Kunt u uitleggen hoe de Ventifoils werken?

Je kunt het vergelijken met een hele dikke vliegtuigvleugel die voorwaartse beweging creëert wanneer er lucht omheen stroomt. Alleen is deze vleugel zo dik dat hij voor vliegtuigen niet meer te gebruiken is, omdat een te grote vleugelhoek er normaal gesproken voor zorgt dat de luchtstroom opbreekt en zich verspreidt, waardoor de vleugel niet meer goed werkt. Het voordeel van een dikke vleugel is dat die zelfs bij lage snelheden al efficiënt is, mits je er dus voor zorgt dat de vleugel de luchtstroom vasthoudt. Wij hebben dit opgelost door in de vleugel een ventilator te installeren en kleine gaatjes in het oppervlak van de vleugel te maken. De ventilator zuigt door die gaatjes lucht aan waardoor er aan de buitenkant van de vleugel grenslaagsmering ontstaat die de luchtstroom weer perfect rond de vleugel trekt. Hierdoor is de Ventifoil bij lage snelheden al efficiënt en dat is belangrijk voor de scheepvaart.

Het helpt dus in de voortstuwing waardoor de motor minder hoeft te doen. Over wat voor brandstofbesparingen hebben we het dan?

Dat is afhankelijk van de windkracht en de grootte van het schip. Tot nu toe bespaart deze unit in de praktijk vier- tot achthonderd liter stookolie per dag, maar we geloven dat het echte potentieel rond de duizend liter ligt. Afhankelijk van de grootte van het schip zou dit een besparing van 8 tot 10% opleveren voor de rederijen.

Voor welk type schepen is dit systeem geschikt?

Voor de tien meter grote Ventifoils die we momenteel bouwen zijn vrachtschepen met een draagvermogen van  drie- tot achtduizend ton ideaal. We streven naar wat wij econologie noemen: goed voor ons ecosysteem, maar ook goed voor de portemonnee. Om dat te bereiken gaan we onze huidige eenheden nu eerst standaardiseren, maar in de toekomst willen we ook grotere Ventifoils van twintig en dertig meter ontwikkelen.

Jan van Dam’s schip ‘Ankie’ wordt uitgerust met twee Ventifoils die jullie op de boeg van het schip installeren. Hoe beïnvloedt dat de stabiliteit van het schip?

Het effect op de stabiliteit is eigenlijk heel klein. Ter vergelijking: schepen zoals clippers voeren vroeger met één hele grote mast, terwijl wij twee veel kleinere zeilen naast elkaar plaatsen. Een handig neveneffect dat we tijdens proefvaarten hebben ontdekt, is dat de Ventifoils een schip in staat stellen om nul roerhoek te geven wanneer het halve wind vaart. Normaal gesproken wordt bij deze wind de achterkant van het schip weggedrukt doordat het stuurhuis meer wind vangt dan de boeg, maar de Ventifoils compenseren dat.

Wat zijn de volgende stappen voor Econowind nu u de eerste commerciële order heeft binnengehaald?

We zullen verdere praktijktesten uitvoeren met Jan van Dam Shipping en andere rederijen als onderdeel van het Europese subsidieprogramma Interreg. Ook werken we samen met vijf andere rederijen die graag een proefvaart met onze Ventifoils willen maken. Daarvoor hebben we een gecontaineriseerde unit ontwikkeld die gemakkelijk aan dek kan worden geplaatst. Zo is het systeem toegankelijk voor iedereen die het wil proberen.

Er wordt de laatste jaren steeds meer geëxperimenteerd met windaangedreven voortstuwing. Verschillende reders hebben Flettner-rotors geïnstalleerd,  Louis Dreyfus en K-Line experimenteren met vliegersystemen en MOL heeft een boegzeilconcept bedacht. In de gesprekken over emissievrije schepen gaat het echter vooral over waterstof, zonne-energie en geoptimaliseerde rompvormen. In hoeverre verwacht u dat door wind aangedreven systemen straks de vloot van stroom voorzien?

Windaangedreven voortstuwingssystemen zijn een deel van de puzzel, net als geoptimaliseerde rompontwerpen en zonnepanelen. Simpel gezegd: je wilt zoveel mogelijk oplossen met hernieuwbare bronnen en je wilt waterstof alleen gebruiken voor de energievraag die overblijft. Waterstofsystemen zijn complex en vereisen veel energie. Hoe minder energie een schip nodig heeft, hoe beter. Bovendien worden waterstofsystemen geleverd met grote brandstoftanks, wat een afname van de laadcapaciteit betekent.

Frank Nieuwenhuis