Toegegeven: je kunt als gefrustreerde containerklant wel stoer roepen dat je zelf een schip gaat charteren als de containerrederijen torenhoge prijzen rekenen, amper ruimte hebben en niet op tijd varen, maar om de daad vervolgens bij het woord te voegen, is nog een ander verhaal. Net als de tarieven van containers zijn de chartertarieven van vrachtschepen de laatste tijd omhoog geschoten, en de containerrederijen voor wie containervervoer het dagelijks brood is, zitten zelf ook op het vinkentouw om de beste vaartuigen tegen een zo gunstig mogelijke prijs te pakken te krijgen. De expediteur of verladende partij die in deze vechtmarkt toch het heft in eigen handen wil nemen, moet daardoor slim zijn en een beetje geluk hebben om van buitenkansjes te kunnen profiteren.

Geodis

Zo is de Franse expediteur Geodis, het bedrijf dat tot nu toe met het grootste zelfvertrouwen heeft verkondigd graag met meerdere schepen onder eigen regie containers vanuit het Verre Oosten te willen overvaren naar Europa, momenteel op zee onderweg met de ‘UHL Faith’. Dat is een splinternieuw vaartuig, het eerste exemplaar uit een serie van acht brandstofbesparende schepen, dat voor de Duitse rederij United Heavy Lift (UHL) straks normaal gesproken louter zware klussen moet gaan verrichten, maar dat op zijn maidentrip van de Chinese werf naar thuishaven Hamburg nog alle ruimte had voor een uitstapje naar de containerbusiness. Het zwareladingschip heeft 435 veertigvoets containers aan boord voor Geodis en zou daarmee op 28 februari in Hamburg moeten arriveren.

De Deense expediteur DSV gaf in december het startschot voor de doe-het-zelf-trend door drie multipurpose schepen te charteren die op een enkele reis vanuit China naar Denemarken elk 700 tot 1.200 teu mee konden nemen.

Zoals Geodis poseerde met een Geodis-vlag voor de ‘UHL Faith’, met een trots à la Buzz Aldrin die een Amerikaanse vlag op de maan plantte, zo werd eind januari met een DHL-vlag geposeerd bij een schip dat voor DHL Global Forwarding een paar honderd containers kwam lossen in de haven van Moerdijk. Dat schip, de ‘BBC Raise’, was van BBC Chartering en kwam uit Singapore gevaren. Volgens CCT (Combined Cargo Terminals) in Moerdijk zal het niet het laatste schip voor DHL tussen Singapore en Moerdijk zijn.

China United Lines

Een Duitse inkooporganisatie voor retailbedrijven, Xstaff, heeft eveneens de bakens verzet en zelf een schip gecharterd om de problemen op het vaargebied Azië-Europa te omzeilen. Wel een echt containerschip in dit geval. De ingehuurde ‘Laila’ (2.700 teu) van de Chinese rederij China United Lines (CU Lines) vertrok vorige week uit de Chinese havenstad Yantian en zal na aankomst in Europa een korte tussenstop maken in Rotterdam alvorens begin maart aan te meren in Hamburg. Aan boord van het schip bevinden zich containers vol non-food producten voor Europese supermarktketens en doe-het-zelf-winkels.

Ceo Patrik Berglund van het Noorse dataplatform Xeneta stelde onlangs al, dat de enorme vraag op de Azië-Europa-route de deur op een kier heeft gezet voor nieuwe spelers en noemde CU Lines daarbij als een bedrijf dat ‘gevoel van opportuniteit’ vertoont. Al kan je nog niet stellen dat CU Lines, dat zich sinds haar oprichting in 2005 heeft gespecialiseerd in intra-Azië-vervoer, met de Xstaff-opdracht meteen een voet tussen de deur heeft gezet op de Europa-route. Een grote teen niet eens. CU Lines zette vorige maand de handtekeningen voor de aanschaf van twee nieuwe 2.000 teu-schepen, met een optie voor nog twee van die vaartuigen, een scheepsgrootte die de internationale containercarriers met hun reuzen van 24.000 teu zeker niet zenuwachtig zal maken.

Maar de onvrede die spreekt uit die verschillende schepen die nu voor expediteurs en verladers het ruime sop kiezen, daarover zullen de grote containerrederijen zeker niet stoïcijns de schouders op kunnen halen.

Chinees schip

Xstaff, in 2016 in Düsseldorf opgericht door de retailbedrijven Colruyt (België) en Coop (Zwitsers, niet te verwarren met het Nederlandse Coop), zegt met het gecharterde Chinese schip een alternatief te willen bieden voor klanten die bij het verschepen van goederen van Azië naar Europa de laatste tijd worden geconfronteerd met ‘extreem hoge vrachttarieven, beperkte beschikbaarheid van containers en veelvuldige vertragingen’. ‘En dat allemaal ondanks tarieven die tot 800 procent zijn gestegen in vergelijking met dezelfde tijd een jaar geleden.’

Nadat de containertarieven de afgelopen maanden tot recordhoogten waren gestegen in de aanloop naar de westerse feestdagen, kwam er medio januari een stabilisering en daarna zelfs een voorzichtige daling van de tarieven, maar van een duikeling van de prijzen is tot nu toe beslist geen sprake. Het gemiddelde spottarief voor een twintigvoets container van China naar Europa kost volgens de Shanghai Containerized Freight Index (SCFI) nog altijd meer dan 4.000 dollar; méér dan in de week voor kerst.

Als onderhandelaar namens verladers met de containerrederijen, kwam Xstaff door de marktsituatie in een lastig parket, aldus het Duitse inkoopbedrijf. ‘Onze leden hebben behoefte aan zekerheid in de planning, aan een contractueel vastgelegd kostenraamwerk en betrouwbaarheid in de dienstverlening. Met het oog op de dwingende marktomstandigheden namen we daarom het besluit om zelf het heft in handen te nemen’, aldus voorzitter Bodo Knop van Xstaff. ‘Het werd noodzakelijk om in het belang van onze klanten nieuwe wegen te verkennen.’ De containertarieven op de ‘Laila’-afvaart bevinden zich volgens Xstaff ‘in de lagere regionen’ omdat geld verdienen niet het hoofddoel was. ‘Het hoofddoel van dit project is een gesmeerd lopend transport van goederen naar Europa, het verlichten van de druk op de exportbedrijven en ons steentje bijdragen aan het verbeteren van het handelsklimaat voor zowel exporteurs als importeurs.’

Zekerheid in de chaos

Expediteur Geodis op haar beurt heeft gezegd met het charteren van de ‘UHL Faith’ de klanten ‘zekerheid in de chaos’ te willen bieden. ‘De marktkrachten hebben wispelturige en onvoorspelbare pieken teweeggebracht in de vraag naar Aziatische goederen’, aldus Onno Boots, regionaal president Asia Pacific van Geodis. Om in die logistieke heksenketel toch spullen te kunnen verschepen, kijkt Geodis volgens hem naar elke mogelijkheid om dit op een economisch verantwoorde manier voor elkaar te boksen, of dat nou per spoor, door de lucht of via het water is. De Franse expediteur heeft gezegd stellig van plan te zijn om nog meer schepen te gaan charteren en voegde de daad bij het woord door afgelopen week een tweede vaartuig met containers vanuit China naar Europa te laten vertrekken. Dat schip wordt in de loop van maart in Europa verwacht, met opnieuw Hamburg als loshaven.

Hoewel de door supermarkten gecharterde ‘Laila’ oorspronkelijk was bedoeld als een eenmalige escapade, is ook Xstaff inmiddels begonnen aan de voorbereidingen van een tweede afvaart. De beschikbare ruimte op de ‘Laila’ was volgens Xstaff binnen een paar dagen uitverkocht, en daardoor smaakt dit avontuur toch naar meer. Tenzij de situatie in het Azië-Europa-verkeer snel drastisch verbetert, zal een tweede afvaart nog in de eerste helft van dit jaar plaatsvinden, aldus Xstaff.