Het idee is om daarvoor beelden te gebruiken die gemaakt worden door het Nederlandse satelliet-instrument Tropomi. Dat staat voor Tropospheric Monitoring Instrument en het is het nauwkeurigste meetinstrument ter wereld voor het vaststellen van luchtvervuiling. Eind vorig jaar ontdekte het een enorm aardgaslek in Turkmenistan, dat vervolgens gedicht kon worden.

Individuele schepen

Nu zal worden onderzocht of de gegevens tot op het niveau van individuele schepen verfijnd kan worden. Als dat lukt, kan voor het eerst gecontroleerd worden of schepen ver uit de kust zich houden aan de emissie-eisen van het Marpol-verdrag van de IMO tegen luchtvervuiling. Directe aanleiding is het twee weken geleden van kracht geworden wereldwijde verbod op het gebruik van stookolie met meer dan 0,5% zwavel.

Tekst loopt door onder foto.

Die kennis moet van de Leidse Universiteit komen, zegt hoogleraar Toegepaste statistiek Jacqueline Meulman: ‘Ons belangrijkste doel is het berekenen van de mate van de vervuiling per schip. Wij leveren de kennis voor verificatie-algoritmes die in de enorme stroom gegevens patronen kunnen identificeren. We gebruiken hierbij zelflerende algoritmes en statistische theorieën over ontbrekende waarden in metingen’.

Interpreteren van data

Wageningen zorgt voor de expertise voor het interpreteren van satellietdata en stelt modellen van de uitstoot en verspreiding van vervuilende stoffen samen. Hoofddocent Folkert Boersma zegt dat de in oktober 2017 gelanceerde Tropomi, die meer dan honderd miljoen euro heeft gekost, al heel precies emissies van grote steden kan volgen. ‘Het zou heel mooi zijn als het ons lukt om met Tropomi na te gaan of de schepen zich op zee aan de regels houden’, zegt hij.

Tekst loopt door onder foto.

Tropomi’ staat aan boord van de Europese Sentinel-5P-satelliet, die op een hoogte van ruim achthonderd kilometer in een baan zit die synchroon aan de zon loopt en dus altijd zicht op het aardoppervlak bij daglicht heeft. Het instrument meet behalve stikstofdioxide en zwaveldioxide onder meer ozon, koolmonoxide, methaan, formaldehyde en fijnstof. Volgens de huidige planning blijft Tropomi tot eind 2024 in gebruik.