Minister Cora van Nieuwenhuizen heeft in het Kamerdebat verzekerd dat ze met verschillende onderzoeken de waarheid over de ramp boven water zal krijgen. Om zichzelf scherp te houden in dit dossier, heeft de minister een aangespoelde My Little Pony uit het containerschip op haar bureau staan, vertelde ze de Tweede Kamerleden. Maar concrete maatregelen voor de scheepvaart kunnen alleen in internationaal overleg worden genomen, maakte ze duidelijk.

Vaarroute sluiten

Grote containerschepen zijn net zo’n groot risico als grote olietankers, en die tankers mogen al 22 jaar lang niet meer gebruik maken van die meest zuidelijke vaarroute, betoogde Frank Wassenberg, Tweede Kamerlid van de Partij voor de Dieren.

Van Nieuwenhuizen wil er best over nadenken om ook containerschepen in de toekomst te verwijzen naar de diepere, noordelijkere vaarroute boven de Waddeneilanden, maar wacht eerst de verschillende onderzoeken af die nu lopen naar de ramp. Nederland kan niet op eigen houtje de regels voor vaarroutes veranderen, benadrukte de minister. Eventuele wijzigingen zouden eerst met de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) overlegd moeten worden.

Noordelijkere route

Wassenberg zou graag zien dat rederijen zelf besluiten om de noordelijkere route te gebruiken. Het Kamerlid vindt dat transportbedrijven ‘stunten met risico’s’. ‘Ze varen onverantwoord in ondiepe wateren en stapelen onverantwoord hoog, en dat allemaal om de spullen maar zo goedkoop en zo snel mogelijk van A naar B te vervoeren. Voor een paar cent winst wordt de natuur en ons hele leefgebied in gevaar gebracht.’

Wassenberg verweet MSC ook te schimmig te blijven over de ladingen die zich aan boord van het ongeluksschip bevonden. ‘MSC veroorzaakt een ramp en is in de daaropvolgende maanden vooral bezig om zijn eigen positie veilig te stellen. En de overheid gaat daarin mee door de gegevens over de lading geheim te houden.’

Ladinginformatie

Volgens Van Nieuwenhuizen is na de ramp wel degelijk alle beschikbare informatie over de lading gedeeld, op bedrijfsgevoelige informatie zoals krantennamen na. Wel wil de minister bekijken of de informatie op ladinglijsten in de toekomst niet gedetailleerder kan, al is ook dat een internationale kwestie.

Het in kaart brengen van het gebied waarin MSC-lading terecht is gekomen, wordt deze week afgerond, vertelde de minister. Het is een gebied van drieduizend vierkante meter, twee keer zo groot als de provincie Utrecht. Er is tot nu toe ruim 2,1 miljoen kilo aan afval en resten van containers uit de zee en van de stranden gehaald. ‘Een onvoorstelbare hoeveelheid’, aldus Van Nieuwenhuizen.

Volle vuilniswagens

Rutger Schonis, Kamerlid van D66, omschreef het als ‘273 volle vuilniswagens’ . Het zand op de Waddenstranden is vermengd geraakt met kleine plastic korrels en piepschuim. Recent is geëxperimenteerd met het machinaal verwijderen van die kleine plastic deeltjes, vertelde de minister, een operatie waarvan de kosten zullen worden verhaald op MSC, wat geldt voor alle kosten die door de ramp zijn veroorzaakt.

De eerste volledig onderbouwde schadeclaims zijn net bij MSC ingediend. Hoewel er onder de Kamerleden veel scepsis bestaat over de bereidwilligheid van de rederij om de portemonnee te trekken, werkt het bedrijf volgens de minister constructief mee en wijst niets erop dat MSC zijn verplichtingen zal ontduiken.

Schadegevallen

Hoewel het zoeken naar overboord gevallen lading doorgaat tot achttien maanden na de ramp, blijft de rederij ook na die periode verantwoordelijk voor schadegevallen. De Kamerleden verwachten dat de Waddeneilanden, de rederij en andere betrokkenen nog decennia lang de gevolgen van de ramp blijven ondervinden. Zo wees Schonis erop dat in Frankrijk nog altijd Garfieldtelefoontjes aanspoelen van een scheepsongeluk van dertig jaar geleden.