Het Tuchtcollege voor de Scheepvaart heeft kapitein K. L. tijdelijk geschorst vanwege zijn rol in een dodelijk ongeval tijdens een Neptunus-ritueel aan boord van het Spliethoff-schip ‘Achtergracht’ op 14 november 2015. 

De kapitein voer op de bewuste datum met zijn schip over de evenaar, terwijl hij cacaobonen vervoerde van Brazilië naar Amsterdam. Voor de aan boord zijnde Filipijnse kok V.V.S. en de Filipijnse stagiair A.F.S. was dat de eerste keer dat zij de evenaar overstaken en daarom was er door de lagere bemanning van het schip traditiegewijs een Neptunus-ritueel opgezet, een soort ontgroening voor zeelieden.

Eén van de onderdelen tijdens die ontgroening was de zogenaamde loopplank-ervaring. De bemanningsleden moeten geblinddoekt over een loopplank lopen en daarvan afspringen. Daarbij wordt de suggestie gewekt dat er overboord gesprongen wordt, terwijl de plank gebruikelijk aan dek ligt en de sprong slechts een kleine sprong op het dek is.

Ook op de ‘Achtergracht’ had de bemanning de loopplank aan dek gelegd, zo’n 2,5 meter van een luik dat naar een lager gelegen dek leidde. Nadat de kok en de stagiair een blik bier met tabasco en sojasaus hadden gedronken, in een schandblok ‘grappige’ vragen over het schip moesten beantwoorden, waarbij voor elk fout antwoord etensresten over hen heen werden gegooid, en onder een net aan dek moesten doorkruipen terwijl zij natgespoten werden met een brandslang, werden ze geblinddoekt en moest de stagiair als eerste over de loopplank. In een getuigenverklaring zegt de kok dat hij de bemanning ‘Spring, spring!’ hoorde roepen, waarna het plots stil werd. Toen hij zijn blinddoek afdeed zag hij allemaal bloed.

De stagiair had een grote sprong gemaakt en struikelde bij zijn landing, waardoor hij voorover viel het luik in, en een dek lager terechtkwam. De leerling liep daarbij ernstige verwondingen aan het hoofd op. Ondanks pogingen van de bemanning om hem te verzorgen, overleed de jonge Filippijn een uur later.

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft de zaak aanhangig gemaakt bij het Tuchtcollege. Dat heeft op 4 juli besloten dat de vaarbevoegdheid van de kapitein voor een periode van zes maanden, waarvan drie voorwaardelijk, moet worden ingetrokken. Het Tuchtcollege concludeert dat er sprake is van een ongeval dat niemand heeft gewild, volgens een getuigenverklaring van de kok verheugde iedereen zich op het ritueel, maar verwijt de kapitein onvoldoende bedacht te zijn geweest op de gevaren, terwijl hij als kapitein verantwoordelijk is voor de veiligheid van zijn leerling.

Hoewel de kapitein voor de loopplank klaar stond om de leerling tijdens zijn geblinddoekte sprong op te vangen, waren er verder geen veiligheidsmaatregelen getroffen. De verwachting was dat de stagiair een kleine sprong naar voren zou maken, maar inplaats daarvan maakte hij een grote sprong naar links en slaagde de kapitein er niet in om hem beet te pakken. Volgens het Tuchtcollege had de kapitein in moeten zien dat hij mogelijk anders zou springen dan verwacht.

Als verweer gaf de kapitein aan dat het ritueel buiten werktijd plaatsvond en hij niet als leidinggevende bij het ritueel aanwezig was, dat doorgaans wordt georganiseerd door lagere rangen. Ook zei hij dat het noodlottige ongeval ‘een zware psychische last voor hem is, die hij de rest van zijn leven moet meedragen’. Hij wordt strafrechtelijk vervolgd voor ‘dood door schuld’.