De papieren Bill of Lading, alias B/L, al sinds mensenheugenis de hoeksteen van het maritieme vrachtvervoer, kan met pensioen. Dat betoogde afgelopen week Rune Birkeland van het Noorse scheepvaartbedrijf G2 Ocean, een joint-venture van de bulkrederijen Gearbulk en Grieg Star.

Blockhain

De reden: G2 Ocean heeft samen met het Antwerpse logistieke bedrijf Manuchar proeven gedaan met het versturen van digitale B/L’s via een blockchain, en dat is zo goed bevallen dat papieren vrachtbrieven wat Birkeland betreft nu een ‘historical artifact’ zijn, een museumstuk. G2 Ocean heeft invoering van de digitale B/L meteen tot een van zijn prioriteiten gemaakt voor dit jaar.

Een blockchain is een digitale database die in stand wordt gehouden door haar gebruikers.  Niet een derde instantie, maar de gebruikers zelf staan in voor elkaars betrouwbaarheid. De bekendste toepassing is voorlopig nog steeds de bitcoin, het digitale betaalmiddel dat nog nooit een bankkluis van binnen heeft gezien.

Rederijen zijn enthousiast over de snelheid die de blockchain in potentie biedt. G2 Ocean zag zijn digitale B/L’s binnen minuten de oversteek maken naar de klanten, waar het een koerier volgens het Noorse bedrijf normaal ‘dagen of weken’ kost om een papieren vrachtbrief te bezorgen. De digitale vrachtbrief biedt volgens de Noren ‘een veiligheid en betrouwbaarheid zoals we die in de zakenwereld nog nooit eerder gezien hebben’.

Scheepvaart

G2 is niet de enige kerverse blockchain-fan in de scheepvaart. De Israëlische containerrederij ZIM nam de blockchain-B/L onlangs al commercieel in gebruik op routes tussen het Verre Oosten en Zuid-Afrika en Noord-Amerika en de Middellandse Zee. En containerrederij PIL uit Singapore vierde het Chinees nieuwjaar door in samenwerking met IT-bedrijf IBM honderdduizend mandarijntjes van China naar Singapore te vervoeren met een elektronische vrachtbrief. ‘Van zeven dagen naar één seconde’, zo omschreef PIL de geboekte administratieve tijdwinst.

Een razendsnelle vrachtbriefoverdracht brengt volgens PIL tal van voordelen met zich mee. Containers zullen veel minder lang hoeven te wachten op administratieve afhandeling, waardoor bijvoorbeeld elektriciteitskosten (van wachtende reefers in havens) en opslagkosten omlaag gaan. Klanten kunnen hun documenten ‘real time’ inzien en documentfraude, in de maritieme sector goed voor 40 procent van alle fraudegevallen, zal fors gereduceerd worden, aldus PIL. IBM omschreef de blockchaintechniek na de PIL-proef als ‘gamechanger’.

Documentfraude, in de maritieme sector goed voor 40 procent van alle fraudegevallen, zal fors gereduceerd worden door blockchain.

DHL betitelde de Bill of Lading in zijn rapport ‘Blockchain in logistics’ als ‘de heilige graal van de logistiek’. Iedereen is het er wel over eens dat het een grote doorbraak is als de B/L definitief branchebreed gedigitaliseerd gaat worden.

Grootschalige invoering

Die grootschalige invoering moet alleen nog wel ‘even’ gebeuren. Totdat het zo ver is, banen pioniers als ZIM, G2 en Kuehne+Nagel alvast de weg met eigen initiatieven. Kuehne+Nagel maakte vorig jaar gewag van een succesvolle blockchainproef in samenwerking met containerrederij APL en de Belgische bierbrouwer AB InBev, en gebruikt blockchain-technologie nu in de praktijk voor het rapporteren van containergewichten (het Verified Gross Mass portal).

Dat een blockchain zeer afhankelijk is van het vertrouwen dat de gebruikers in elkaar hebben, is tot nu toe nog een lastige horde gebleken voor de containerrederijen. A.P. Moller-Maersk en IBM richtten enkele jaren geleden al het blockchainplatform TradeLens op om een digitale revolutie te ontketenen in de containerscheepvaart, maar vervolgens bleef het akelig stil. PIL en ZIM sloten zich aan en Hamburg Süd moest als nieuwe Maersk-dochter ook aan boord springen, maar andere rederijen waren bang dat TradeLens te zeer een Maersk-feestje was. Totdat vorige week bekend werd dat MSC en CMA CGM, twee van Maersk’s grootste concurrenten, tóch in zee gaan met TradeLens.

Maritieme containervervoer

Een flinke stap in de richting van sectorbrede blockchain-toepassingen, zo lijkt het. De rederijen die zich nu aan TradeLens hebben gelieerd, zijn samen goed voor pakweg de helft van het wereldwijde maritieme containervervoer. Een algehele digitale verbroedering in de containerscheepvaart is dat echter zeker nog niet. Een andere grote rederij, Cosco uit China, presenteerde enkele maanden geleden een eigen concurrerend blockchainplatform, het Global Shipping Business Network (GSBN), waarbij onder meer Evergreen zich aansloot, alsmede grote terminaloperators als Hutchison, PSA en DP World. Cosco-dochter OOCL liet naar aanleiding van het nieuws over MSC en CMA CGM afgelopen week weten dat het er niet over peinst om nu ook de overstap te maken naar TradeLens.

Nota bene op Schiphol wordt geprobeerd verdere toenadering te zoeken. Daar huist officieel de Digital Container Shipping Association (DCSA), een initiatief van Maersk, MSC, CMA CGM, Hapag-Lloyd en ONE. Er staan nog enkele rederijen op de nominatie om lid te worden, waaronder GSBN-lid Evergreen. De DCSA stelt uitdrukkelijk geen winstoogmerk te hebben en juist digitale standaarden te willen ontwikkelen waarvan de hele branche profijt kan hebben.

Uit tal van onderzoeken blijkt dat het vertrouwen van gebruikers in blockchains nog uiterst broos is.

Uit tal van onderzoeken blijkt dat het vertrouwen van gebruikers in blockchains nog uiterst broos is. Meer dan honderd organisaties en bedrijven proberen daar nu een mouw aan te passen met het Redesigning Trust-project, een initiatief van het World Economic Forum waarbij zich deelnemers hebben aangesloten als Maersk, Havenbedrijf Rotterdam, Panalpina, het Wereldvoedselprogramma, universiteiten en IT-bedrijven als CargoX (de blockchainprovider van G2 Ocean) en Shipchain. Laatstgenoemd bedrijf heeft een blockchain-systeem voor het tracken en tracen van lading ontwikkeld en introduceerde een digitaal betaalmiddel voor vracht: de ‘SHIP’.