Zij bekeken de totale investeringen van het Westen en China in de landen die worden beschouwd als onderdeel van de nieuwe Chinese zijderoute. Het blijkt dat de totale investeringen van het Westen meer bedragen dan Chinese investeringen.

Sinds 2013 probeert China door middel van massale investeringen in de route economische en politieke macht te verwerven op het Euraziatische continent. De Duitse Bertelsmann-stichting, eigendom van het Duitse mediabedrijf Bertelsmann, publiceerde recentelijk de resultaten van een studie met de titel ‘Wat het Westen investeert langs de nieuwe zijderoute van China’.

Totale Chinese investeringen

De Duitse onderzoekers keken naar de totale Chinese investeringen in de periode 2013-2017 en vergeleken deze cijfers met de totale investeringen van het Westen. In deze periode investeerde het Westen ongeveer 290 miljard dollar in de zogenaamde “Belt & Road”-regio (het Euraziatische continent en Afrika), vergeleken met de ongeveer 285 miljard dollar vanuit China.

Een analyse van afzonderlijke landen laat zelfs zien dat voor een aanzienlijke meerderheid de financiële stromen uit het Westen belangrijker waren dan die uit China. Alleen in Kazachstan, Pakistan en Laos zijn de Chinese investeringen fors groter dan de Westerse.

De investeringen van het Westen hebben vaak meer het karakter van ontwikkelingsbeleid, in tegenstelling tot de Chinese investeringen die vaak alleen maar een economisch doel hebben.

In de studie kwam ook naar boven dat de Chinese investeringen af beginnen te nemen (sinds de piek in het jaar 2015) en dat het de toegezegde investeringen niet altijd meer na komt. Uiteraard blijven de Chinezen investeren, maar het Westen mag best wat meer zelfvertrouwen hebben, aldus de onderzoekers.

Figuur 1: Vergelijking van officiële financiële stromen uit China en Westerse bronnen naar de Belt & Road-regio, 2013-2017, in miljarden Amerikaanse dollars.

Een goed voorbeeld van waar Europa best wat meer zelfvertrouwen mag hebben, zijn de investeringen in Hongarije: de beleids- en opiniemakers in de Europese Unie hebben zo nu en dan forse kritiek geuit op de Chinese investeringen.

Ze verwijten Hongarije een gebrek aan loyaliteit aan het Europese project door Chinese investeringen te accepteren, onder andere investeringen in de spoorlijn Boedapest – Belgrado. Deze spoorlijn is onderdeel van de pan-Europese corridor 10, die naar Griekenland en Bulgarije loopt.

Speciale band met China

Ook heeft het land, als lid van de Europese Unie, herhaaldelijk gezamenlijke besluiten van EU-lidstaten geboycot en zich aangesloten bij de Chinese belangen en inspanningen. Hongarije had echter al een speciale band met China voordat het Chinese initiatief van de nieuwe zijderoute werd gelanceerd. De regering-Orban streefde sinds 2010 al naar een ‘opening naar het oosten’-beleid. Ondanks al dit beleid en investeringen blijft de Europese Unie de grootste investeerder in Hongarije.

In 2018 lanceerde de Europese Unie een connectiviteitsstrategie om de verbindingen tussen Azië en Europa te bevorderen. Het was een eerste stap in antwoord op de nieuwe Chinese zijderoute. Volgens de Duitse onderzoekers hoeft Europa geen tegenovergestelde positie in te nemen aangaande de nieuwe zijderoute. Europa en China hebben volgens hen namelijk op bepaalde gebieden zeker dezelfde doelen.

Tijdens de European Silk Road Summit van 26 en 27 november in Venlo staan de ontwikkelingen rondom de Nieuwe Zijderoute centraal.