Het webinar werd georganiseerd in de aanloop naar het congres over terminal-efficiëntie voor het spoor. Dit congres vindt plaats op 28 maart in de Jaarbeurs, Utrecht. Toet en twee andere sprekers op het congresprogramma – Peter Pardoel van Cabooter Group en Jarno Kuipers van Kalmar – gingen aan tafel om te bespreken hoe deze uitdaging kon worden aangepakt.

Geen beleid

Om de broeikasgassen te verminderen, moet veel meer vracht per spoor worden vervoerd. De industrie heeft getekend voor de ambitie om in 2030 30% van de huidige volumes per spoor te vervoeren in plaats van over de weg; een ambitieus doel. Multimodale logistieke ketens zijn de toekomst, zeggen de experts. Om intermodaal verkeer mogelijk te maken, moeten terminals klaar zijn om de verwachte groei aan te kunnen.

Het probleem is echter dat de verschillende belanghebbenden in een logistieke keten niet verenigd zijn in het aangaan van deze uitdaging. ‘We hebben een gemeenschappelijk probleem, maar geen gemeenschappelijke oplossing’, zei Pardoel. Een terminal kan tot op zekere hoogte actie ondernemen, maar zal altijd afhankelijk zijn van het spoorwegnet buiten de terminal. De spoorwegexploitanten zijn afhankelijk van terminal en inframanager.

‘We bespreken de behoeften van de markt bij het ontwerpen van een terminal, maar er is geen centrale organisatie waar alle belanghebbenden samenkomen. Er is geen interventie van beleidsmakers’, stemde Kuipers in. Met veel terminals in verschillende grootten en mogelijkheden, is de vraag hoe een dergelijk ambitieus doel als verdubbeling van de totale capaciteit kan worden bereikt, aldus de sprekers, die allemaal een andere sector vertegenwoordigen.

Rangeercapaciteit

Een probleem dat dit gebrek aan beleid goed illustreert, is het tekort aan rangeercapaciteit. ‘Als terminals efficiënter en dus sneller zijn, is het volgende probleem het rangeren van wagons. Wat kan hier aan gedaan worden’, vroeg Vincent van Diggelen, die het webinar volgde. Inderdaad, rangeercapaciteit is cruciaal voor het functioneren van intermodale terminals, maar helaas voldoet het in veel gevallen niet aan de vraag, zei Toet.

‘Het gaat niet alleen om capaciteit in ruimte’, legde Pardoel uit. Rangeren vereist locomotieven en mensen, die beide schaars kunnen zijn. Dit is erg moeilijk te managen, maar het beïnvloedt de efficiëntie van de terminal aanzienlijk. Zelfs als je de meest efficiënte terminal hebt, heb je een probleem als je rangeercapaciteit niet voldoende is. Het is de zwakste schakel in de keten.’

‘De oplossing zit in ruimtelijke planning en meer investering, maar wie moet deze verantwoordelijkheid nemen’, werd een van de panelleden gevraagd. Volgens Kuipers kan de terminal voldoende rangeerpaden faciliteren, maar zal het altijd afhankelijk blijven van het netwerk daarbuiten. ‘Wat nodig is, zijn meer rangeerterreinen en meer spoorlijnen. Spoor moet betrouwbaarder worden om treinvertragingen te voorkomen. Maar een lokale terminal investeert niet in rangeercapaciteit buiten de terminal’, zei hij.

Financiering

Financiering van terminals was een ander punt van discussie tijdens het webinar. Wie moet investeren in terminalcapaciteit, als dit het intermodale verkeer moet stimuleren en de sector dichterbij wil brengen om de klimaatambities van het spoor te realiseren? Tot nu toe investeren terminals vanuit hun eigen vermogen. ‘Dit zit in het DNA van ons bedrijf. We zijn begonnen met twintig treinen per week. Dit zijn er nu dertig en we streven naar veertig treinen per week, legde Pardoel uit.

Financiering is echter een grote uitdaging, geeft hij toe. ‘Een terminal bestaat uit veel vierkante meters, maar niet veel assets. Je hebt echt een solide financieringsplan nodig. Banken geven de voorkeur aan een ​​30-jarig contract’, zei hij. Kuipers was het eens: ‘Sommige van de smart solutions die we aanbieden zijn niet haalbaar voor terminals, omdat ze over het algemeen geen langetermijnperspectief hebben. Ze zijn afhankelijk van marktontwikkelingen’, merkte de ontwerper van Kalmar op.

Niettemin beschouwt Cabooter Group het als een verantwoordelijkheid om uit te breiden als belangrijke achterlandterminal in Nederland. ‘We hebben de vraag. Het is onze taak om elke trein zo snel mogelijk vanuit de haven van Rotterdam naar het achterland te krijgen’, merkt Pardoel op. Het bedrijf werkt momenteel aan de bouw van de grootste achterlandterminal van Nederland, Rail Terminal Greenport Venlo, die naar verwachting volgend jaar zal worden voltooid.

ETA

Het delen van data door verschillende partijen werd aangekaart door een andere kijkersvraag: ‘Hoe kunnen we onze klanten meer flexibiliteit en zichtbaarheid bieden’, vroeg Christopher Saavedra. Pardoel suggereert dat er veel zou kunnen worden gedaan als de verschillende belanghebbenden zoals spoorwegmaatschappij, terminal-operator en expediteur, hetzelfde systeem zouden gebruiken.

Het is de perfecte introductie tot het ELETA-project, gecoördineerd door Toet en onderwerp van zijn presentatie op het congres. ‘De uitwisseling van informatie heeft prioriteit gekregen op de TEN-T-dagen 2016 in Rotterdam. Met het ELETA-project gebruiken we deze gegevens om de nauwkeurigheid van de geschatte aankomsttijd (ETA) te verbeteren.

‘Er was geen duidelijke definitie van de ETA, noch consensus over waar te beginnen met de berekening. Vanuit de terminalingang? De plaats van bestemming? Er is geen geharmoniseerde methode voor het berekenen van de verwachte aankomsttijden’, merkte Toet op.

Bovendien beoogt het project een verandering in de berekeningsmethode, die tot nu toe lineair werd uitgevoerd. ‘We willen kunstmatige intelligentie toepassen om de ETA te voorspellen. In eerste instantie zal dit een ruwe voorspelling zijn, maar over een tijd zullen deze gegevens nauwkeuriger worden. Het doel is niet om meer dan een half uur van de werkelijke aankomsttijd af te liggen. Dit zou als nauwkeurig worden beschouwd.’

Congres Improving Rail Terminal Efficiency

Het webinar werd georganiseerd in de aanloop naar het congres Improving Rail Terminal Efficiency, dat plaatsvindt op 28 maart in Utrecht. Deze conferentie vindt plaats op de laatste dag van het driedaagse Freight and Terminal Forum. Als onderdeel van de grotere RailTech Europe wordt dit evenement gehouden van 26 tot 28 maart 2019. Registratie voor dit evenement is nog open.