In de aanloop naar de Europese verkiezingen zijn vertegenwoordigers van de sector over de vloer geweest bij kandidaat-parlementariërs van verschillende partijen om de noden van Nederlandse reders hoger op de agenda te krijgen in Brussel. Dat vertelde Annet Koster, directeur van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders, afgelopen week tijdens een mini-seminar op de ledendag van KVNR in Utrecht.

Gebrek aan kennis

‘We schrokken af en toe wel van het gebrek aan kennis van bepaalde kandidaten over onze sector’, verklapte Koster. ‘Aan sommigen moesten we uitleggen wat het is om onder de vlag van een bepaald land te varen en hoe het zit met bemanningsleden van buiten de Europese Unie. Maar er waren ook kandidaten die juist behoorlijk wat van de scheepvaart bleken af te weten. Sommigen van hen gaven aan straks na de verkiezingen graag transportpolitiek in hun portefeuille te willen hebben.’

De interesse van de politici was wel afhankelijk van hun politieke signatuur, zo merkte de KVNR-directeur. ‘De linkse kandidaten spraken graag over arbeidskwesties, de meer rechts-georiënteerde toonden meer belangstelling voor de economische impact van het Europese beleid. Vanuit de KVNR hebben we duidelijk gemaakt wat voor ons zorgdossiers zijn. Zaken als walstroom, verstekelingen en handelsverdragen.’

Smaakt naar meer

Voor Koster en haar KVNR-genoten smaakten de ontmoetingen naar meer. ‘We hebben in acht werkbezoeken twintig politici ontmoet en een veelvoud aan medewerkers en adviseurs. Het bleek de best denkbare methode om kennis uit te wisselen. Duizend keer effectiever dan het schrijven van een position paper of het geven van een radio-interview.’

Winand Quaedvlieg, gastspreker op het KVNR-seminar, gaf Koster gelijk. Als permanent gedelegeerde in Brussel namens VNO-NCW (werkgevers) en MKB-Nederland (midden- en kleinbedrijf) loopt Quaedvlieg de deuren van de Europese politici plat. En als het aan hem ligt, kan het Nederlandse bedrijfsleven er op lobbygebied nog wel een schepje bovenop doen.

In slaap sussen

‘In Brussel mogen dan rapporten worden geschreven waarvan de titels je in slaap sussen en concrete onderwerpen worden behandeld die in de publieke discussie onder de radar blijven, toch zijn de besluiten die er worden genomen ontzettend belangrijk. Als je flink investeert in een goede lobby kan je als belanghebbende onderwerpen agenderen, beïnvloeden, ombuigen en soms zelfs tegenhouden. Als je als Nederlands bedrijfsleven precies weet wat je wilt, kun je veel voor elkaar krijgen.’ Wel veel, maar niet alles, tekende Quaedvlieg er meteen bij aan. ‘Want Europese besluiten zijn een compromis van talrijke meningen. Je krijgt in veel gevallen niet precies wat je wilt en je moet flexibel zijn. Maar het komt uiterst zelden voor dat er besluiten worden genomen die fundamenteel slecht zijn voor Nederland.’

Reders in de zaal bij het KVNR-seminar wezen fijntjes op de Nederlandse pulsvissers, die met hun innovatieve stroomstootjes-vangtechniek toch echt hun Waterloo vonden in Brussel. ‘Maar met die lobby zijn door Nederland grote fouten gemaakt’, reageerde Quaedvlieg. ‘De technologie was gewoon okay, Nederland is er niet in geslaagd om de rest van Europa daar met wetenschappelijk onderzoek van te overtuigen. Omdat Nederland zich bovendien niet aan bepaalde afspraken hield over het beperkt gebruiken van de nieuwe techniek, ontstond in het buitenland een anti-stemming die niet meer te beteugelen was.’

Braafste jongetje

Nederland moet de hand in eigen boezem steken, vindt de Brussel-lobbyist. ‘Nederland ziet zichzelf vaak als het braafste jongetje van de klas, maar ik kan je vertellen: zo ziet elk land zichzelf. De praktijk is nogal eens anders.’

Ook de politiek kan haar leven beteren, betoogde Koster namens de reders. ‘Kijk eens naar de scrubbers: sommige bedrijven hebben vermogens geïnvesteerd om die apparaten op hun schepen te installeren zodat ze aan de komende zwavellimiet kunnen voldoen. Maar nog voordat januari 2020 op de kalender staat en de zwavelnorm van kracht wordt, wordt die al ter discussie gesteld. Dat kan natuurlijk niet. Betrouwbaarheid moet bij de overheid voorop staan.’

Als het om klimaatbeleid gaat, zal KVNR-milieuadviseur Nick Lurkin straks bij de nieuwe EU-bestuurders blijven ageren tegen het Europese systeem voor emissiehandel (ETS: Emissions Trading Scheme). ‘Het is een te complex systeem voor onze bedrijfstak, eentje waarvan alleen banken rijker worden. We blijven pleiten voor een CO2-heffing op brandstof, een systeem waarmee direct de innovatie in de scheepvaart kan worden bekostigd. Zo hou je het geld gewoon in onze eigen sector.’

Goede gesprekken

Quaedvlieg noemde op het KVNR-seminar het beteugelen van valse facturen als een van de verbeteringen die het bedrijfsleven heeft weten te bewerkstelligen. ‘We hebben daarover goed contact gehad met Dennis de Jong, Europarlementariër namens de SP. De SP is misschien niet de politieke partij die je als eerste te binnen schiet als het gaat om het behartigen van de belangen van het bedrijfsleven, maar we hebben er zeer goede gesprekken mee gehad.’

De Brexit gaat nog een enorme rol spelen de komende tijd, betoogde de VNO-NCW-man verder. ‘Ik heb nog nooit meegemaakt dat er zo’n groot dossier is waarvan niemand achter de schermen enig idee heeft waar het precies naartoe gaat. De politici hebben te weinig op hun netvlies staan wat het huidige uitstel van de Brexit betekent voor het bedrijfsleven. Bedrijven hadden zich zo goed mogelijk voorbereid op de Brexit, en krijgen nu weer een extra periode van onzekerheid op de koop toe. De politiek blijft de beslissing voor zich uitschuiven, maar het uitstel is te kort van duur om even in een leunstoel op adem te kunnen komen.’

Drama

Een ‘no deal Brexit’ zou een drama zijn voor bedrijfstakken als de shortsea-scheepvaart, aldus Quaedvlieg. ‘En dat worst case scenario kan zich nog steeds voltrekken. De grondstroom lijkt toch echt die kant op te gaan, ben ik bang.’ De Britten zijn volgens de Brussel-lobbyist ‘dertig jaar lang vergiftigd door leugens van de schandaalpers en sommige politici’. ‘Het is een berg leugens die te hoog is om nog te kunnen beklimmen.’

Eurosceptische partijen worden volgens Quaedvlieg ‘gesponsord door trollen uit Rusland met het doel om de EU te saboteren en Europa uit elkaar te spelen’. ‘De rechtsstaat is op zijn retour in landen als Rusland, China, de VS en Turkije. En dat is slecht voor het bedrijfsleven, dat juist gedijt in rechtsstaten. Dat China bijvoorbeeld zeehavens in handen krijgt in steeds meer landen, kan de Chinezen in staat gaan stellen om spelletjes te spelen. Dat kan consequenties hebben voor een havenstad als Rotterdam. Het is niet voor niks dat Lufthansa een Airbus heeft beschilderd met de slogan ‘Say yes to Europe’ en Deutsche Bahn onlangs de EU-vlag projecteerde op het centraal station van Berlijn. Grote bedrijven springen nu in de bres voor Brussel.’