverlener hoeft zich over het zegel geen zorgen te maken. De handelingen worden uitgevoerd door afgevaardigden van RZD Logistics. Wel moet er extra papierwerk worden geleverd. Afgezien van de standaardlijst aan vereiste documenten, is een ​​certificaat van oorsprong nodig en in sommige gevallen een veterinair certificaat. ‘Als deze documenten niet worden verstrekt, kan de lading niet op de trein worden gezet’, zegt Kosolapova.

Hoewel de zaken in Rusland inmiddels goed geregeld zijn, is de ontvangst in China nog niet helemaal ingespeeld op de nieuwe marktontwikkelingen. In elke provincie gelden namelijk andere importvereisten, en niet overal is het momenteel mogelijk om bijvoorbeeld vlees op de terminal in te klaren.

Veel vraag

Desondanks is de bereidwilligheid groot. Bijvoorbeeld in Xi’an, een stad waar enorm veel vraag is naar vlees- en viswaren uit Europa. Shao Boer van Xi’an International Inland Port Multimodal Transportation legt uit hoe het platform de beperkingen met importcertificaten heeft omzeild. ‘Xi’an heeft importcertificaten voor vlees dat per spoor wordt vervoerd en voor bevroren zeevruchten die per vliegtuig worden vervoerd. Om bevroren zeevruchten per spoor te accepteren, wordt deze lading per vrachtwagen naar de luchthaven gebracht om na aankomst in Xi’an te worden afgehaald.’

Voor zowel China en Rusland als Europa zijn de belangen enorm. Er wordt geanticipeerd op de grote doorbraak van een markt die het spoor voorheen amper wist te vinden. De vrachtvolumes via Rusland zullen sterk toenemen, is de verwachting. Voor Europese verladers lijkt het goed nieuws, want de bestaande alternatieve routes zijn gecompliceerd. Luchtvervoer is duur en zeevracht duurt vaak te lang voor transport van verse goederen.

Er is momenteel veel vraag naar bepaalde voedingsmiddelen in China, vooral omdat de vrachtstromen zijn verstoord door de uitbraak van het coronavirus. Vleesproducten zoals rundvlees en varkensvlees, evenals vis, wijn en bier, zuivelproducten of andere voedingsmiddelen zijn welkom. Ook voor bloemen uit Nederland liggen volgens experts grote kansen in China.

Deze producten staan op de sanctielijst:

  • vers en bevroren varkensvlees
  • vers en bevroren rundvlees
  • gevogelte en bijproducten
  • reuzel en vet van andere soorten vlees
  • verse vis en schaaldieren
  • melk en zuivelproducten
  • groenten, wortelgewassen en knollen
  • fruit en noten
  • worstjes
  • zout
  • andere voedingsproducten