De opdracht die Timmermans van de Duitse Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft gekregen, is als volgt: vanaf 1 november krijgt hij honderd dagen de tijd om een klimaatplan – een Green Deal – op papier te zetten dat erop gericht is om Europa in 2050 het eerste klimaatneutrale continent ter wereld te maken. Om dat te bereiken moet de uitstoot van broeikasgassen in 2030 al met minstens 50% gedaald zijn, maar liever nog met 55%.

‘Dat het niet makkelijk wordt is de moeder van alle understatements’, zei Timmermans hierover. ‘De eerste vijf jaar zullen cruciaal zijn. We moeten nu handelen.’ Deze torenhoge ambities vragen tegelijkertijd om drastische en impopulaire maatregelen. Dat weet Timmermans ook. ‘Dat is een kwestie van wennen’, zei de PvdA-politicus daarover in een interview met de NOS. ‘Je springt in het water en denkt: ‘Oei het is koud’. Na twee minuten denk je: ‘Toch wel lekker, dat water’.’

Het plan-Timmermans om de scheepvaartsector CO2-quota op te leggen, voelt voor de Nederlandse reders echter nog als een koude douche. De scheepvaartbranche is vooralsnog vrijgesteld van het zogeheten EU Emissions Trading System (EU ETS). Uitgangspunt van dit systeem is dat per onderneming een maximum aan CO2-emissierechten wordt verleend. Wie meer uitstoot, moet emissierechten kopen. Wie minder vervuilt, kan de rechten verkopen aan andere bedrijven. Maar als het aan de PvdA-coryfee ligt, komt aan die vrijstelling een einde.

Dat voornemen is in het verkeerde keelgat geschoten bij de KVNR. Binnen no time na het betoog van de klimaatpaus volgde er een persbericht, waarin de redersvereniging stelt dat dit systeem helemaal niet geschikt is voor de zeevaart vanwege de extra administratieve lasten voor de scheepseigenaren. Op extra papierwerk zit natuurlijk niemand te wachten. Maar inhoudelijk gezien is het een slap argument om de scheepvaartbranche – goed voor 13% van de gehele uitstoot van broeikasgassen binnen de EU – dan maar uit te sluiten van deze maatregel.

​Het alternatief van de KVNR op de plannen van Timmermans: een wereldwijde CO2-heffing op de scheepsbrandstof, waarbij de opbrengsten moeten vloeien naar een internationaal maritiem fonds om innovaties voor reders en infrastructuur voor alternatieve energiedragers te bekostigen. Dat klinkt natuurlijk allemaal prachtig.

Maar in de praktijk belasten reders zo’n bunkertoeslag veelal door aan de verladers, waardoor het nog maar de vraag is of de branche hierdoor voldoende wordt aangemoedigd om de CO2-uitstoot te reduceren. Daarbij moet zo’n mondiale CO2-heffing worden geregeld door de International Maritime Organization (IMO). In Brussel ergeren ze zich al jaren kapot aan de tergend trage besluitvorming van de IMO. Tel daarbij op dat Timmermans vanaf november slechts honderd dagen heeft om met een Europese klimaatplan op de proppen te komen, en je komt al snel tot de conclusie dat dit een onhaalbaar alternatief is.

Dus reders van Nederland: denk maar vast na over een vacaturetekst voor een secretaresse met CO2-emissiehandel-ervaring, want het papierwerk komt na de Green Deal van Timmermans straks je strot uit.