De studie stond onder leiding van wetenschappers van Imperial College London en werd in samenwerking met University College London en de Universiteit van Oxford uitgevoerd. Het resultaat werd onlangs gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Geophysical Research Letters.

De onderzoekers toonden via een speciaal satelliet-volgsysteem een verband aan tussen de samenstelling van wolken en het zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen. Dit zou volgens hen kunnen helpen bij de handhaving van de IMO-zwavelrichtlijn die op 1 januari wereldwijd wordt ingevoerd.

Scheepssporen

De uitlaatgassen van schepen bevatten diverse chemicaliën, waaronder zogeheten sulfaataerosolen, bestaande uit kleine zwaveldeeltjes en zuurstof. Deze aerosolen kunnen zich gedragen als zaadjes in de lucht.

De waterdamp die daaromheen condenseert, blijft aan de zaadjes plakken. Daardoor ontstaan druppels, met als gevolg veranderingen in de wolkeigenschappen die waarneembaar zijn voor satellieten. Deze zogenoemde scheepssporen zijn over de hele vaarroute te zien.

Het onderzoeksteam bestudeerde meer dan zeventienduizend scheepssporen uit satellietwaarnemingen en toetste deze met de vaarbewegingen van individuele schepen met behulp van de gps-systemen aan boord.

Seca-zones

Het onderzoek werd uitgevoerd ten tijde van de introductie van de seca-zones, zoals de Noordzee, Baltische Zee en delen van de Noord-Amerikaanse kust, waar sinds 2015 strengere zwavellimieten gelden dan in de rest van de wereld.

De onderzoekers ontdekten dat de scheepssporen in deze gebieden bijna volledig verdwenen, vergeleken met de jaren waarin deze strenge maatregelen nog niet van kracht waren, onder vergelijkbare weersomstandigheden.

Daaruit kan geconcludeerd worden dat sulfaataerosolen de grootste invloed hebben op de wolkenvorming, in tegenstelling tot andere componenten van de uitlaatgassen, zoals roetdeeltjes. Met die wetenschap zouden zwavelcap-overtreders achterhaald kunnen worden, omdat ze meetbare en waarneembare sporen achterlaten in de wolken.

Valsspelen

‘Momenteel is het voor toezichthouders zeer moeilijk om te zien of schepen zich aan de regels houden op open zee. Het niet naleven van de IMO 2020-voorschriften is een reëel risico, omdat rederijen daar commercieel voordeel uit kunnen halen’, aldus co-auteur dr. Tristan Smith van het UCL Energy Institute.

‘Deze studie toont aan dat wetenschap en technologie aanzienlijk kunnen bijdragen aan de transparantie van de scheepvaart en risico’s op valsspelen kunnen verminderen.’