De Onderzoeksraad concludeert dan ook dat het ongewenst is dat deze containerschepen bij noordwesterstorm de zuidelijke route langs de Waddenkust kiezen. Dit zegt de raad in het eindrapport van het onderzoek naar het containerverlies van de ‘MSC Zoe’ bij de Waddeneilanden in de nacht van 1 op 2 januari vorig jaar.

Die was met ruim 8.000 containers onderweg van het Portugese Sines naar Bremerhaven toen het 342 containers verloor met zo’n 3000 ton lading. De gevolgen zijn bekend: een enorme hoeveelheid troep belandde op de stranden van de eilanden, variërend van My Little Pony’s tot flatscreens en Ikea-meubelen. Ook spoelden er vele tonnen plastic korreltjes aan. Het opruimen daarvan bleek bijna onbegonnen werk.

Grote kans op herhaling

De raad zegt dat er een grote kans is op herhaling. Voorzitter Jeroen Dijsselbloem: ‘De vaarroutes bij het Waddengebied zijn risicovol bij noordwesterstorm, met name voor grote, brede containerschepen. Het verlies van containers zorgt voor vervuiling van het Waddengebied en moet worden voorkomen. Het Waddengebied is een internationaal erkend natuurgebied. Daarom zou het voorzorgsprincipe leidend moeten zijn.’

De belangrijkste oorzaak van het overboord slaan van de containers is volgens de raad dat de sjorsystemen het begaven als gevolg van de extreme krachten die op het schip werden uitgeoefend. Die vloeiden weer voort uit de combinatie van de noordwesterstorm en specifieke omstandigheden op de vaarroute.

Zuidelijke route

De ‘MSC Zoe’ voer via de zuidelijke vaarroute, die relatief dicht langs de eilanden loopt. Daar krijgen schepen bij harde noordwestenwind te maken met hoge dwarsscheepse golven, waardoor ze extreem gaan slingeren. Ook is de route relatief ondiep, waardoor extreem grote en brede schepen als de ‘Zoe’ de bodem kunnen raken.

Ook de grote hoeveelheden opspuitend zeewater tegen het schip zorgen voor extra belasting. Volgens de raad is overigens ook op de diepere noordelijke route de kans op containerverlies bij een noordwesterstorm groot.

De Onderzoeksraad vindt dat er internationale standaarden moeten komen voor de kwaliteit van sjormaterialen aan boord van containerschepen. Dat is vooral belangrijk omdat met de schaalvergroting in de containervaart ook de kans op extreme slingerbewegingen is toegenomen.