Vorige maand werden twee tankers aangevallen in de Straat van Hormuz bij Iran, de ‘Front Altair’ en de ‘Kokuka Courageous’. De VS houdt Iran hiervoor verantwoordelijk, Teheran ontkent. Na de aanval op de tankers stuurde de VS extra militairen. Iran schoot vervolgens een Amerikaanse drone uit de lucht. Kort daarna blies de Amerikaanse president Donald Trump een vergeldingsaanval op Iran op het laatste moment af.

Op z’n zachtst gezegd borrelt ’t de laatste tijd in het Midden-Oosten. De alsmaar oplopende spanningen tussen de VS en Iran zorgen voor een dreigende sfeer in de Perzische Golf. Dat vertaalt zich onder meer in hogere verzekeringskosten voor de scheepvaart. Die kosten rekenen rederijen door aan hun klanten in de vorm van een extra toeslag per teu.

CMA CGM

CMA CGM was de eerste containergigant die de tariefverhoging doorvoerde, maar inmiddels doen de vijf grootste rederijen er allemaal aan mee, van Maersk tot Hapag-Lloyd. Het bedrag aan war risk surcharge varieert zo tussen 36 (32,10 euro) en 50 dollar (44,60 euro) per teu.

Of de klanten van de rederijen gelukkig zijn met de extra toeslagen, valt te betwijfelen. Containerrederijen krijgen al enige tijd kritiek van verladers. Die ergeren zich aan de wirwar aan toeslagen die veel rederijen in rekening brengen. Het betreft onder andere de toeslag die is ingevoerd vanwege de aanstaande strengere zwavelwetgeving. Ook de ‘fuel surcharge’, die de gestegen olieprijzen moest dekken, was een reden voor kritiek.

Riskant

‘Normaal staan we huiverig tegenover toeslagen’, zegt Rogier Spoel van verladersvereniging Evofenedex. ‘Maar anders dan bij de brandstoftoeslag, is er nu daadwerkelijk sprake van een calamiteit: twee schepen zijn aangevallen. Dat is onomstotelijk bewijs dat het in die regio riskant is om te varen. Ik kan me dus voorstellen dat rederijen deze maatregel nemen. Het is noodzakelijk kwaad.’

Een van de laatste ontwikkelingen is dat Nederland mogelijk met een fregat meedoet aan een internationale maritieme coalitie om koopvaardijschepen in de Straat van Hormuz te beschermen. De Amerikanen hebben de Navo-partners eind vorige maand gevraagd een bijdrage te leveren aan een zeemacht om de vrije doorvaart en veiligheid in de Perzische Golf te garanderen. Minister Ank Bijleveld van Defensie heeft gezegd dat te zullen overwegen. ‘Waar de afgelopen weken de spanningen hoog opliepen, lijkt het er nu op dat de situatie die regio enigszins normaliseert’, aldus Spoel. ‘Ik hoop dat de interventiemacht zorgt voor een veilige corridor.’

De Straat van Hormuz, die de Perzische Golf en de Golf van Oman van elkaar scheidt, is economisch gezien van enorm belang: meer dan een derde van alle ruwe olie moet erdoorheen: iedere dag bijna twintig miljoen vaten.