Covid-19 heeft een grote impact gehad op de vluchtplanning van het sniffertoestel waarmee de Belgische kustwacht op de Noordzee schepen controleert op mogelijke overtredingen met zwaveluitstoot. In de loop van 2020 werd slecht een derde van het vooropgestelde aantal sniffervluchten uitgevoerd. Toch werd de positieve dalende trend van het aantal overtredingen van zwaveluitstoot bevestigd.

Lage-emissiezone

Sinds 1 januari 2021 is op de Noordzee een lage-emissiezone van kracht die niet alleen de al eerder verboden uitstoot van zwavel, maar ook die van stikstofverbindingen aan banden legt. Het sniffervliegtuig is uitgerust met sensoren die beide emissiestoffen meten. België is het enige land dat een vliegtuig gebruikt om de zwavelemissies door schepen te controleren. Andere landen doen dit vooral met brandstofcontroles in havens, op basis van willekeurige steekproeven. België kan daardoor veel gerichter verdachte schepen al op zee identificeren.

De focus bij de controles ligt voornamelijk op grote schepen. Vissersschepen laat men buiten beschouwing omdat deze vooral gebruik maken van marine diesel, wat de kans dat ze niet conform de wetgeving zijn, sterk beperkt. Grotere vissersschepen (>100m) worden wel sporadisch gemeten.

Databank

De gegevens worden sinds 2020 onmiddellijk doorgestuurd naar de Europese databank Thetis. Vooralsnog is België het enige land dat deze data automatisch linkt met Thetis. Hierdoor worden andere EU-landen onmiddellijk op de hoogte gebracht van verdachte én correcte schepen, zodat de inspecteurs in de havens meer doelgericht te werk kunnen gaan.

België wil een voortrekkersrol blijven spelen door in 2021 ook te starten met controles op de uitstoot van roet (black carbon). De resultaten van de testen die België uitvoert, zullen gebruikt worden om op internationaal niveau een nieuwe regelgeving uit te werken.

Dit jaar trekt de federale overheid ook 485.000 euro uit om een sensor te ontwikkelen, die op windmolens kan geplaatst worden en er de uitstoot meet van zwavel (SOx), stikstof (NOx) en CO2. Het is de ambitie om de uitstoot van CO2 van schepen met minstens 55% te verminderen tegen 2030 en het behalen van klimaatneutraliteit te bereiken tegen 2050. ‘Daarmee gaan we verder dan de internationaal vastgelegde doelstelling van 40% tegen 2030 en 70% tegen 2050’, zegt federaal minister van justitie Vincent Van Quickenborne.