Itoruboemi Benson Lobia stond deze week terecht in de Zuid-Afrikaanse rechtbank Kempton Park Magistrate’s Court, waar de rechter instemde met uitlevering van de piraat aan Nederland. Dat schrijft The Times South Africa. Lobia wordt gezien als het brein achter de aanval op de ‘FWN Rapide’, waarbij elf bemanningsleden werden ontvoerd.

Het in 2005 gebouwde stukgoedschip was in april vorig jaar op weg van Ghana naar Nigeria toen de piraten het schip bestormden. Drie van de veertien bemanningsleden wisten te ontkomen, maar de andere elf werden meegenomen door de piraten, die losgeld eisten voor hun vrijlating.

ForestWave betaalde 340.000 dollar losgeld

Lobia wilde twee miljoen dollar van ‘ForestWave’, maar dat bood aanvankelijk niet meer dan 56.000 dollar. Er werd een maand lang onderhandeld, totdat een van de bemanningsleden malaria opliep. De partijen schikten op 15 mei voor 340.000 dollar, waarna de bemanningsleden werden vrijgelaten, meldt de Zuid-Afrikaanse krant. ForestWave wil desgevraagd niet op de zaak reageren.

Arrestatie

Het Nederlandse Openbaar Ministerie begon direct na de ontvoering een strafrechtelijk onderzoek, wat resulteerde in een internationaal arrestatiebevel voor de 28-jarige Lobia. De piratenbaas was op doorreis toen hij op 7 november door de Zuid-Afrikaanse tak van Interpol op een vliegveld in Johannesburg werd opgepakt.

In Nederland moet hij terechtstaan voor wederrechtelijke vrijheidsberoving, gijzeling, gebruik van geweld aan boord van een schip, kaping van een vaartuig, afpersing en zeeroof, schreef het OM ten tijde van zijn arrestatie in een persbericht.

Onschuldig

Lobia houdt vol dat hij onschuldig is en heeft volgens The Times gezegd dat hij in dienst is van het Nigeriaanse leger. Het Openbaar Ministerie ziet Lobia echter als de leider van de aanval en heeft de rechter in Zuid-Afrika ‘een serie authentieke documenten en een forensisch rapport’ gestuurd op basis waarvan die vindt dat er voldoende bewijs voor uitlevering is.

Lobia heeft vijftien dagen om tegen dat oordeel in beroep te gaan. Het OM gaf eerder aan dat het niet duidelijk is hoe lang het uitleveringsproces zal duren. Het Functioneel Parket dat de zaak in Nederland behandelt, was niet direct bereikbaar voor verder commentaar.

Alleen internationale missie kan Nigeriaanse piraten stoppen

Meer aanvallen

Dat piraterij nog steeds een groot probleem is, bleek kort na de jaarwisseling opnieuw. Terwijl Nederland in rep en roer was vanwege de 291 containers die tijdens een stormbui van de ‘MSC Zoe’ waren gevallen, raakte de ‘MSC Mandy’ voor de kust van Benin zes bemanningsleden kwijt. Die zijn door bewapende piraten met geweld van boord gehaald en meegenomen.

In de eerste maand van 2019 zijn alweer tien aanvallen opgegeven bij het Piracy Reporting Centre van de International Maritime Bureau (IMB). Het merendeel daarvan waren berovingen, maar in vier gevallen wilden de piraten met geweld aan boord komen en schoten daarbij op de schepen.

Drie schepen wisten te ontkomen dankzij ontwijkende manoeuvres en de inzet van bewapende beveiligers. Maar in één geval slaagden de piraten en ontvoerden zij de bemanningsleden van de ‘MSC Mandy’.

Na dalingen in 2016 en 2017 nam vorig jaar het aantal aanvallen weer toe. In totaal zijn er 201 aanvallen gemeld in 2018. Naast de aanval op de ‘FWN Rapide’ waren daar in vier andere gevallen door Nederlandse reders beheerde schepen bij betrokken. Daarvan voeren er drie onder Nederlandse vlag,  inclusief de ‘FWN Rapide’.

Kidnapping

Opmerkelijk is dat vorig jaar een recordaantal zeelieden werd gekidnapt: 83, van wie 41 op de Golf van Guinee, het water voor de kust van Nigeria, Kameroen, Congo, Ghana, Benin, Togo en Ivoorkust. De kidnapping-trend is iets van de laatste jaren. Waar piraten voorheen vaak schepen kaapten en de bemanning gijzelden tot er losgeld voor het schip werd betaald, nemen zij tegenwoordig alleen de bemanningsleden en waardevolle spullen mee. Dat is makkelijker en minder risicovol.

Zeker nu marines zeer behendig zijn geworden in het terugveroveren van gekaapte schepen. Doordat er minder schepen worden gekaapt, is het aantal gijzelingen sinds 2014 gedaald van 442 naar 141 in 2018. Maar het aantal kidnappingen is in diezelfde periode bijna vertienvoudigd: van 9 naar 83.

Wilskwestie

De enige manier om dat aan te pakken is een internationale samenwerking tussen marines, zegt Jakob Larsen, hoofd maritieme beveiliging bij redersorganisatie Bimco. Op die wijze is de piraterij rond Somalië volledig de kop ingedrukt. ‘Zonder internationale marine-ondersteuning en een nauwe samenwerking tussen internationale marines en lokale autoriteiten verwacht ik geen noemenswaardige daling in de cijfers te zien’, zegt Larsen.

De capaciteit in de regio wordt volgens hem ‘significant’ opgeschaald en marine-eenheden worden getraind. ‘Maar dat zijn initiatieven voor de lange termijn, die niets doen voor de situatie nu.’ Larsen pleit vooral voor een grotere inzet van militaire schepen en vliegtuigen.

Het opzetten van zo’n missie is volgens hem niet moeilijk, maar slechts een kwestie van wil. ‘Volgens mij worden de uitdagingen die aan zo’n missie verbonden zijn, vaak overdreven’, zegt hij. ‘Vanuit militair oogpunt is dit niet complex, in andere delen van de wereld zijn dergelijke missies eerder met succes opgezet. Maar politiek gezien ligt het misschien anders. Het komt allemaal neer op wil.’

Het ontbreekt simpelweg aan mankracht om piraterij aan te pakken

De lokale marine rond de Golf van Guinee doet haar werk goed, stelt Bimco. Maar tussen het bestrijden van opstanden, terroristische groeperingen en de normale criminaliteit ontbreekt het simpelweg aan mankracht om de piraterij echt aan te pakken.

Daarom roept de organisatie de internationale gemeenschap opnieuw op om een gezamenlijke marinemissie naar West-Afrika te sturen. ‘Alle grootmachten hebben strategische belangen in deze regio, gezien de grote hoeveelheid commodities die uit deze regio komt’, zegt Larsen. ‘Het is daarom in ieders belang om de zeevarenden in dit gebied te beschermen.’