De inhoud staat voor zijn gevoel haaks op het Maatregelenpakket spoorgoederenvervoer dat de sector in juni 2018 samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft afgesproken, zo meldt zusterblad SpoorPro.

‘Het betekent voor ons keihard een verloren jaar wat betreft het snel in lijn krijgen van de Nederlandse gebruiksvergoeding met die in Duitsland. Door de juridische status van de netverklaring moet het goederenvervoer nu helaas even in de afwachtstand’, aldus Vroon.

Overgereguleerd

Het is een hele waslijst aan bezwaren die RailGood heeft tegen de Netverklaring 2020, al is Vroon wel blij dat er iets meer dan bij de vorige netverklaring is gedaan met de opmerkingen van de belangenorganisatie tijdens de consultatiefase. Daar is het positieve dan ook wel mee gezegd. Hij omschrijft de netverklaring als een ‘technocratisch handboek’, dat veel gedetailleerder en daardoor dikker is dan in de ons omringende landen.

‘Het is een indicatie van hoe overgereguleerd het spoor is. Deze overregulering belemmert het ondernemen op het spoor. Van enige aanzet tot harmoniseren en dereguleren is geen sprake’, meent Vroon. Dat laatste bevreemdt hem, omdat deregulering juist een van de speerpunten is van het maatregelenpakket. Meer afstemming van DB Netze is volgens Vroon nodig, omdat het overgrote deel van het goederenvervoer via Nederland richting Duitsland vertrekt.

RailGood vertegenwoordigt de belangen van twaalf spoorgoederenbedrijven. Vanaf 1 januari hebben ook Kombirail en Partner in Rail zich aangesloten en is er een samenwerkingsverband met Verband Deutscher Verkehrunternehmen.

‘Geen eerlijk speelveld’

Een van de voornaamste zorgen van RailGood is de forse stijging van de gebruiksvergoedingen en met name die van de tarieven van de opstel- en huursporen in de Rotterdamse haven. Die toename wordt niet goedgemaakt door de daling van de tarieven van het gebruik van de bovenleiding.

Daar komt nog eens bij dat ProRail in 2020 het parkeren per minuut introduceert: vervoerders gaan voor het opstellen van treinen op rangeerterreinen voortaan per minuut betalen in plaats van per dag. De spoorbeheerder wil zo de opstelcapaciteit beter benutten. Dat is tegen het zere been van RailGood. Het is onredelijk om ook de proces- en buffertijd in rekening te brengen die bij een treinpad hoort, vindt Vroon. Dit omdat vervoerders en operatoren er geen invloed op hebben. De belangenorganisatie is ook fel gekant tegen de extra heffing, de nieuwe spoortax.

ProRail bestrijdt dat de tarieven omhoog gaan, zo heeft de spoorbeheerder al verschillende keren aan SpoorPro laten weten. De hogere kosten als gevolg van de extra heffing worden volgens ProRail voor vervoerders gecompenseerd door vermindering van de vergoeding minimumtoegangspakket (VMT) en door een jaarlijkse subsidie tot 2023 om de gebruikersvergoeding voor spoorgoederenvervoerders te verlagen.

Vroon vindt dat de spoorbeheerder te zwaar leunt op die subsidie en zo de eigen verantwoordelijkheid afschuift. ‘We hebben te maken met een compleet verstoord ‘level playing field’. De VMT van ProRail is voor goederenvervoer twee keer zo hoog als bij DB Netze.’ Voor het reizigersvervoer ligt de VMT in Nederland juist weer lager dan in Duitsland en andere Europese landen.

Compensatie

Een ander pijnpunt van RailGood is de aard van de standaardgoederenpaden die in de ogen van Vroon niet aansluiten bij de wensen van de vervoerders. ‘We krijgen onvoldoende concurrerende paden aangeboden. Dat zorgt voor tonnagebeperkingen.’

Over de compensatieregeling van ProRail bij capaciteitsbeperkingen is het laatste woord voor RailGood ook nog niet gezegd. Het onderscheid dat ProRail maakt naar de aard van de beperking, vindt hij helemaal niet relevant en nodeloos ingewikkeld. Vervoerders willen alleen weten of ze wel of niet kunnen rijden en als ze wel kunnen rijden, of sprake is van omrijden.

Vroon: ‘Op het gemengde net en op de Betuweroute is het alleszins redelijk en billijk dat wanneer ProRail moet werken aan het spoor en goederenvervoerders moeten omrijden en extra rijtijd hebben, dus extra kosten hebben, dat ProRail dan een redelijk deel van deze omrijkosten vergoedt.  Temeer omdat er meestal niet overdag tijdens de reizigersdienst wordt gewerkt, maar wel tijdens de goederendienst.’

Brief staatssecretaris

Weliswaar heeft Vroon veel kritiek op de Netverklaring 2020, hij voelt zich wel gesteund door de brief die staatssecretaris Stientje van Veldhoven (IenW) net voor de kerst naar de Tweede Kamer stuurde. Daarin rapporteert ze over de voortgang bij de uitvoering van het maatregelenpakket. “Dit helpt ons verder en geeft ons als sector hoop. We komen uit een vrij diep dal. Hiermee creëert ze vertrouwen. Dat is een goede basis voor 2019 en 2020.’