De tanker ‘Yetagun’ lag jarenlang boven het gelijknamige gasveld bij Myanmar. In dat gasveld is veel kwik aanwezig, dat zich bij opslag van het gas hecht aan de opslagtanks. Toen SBM het schip wilde laten slopen, werd onderzoek gedaan door een chemisch expert, zo blijkt uit documenten in handen van het tv-programma. De onderzoeker constateerde de hoge concentratie kwik.

Volgens Zembla probeerde SBM de aanwezigheid van het kwik, dat bij inademing zou kunnen leiden tot neurologische schade of zelfs de dood, te verhullen. Het bedrijf zou zo de schoonmaakkosten van miljoenen euro’s willen omzeilen.

Kwikconcentraties

Het Nederlandse beursgenoteerde bedrijf liet na het rapport nog een tweede onderzoek doen. Uitkomst daarvan was dat geen sprake was van hoge kwikconcentraties. Betrokkenen verklaren tegenover het tv-programma dat het tweede onderzoek ondeugdelijk was.

De ‘Yetagun’ ging uiteindelijk naar een sloopbedrijf in Alang in India. SBM en de Indiase sloopwerf stellen tegenover Zembla dat de sloop in overeenstemming was met internationale regels. Maar diverse slooparbeiders verklaren dat ze alleen beschermende kleding kregen als er inspecties op de werf waren. Dat wordt bevestigd door geheime opnames die in opdracht van Zembla werden gemaakt op het sloopstrand.

Doden

De sloopstranden in Azië, met name die in India, Pakistan en Bangladesh, staan bekend om de slechte arbeidsomstandigheden. Jaarlijks komen tientallen slooparbeiders om het leven. Afgelopen jaar vielen er volgens de ngo Shipbreaking Platform alleen al in Alang, waar de ‘Yetagun’ werd gesloopt, ‘tenminste’ veertien doden. Het werkelijk aantal ligt volgens de organisatie nog hoger. Exacte cijfers worden echter niet vrijgegeven door de lokale autoriteiten.

In de International Maritime Organization (IMO) zijn al jaren geleden afspraken gemaakt over minimumeisen op het gebied van milieu en arbeidsvoorwaarden voor sloopwerven. De Hong Kong Convention, waarin die zijn vastgelegd, is echter nog steeds niet van kracht doordat nog onvoldoende landen hebben geratificeerd.

EU-regels

De Europese Unie heeft haar eigen regels voor scheepsrecycling. Die vereisen dat een schip onder een EU-vlag ontmanteld wordt op een door Brussel gecertificeerde werf. Europese reders kunnen de EU-regelgeving omzeilen door een schip eerst om te vlaggen en daarna pas voor sloop te verkopen.