Het in Marseille gevestigde CMA CGM is ’s werelds vierde containerrederij, gemeten naar capaciteit. Het beschikt over een vloot van meer dan vijfhonderd vaartuigen. ‘Geen van deze schepen zal de Noordelijke Zeeroute gebruiken, ondanks de duidelijke voordelen die deze route biedt’, aldus topman Rodolphe Saadé in een toelichting.

‘Rijk aan unieke en grotendeels onaangetaste biodiversiteit, heeft het noordpoolgebied grote invloed op oceaanstromen en mondiale klimaatpatronen. Het gebruik van deze route zorgt voor groot gevaar voor dit unieke ecosysteem, met name door het risico op ongelukken, olievervuiling en aanvaringen met dieren die in noordelijke wateren leven.’

Saadé voegt eraan toe dat deze keuze mede is gemaakt vanwege personeel en klanten, ‘die zich steeds meer zorgen maken over het milieu’. De topman deed de uitspraken in aanloop naar een bezoek aan de Franse president Emmanuel Macron, die diverse topmannen uit de transportsector heeft uitgenodigd voor een bezoek aan het Elysée, de Franse presidentswoning.

Nieuwe zeeroute

Door de opwarming van de aarde smelt er steeds meer noordpoolijs. Hierdoor komt een nieuwe zeeroute beschikbaar tussen China en Europa. Een schip vaart hierbij om oostelijk Rusland heen, gaat boven Siberië langs om uiteindelijk via de Barentszee in Europese wateren terecht te komen. Deze route is korter en sneller dan het gebruikelijke alternatief dat via het Suezkanaal loopt. Tevens zijn er geen piraten actief, in tegenstelling tot de wateren rondom Somalië, waar schepen wel langs moeten als ze via het Suezkanaal reizen.

Milieugroeperingen vrezen echter dat het noordpoolgebied, dat het toch al moeilijk heeft, nóg verder wordt beschadigd. Dit vanwege de grootschalige uitstoot van schadelijke stoffen door schepen die door dit gebied varen. Bij een eventueel scheepsongeval dreigt extra schade, bijvoorbeeld door overboord vallende containers of een olielek.

Rusland

Toch zijn er diverse landen en bedrijven die wél heil zien in deze route. Zo heeft de Russische president Vladimir Putin vorig jaar al aangegeven dat hij het gebruik van deze Arctische vaarroute zoveel mogelijk wil stimuleren. Hij zei te verwachten dat in 2025 zo’n tachtig miljoen ton lading op deze manier wordt verscheept.

Dat is niet ondenkbaar. Zo werd in de eerste helft van vorig jaar al tien miljoen ton lading om Siberië heen vervoerd, volgens cijfers van Rosmorrechflot, het Russische agentschap voor zee- en riviertransport. Dat was 80% meer dan in de eerste helft van 2017. Het ging hierbij vooral om ruwe olie.

Ook is vrijdag een Russische drijvende kerncentrale begonnen aan een reis over een deel van deze route. Het gaat om de ‘Akademik Lomonosov’ die vanuit de haven van Moermansk naar zijn bestemming wordt gebracht, ongeveer vijfduizend kilometer verderop. Milieu-organisaties zijn uiteraard niet gelukkig met de trip en hebben het vaartuig al omgedoopt tot ‘Chernobyl on ice’.

Cosco en Maersk

Ook diverse concurrenten van CMA CGM hebben al ‘om de noord’ gevaren. Dan gaat het onder meer om Cosco, dat al met bijvoorbeeld een zware-ladingschip de route aflegde. De Chinezen willen steeds meer lading op dit traject vervoeren, al gaat het niet of nauwelijks om containers maar vooral om bulkgoederen. Volgens een manager van het bedrijf is het tien dagen sneller dan via het Suezkanaal. Omdat de route korter is, is ook minder brandstof nodig.

Ook marktleider Maersk deed vorig jaar een proef. Bij de Denen ging het wel om een containerschip, namelijk de ‘Venta Maersk’ die als maidentrip de noordelijke route voltooide. Daarmee was het het eerste containerschip dat dit traject had afgelegd. Het schip heeft een capaciteit van 3600 teu en voer van het Russische Vladivostok naar Bremerhaven. Tijdens de ‘testrit’ is gebruik gemaakt van ultra-laagzwavelige brandstof, om zo de schade voor natuur en milieu zoveel mogelijk te beperken. Volgens de rederij ging het om een test en zijn er geen plannen om deze route regelmatig te gebruiken.

Lng

Tegelijkertijd met het bericht over het niet gebruiken van de poolroute, meldde CMA CGM dat het de komende jaren volop inzet op het gebruik van vloeibaar aardgas (lng). Volgens de rederij is deze brandstof momenteel de best beschikbare optie om de uitstoot van schadelijke stoffen te reduceren. Volgens Saadé zorgt het voor een vrijwel volledige emissiereductie van zwaveldeeltjes en voor een 20%-besparing van CO2-uitstoot.

Eerder werd al bekend dat de Fransen negen schepen hebben besteld van 23.000 teu. CMA CGM meldde vrijdag dat het deze vaartuigen wil laten varen op lng. Het eerste megaschip wordt waarschijnlijk begin volgend jaar geleverd. Tegen 2022 heeft de rederij twintig schepen in zijn vloot die op het vloeibare gas kunnen varen.

Strengere zwavelregels

Het lijnvaartbedrijf voldoet met lng aan de nieuwe zwavelregels die op 1 januari 2020 van kracht worden. Vanaf dat moment mogen schepen geen brandstoffen meer gebruiken die meer dan 0,5% zwavel bevatten. Dat maximum staat nu nog op 3,5%, behalve in zogeheten Seca-zones (sulfur emission control area). Daar is het maximum gesteld op 0,1%. Onder andere de Noordzee en Baltische Zee kennen een dergelijke strenge limiet.