‘IMO bewandelt hiermee een pad van minimale compliance’, zegt hoofd Juridische Zaken Simon Bergulf in het Deense ShippingWatch. Volgens hem zet de internationale scheepvaartorganisatie hiermee haar eigen doelstelling, 40% minder ‘koolstofintensiteit’ in 2030 ten opzichte van 2008, op het spel. ‘We moeten erkennen dat het probleem urgent is. We hebben ambitieuze en afdwingbare wereldwijde regelgeving nodig in plaats van een lappendeken van regionale initiatieven’, zegt Bergulf.

Emissierechten

Daarmee lijkt Bergulf vooral te verwijzen naar het Europese initiatief om de scheepvaartsector onder het Europese emissierechtenstelsel te brengen. De sector is daar zelf fel op tegen, maar een belangrijk deel van het Europees parlement is het gebrek aan daadkracht en de trage besluitvorming van de IMO beu en wil daarom zelf maatregelen nemen.

Opmerkelijk genoeg spraken Maersk Tankers en de Noorse rederij Torvald Klaveness recentelijk wel steun uit voor ‘regionale initiatieven’. Topman Lasse Kristoffersen van Torval denkt dat die onvermijdelijk zijn. ‘Het is niet de vraag of de Europese Unie ETS voor de scheepvaart zal invoeren, het is een kwestie van hoe’. Volgens hem moet de maritieme sector dit accepteren en proberen te voorkomen dat er mondiaal een lappendeken aan verschillende regimes ontstaat.

Bergulf vindt dat voorlopers, waar Maersk zichzelf toe rekent, in het IMO-plan niet beloond worden. Volgens hem moeten er prikkels komen voor rederijen die het voortouw nemen met investeringen in koolstofarme of nul-koolstofoplossingen in plaats van kleinere verbeteringen per schip afzonderlijk. ‘Dat laatste zal ons niet op de goede weg brengen naar netto nulemissies’, zegt hij in ShippingWatch.

Scheepsexploitanten

Hij noemt het verder ‘teleurstellend’ dat scheepsexploitanten die ondermaats presteren in het IMO-voorstel nauwelijks sancties hoeven te verwachten. De schepen kunnen drie jaar lang gewoon blijven rondvaren en hoeven pas daarna een ‘verbeterplan’ te maken. Het IMO-plan bevat geen sancties voor het geval ze dat nalaten en het plan in de prullenbak deponeren. Bergulf: ‘We hebben van de IMO2020-zwavelverordening geleerd dat handhaving niet louter een bijzaak mag zijn’.

In het IMO-plan krijgen schepen op basis van een aantal indicators een CO2-label, van A tot en met E. Streven is dat schepen minimaal een C scoren. Het systeem zou in zijn volle omvang pas in 2026 worden ingevoerd. Het voorstel wordt volgende maand in de milieucommissie van de IMO besproken. Als die het overneemt, duurt het nog zeker twee jaar voordat de eerste stappen worden gezet.

Maritieme lobby-organisaties zijn kritisch omdat er wat betreft de uitvoering nog veel onduidelijk is, maar ze willen er wel mee doorgaan. Milieu- en klimaatorganisaties hebben het plan neergesabeld. Volgens hen zal de CO2-uitstoot door de scheepvaart alleen maar toenemen en blijven de IMO-doelstellingen in de praktijk ver buiten bereik.