De rederij heeft zich ten doel gesteld om het brandstofverbruik en de CO2-uitstoot jaarlijks met 2,5% te verlagen. Brandstof vormt een enorme kostenpost voor het bedrijf: 20% van de totale kosten gaat hieraan op. Om brandstof te besparen, investeerde de rederij de afgelopen jaren flink in kunstmatige intelligentie. In samenwerking met technologiebedrijf Hitachi werd een AI-systeem ontwikkeld, dat de meest zuinige route van een schip kan voorspellen.

In 2018 heeft Stena Line haar eerste schip, de ‘Stena Scandinavica’, op de route Göteborg-Kiel, uitgerust met dit systeem om zo de kapitein en officieren te ondersteunen. ‘Het AI-model simuleert aan de aan de hand van diverse variabelen, zoals stroming, weersomstandigheden en bodemgesteldheid een aantal scenario’s, waarna uiteindelijk de meest optimale route eruit rolt’, aldus Lars Carlsson, hoofd kunstmatige intelligentie bij Stena Line, in gesprek met Nieuwsblad Transport. ‘Het is onmogelijk om dit soort complexe berekeningen handmatig te doen.’

De resultaten van de proef spreken voor zich: per reis werd er dankzij het gebruik van AI 2 tot 3% brandstof bespaard. ‘Minder brandstofverbruik betekent dus ook minder CO2-uitstoot’, aldus Carlsson. ‘Bijkomend voordeel is dat de officieren zich nu op andere zaken kunnen focussen, zoals de navigatie of het vaarverkeer, waardoor het systeem ook bijdraagt aan de veiligheid op het schip.’

Stena Fuel Pilot

Hoeveel ton stookolie er precies wordt bespaard door de inzet van AI wil het bedrijf niet zeggen. Wel heeft Stena Line aangekondigd dat er vanwege het succes inmiddels nog vijf schepen zijn uitgerust met de software, genaamd Stena Fuel Piot. Het doel is om in 2020 de hele Europese vloot van 37 schepen van AI te voorzien. Carlsson meldde tijdens de presentatie dat andere onderdelen van Stena, zoals Stena Bulk, voorlopig niet worden uitgerust met het systeem.

Overigens houden daar de AI-ambities van Stena Line niet op. De technologie moet in 2021 bedrijfsbreed worden geïmplementeerd, zo valt te lezen in een persbericht op de website van de rederij. Denk daarbij aan bijvoorbeeld: administratie, financiën en klantenservice. ‘Daarmee worden wij de eerste cognitieve ferrymaatschappij ter wereld’, aldus Jari Virtanen, hoofd transformatie officier bij Stena Line.

Optimale route

Niet alleen de techneuten en de top van Stena Line zijn lyrisch over het nieuwe systeem. Ook de kapitein van de Stena Scandinavica, Jan Sjöström, is erg te spreken over het hulpmiddel. De senior master, met meer dan veertig jaar ervaring, hielp het afgelopen jaar actief mee met de ontwikkeling van de technologie aan boord van zijn schip. ‘Het is ontzettend lastig om zelf de meest optimale route te plannen. Met behulp van AI slagen we daar beter in dan met alle kennis en kunde die we samen aan boord hebben.’

De voorbijgaande jaren heeft Sjöström veel data verzameld om voor zichzelf de ideale route te berekenen. Deze gegevens, in combinatie met kennis van collega’s op de brug, zijn gebruikt om de zelflerende software op gang te helpen.

Cruise control

‘De eerste systeemeisen kwamen van de brug zelf en werden daar onderling besproken. Dus nadrukkelijk niet van boven opgelegd of door IT-mensen bedacht. Het systeem is ook eerder robuust dan hightech, dus iedereen kan het begrijpen en kan ermee overweg’, vertelt Sjöström, die 99% van de tijd aan boord met de AI-software werkt. Alleen die enkele keer als het weerbericht niet accuraat genoeg is, past hij eigenhandig de route aan. ‘Dat is zeer eenvoudig. Met een druk op de knop schakel je het aan en uit. Je moet AI zien als een soort cruise control, waarbij je zelf eindverantwoordelijk blijft.’

Wat Stena Line wil beklemtonen is dat het AI-systeem geen mensen aan boord vervangt. ‘Het is puur ter ondersteuning van de bemanning. Het is zeker niet zo dat crewleden moeten vrezen voor hun baan vanwege dit systeem’, zegt Annika Hult, directeur handel Noordzee bij Stena Line.

AI omarmen

Dat is een boodschap waar KVNR-directeur Annet Koster zich bij aansluit. ‘Het is fascinerend hoe Stena Line deze technologie gebruikt om te verduurzamen en energie te besparen. Dit illustreert de progressieve en inspirerende ondernemersgeest van Stena Line, een echte ambassadeur van de maritieme sector. Het geeft onze leden veel stof tot nadenken door te laten zien wat AI kan doen en benadrukt dat slimme technologie niet gevreesd moet worden, maar juist moet worden omarmd.’