De ijzerertsmarkt, van essentieel belang voor de drogebulkvaart, is ernstig in de war geraakt van de cycloon Veronica die een maand geleden de westkust van Australië teisterde met ongenadige windstoten en slagregens.

Veronica, een van de zwaarste cyclonen uit de Australische geschiedenis, legde enige tijd de havens plat die de Australische mijnbouwbedrijven BHP en Rio Tinto gebruiken voor de export van hun ijzererts. De bedrijven zagen zich door het natuurgeweld genoodzaakt hun productiecijfers naar beneden bij te stellen.

Mijnramp

De ijzerertsproductie en daarmee ook de drogebulkvaart hadden in januari al een nog grotere klap gekregen door de mijnramp van Brumadinho. In het Braziliaanse stadje met die naam kwamen veel mensen, waarschijnlijk meer dan driehonderd, om het leven in een modderstroom toen een dam instortte van mijnbouwconcern Vale, de grote concurrent van BHP en Rio Tinto.

De export van Braziliaans ijzererts daalde vervolgens naar een niveau dat al jaren niet meer was gezien en de Baltic Exchange Dry Index. Deze barometer die het prijsniveau laat zien van het maritieme vervoer van ijzererts, kolen en granen, kwam in een vrije val terecht. Recent krabbelden de tarieven een beetje op, maar de prijzen waarmee de bulkscheepvaart het oude jaar uitluidde, zijn voorlopig nog een utopie.

Vale, dat na de ramp de kritiek kreeg financieel gewin voorrang te hebben verleend boven veiligheid, zegt dat het herstellen van de productie nu geen prioriteit heeft en dat veiligheid wel degelijk boven alles gaat.

Scheepvaartorganisatie Bimco

Als we Peter Sand, analist van de internationale scheepvaartorganisatie Bimco, mogen geloven, kunnen de ijzerertsproducenten zich de moeite besparen om de productie weer op te krikken. In zijn rapport met de on-academische titel ‘It’s the steel production, stupid!’ (‘Het is de staalproductie, domoor!’) signaleert Sand dat China, verreweg de grootste afnemer van ijzererts in de wereld, bezig is die import af te bouwen. De Chinese staalfabrieken produceren weliswaar meer dan ooit, maar gebruiken als grondstof steeds meer gerecycled schroot in plaats van geïmporteerd ijzererts.

Zorgwekkend nieuws voor met name de exploitanten van capesize-schepen, de reusachtigste schepen uit de historie, die zo groot zijn dat ze niet in het Suezkanaal passen en ouderwets om Kaap de Goede Hoop heen moeten varen. De droge bulkvaart drééf volgens Sand de afgelopen twee decennia op de Chinese import.

Redding

Bij milieuorganisaties hoeft niet meteen de vlag te worden uitgehangen nu China blijkbaar werk maakt van het recyclen van grondstoffen, want volgens sommige analisten zou de redding voor de droge bulkvaart weleens kunnen komen van het vervoer van, jawel hoor, kolen. Chinese bedrijven bouwen nog volop kolencentrales, vooral in het buitenland. Ook India, samen met China goed voor een derde van de totale wereldbevolking, wekt zijn elektriciteit nog op grote schaal op in kolencentrales. Het wereldwijde vervoer van kolen groeide vorig jaar met 3,6 procent.

De laatste tijd worden capesize-schepen vol kolen uit Columbia naar China gevaren als alternatief voor de Australische kolen die in China veelal worden gebruikt. Australische kolen bleven in Chinese havens recent op de kade liggen omdat de Chinese douane ze extra nauwgezet wilde controleren. De reden is voor de Australiërs volstrekt onduidelijk. Die Chinese werkwijze kan bij Vale vervelende herinneringen oproepen aan zijn eigen scheepvaartavontuur. Vale was met zijn reusachtige Valemax-schepen jarenlang niet welkom in de Chinese havens en legde ruim een jaar geleden moegestreden het hoofd in de schoot: het Braziliaanse bedrijf verkocht zijn laatste eigen schepen aan een Chinese bank en moet sindsdien aankloppen bij Chinese rederijen om zijn voormalige bedrijfsvaartuigen te kunnen inhuren.

Maritiem bulkvervoer

Het maritiem bulkvervoer van sojabonen, bonen die worden verwerkt in veevoer en een waslijst aan menselijke voedingsmiddelen, stond afgelopen jaar óók onder druk. Dat dan weer vanwege de handelsruzies tussen China en Amerika. China importeert uit Amerika normaliter meer dan dertig miljoen ton sojabonen op jaarbasis, maar is recent een stuk minder happig. Met als dieptepunt afgelopen november, toen er niet één Amerikaans sojaboontje China binnenkwam.

Bij de besprekingen tussen China en Amerika zijn sojabonen derhalve een belangrijk thema. Toen de Chinezen onlangs toezegden weer vijf miljoen ton aan Amerikaanse sojabonen te gaan importeren, noemde president Trump dat ‘een fantastisch blijk van vertrouwen’. Ook is aan de onderhandelingstafel besproken om Chinese importbelastingen over te hevelen van sojabonen naar andere Amerikaanse producten.