Deze maatregelen staan in een actieplan waarin de partijen pleiten voor een verschuiving van wegtransport naar het spoor. Hierdoor moet de CO2-voetafdruk van de transportsector fors omlaag gaan. Concreet vragen de spoorvrachtoperatoren aan de overheid om op drie niveaus actie te ondernemen.

Kosten

De overheid moet het voor bedrijven gemakkelijker en goedkoper maken om te kiezen voor spoortransport. Dit kan volgens hen door de overslagkosten van vrachtwagens naar de trein en de kosten voor de first en last mile deels te subsidiëren. ‘Veel bedrijven en transporteurs willen wel meer goederen via het spoor vervoeren in plaats van met hun trucks in de file gaan staan. Als de overheid een deel van die overslagkosten compenseert, zullen ze dat ook werkelijk doen’, zegt topman Geert Pauwels van Lineas namens de betrokken partijen.

Verder moet onder meer de Belgische overheid een voorbeeld nemen aan andere Europese landen als Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Nederland. Deze landen hebben de gebruiksvergoedingen, de kosten die operatoren betalen voor het gebruik van het spoor, verlaagd. En de infrastructuurmanagers moeten wat hen betreft meer middelen krijgen om de kwaliteit van het spoornetwerk te verbeteren.

Gebruiksvriendelijkheid

De spoorvrachtoperatoren beloven aan hun kant verder in te zetten op innovatieve oplossingen die competitief kunnen zijn met het wegtransport op het vlak van frequentie, betrouwbaarheid, flexibiliteit, prijs en service. De gebruiksvriendelijkheid voor de klant moet daarbij centraal staan, net als de verdere adoptie van nieuwe technologieën en de verdere modernisering van de sector.

Volgens de spoorvervoerders is het Europese vrachtvervoer met 275 miljoen ton CO2-uitstoot per jaar verantwoordelijk voor bijna 10% van de totale CO2-uitstoot. Grootste oorzaak hiervan is volgens hen dat 75% van alle vrachtvervoer over de weg gaat. Wegtransport heeft een aanzienlijk hogere voetafdruk dan andere modaliteiten, ook wat betreft de impact op luchtvervuiling en mobiliteitsproblemen.

Klimaatdoelstelling

Het vrachtvervoer in Europa zal nog eens met minstens 30% groeien tegen 2030. Pauwels: ‘Zonder ingrijpende maatregelen zal de CO2-uitstoot met een kwart toenemen en onze klimaatdoelstelling van -49% onmogelijk maken. De luchtvervuiling zal evenredig toenemen en binnenkort staan we allemaal permanent vast in de file. Via deze weg komen we er niet. We moeten dringend een omschakeling naar het spoor maken.’

De Europese spoorvrachtvervoerders hebben hun krachten gebundeld in de Rail Freight Forward-coalitie. Die heeft het actieplan op tafel gelegd om de vrachtvolumes via het spoor te verdubbelen tegen 2030. Het spoor verbruikt volgens de railvervoerders gemiddeld zes keer minder energie dan wegtransport, en stoot negen keer minder CO2 uit. Bovendien veroorzaakt het acht keer minder luchtvervuiling, is het veel veiliger en biedt het een oplossing voor het groeiende fileprobleem.

Leden

De huidige leden van de Rail Freight Forward-coalitie zijn BLS Cargo, CD Cargo, CFL Cargo, DB Cargo, GreenCargo, Lineas, LTE Group, Mercitalia, Ost-West Logistik, PKP Cargo, Rail Cargo Group, SBB Cargo, SNCF Logistics en ZSSK Cargo.