Dat stelt Walter van der Pluijm van maritiem dienstverlener Mariflex. Als tankers hun lading hebben gelost, vaak benzeenhoudende stoffen, moeten ze hun laadruim ontgassen. Er blijven namelijk gasdampen achter, die de volgende lading kunnen aantasten. Ook zijn die dampen licht ontvlambaar en daardoor gevaarlijk voor personeel, bijvoorbeeld onderhoudsmedewerkers. 

Geen oplossing

Schepen kunnen ontgassen aan de kade of al varend op oppervlaktewater. Dit laatste is echter op steeds meer plekken verboden. Slechts onder strenge voorwaarden is dit toegestaan. De andere optie, lozen aan de kade, is ook mogelijk. ‘Maar vanuit de overheid wordt gecommuniceerd dat daar momenteel geen geschikte oplossing voor is. Daardoor is bij veel scheepvaartbedrijven niet bekend dat ontgassen ook aan de wal kan plaatsvinden. Maar dat is juist een milieuvriendelijkere oplossing dan ontgassen tijdens het varen’, aldus Van der Pluijm.

Hij zou graag zien dat overheden hier meer duidelijkheid over geven, of in ieder geval stoppen met communiceren dat ontgassen aan de kade niet mogelijk is. ‘Wij bieden namelijk een oplossing aan en concurrenten van ons doen dat ook. Schippers kunnen dus prima aan de wal ontgassen.’

Mariflex investeerde in een zogeheten Vapour Recovery Unit, die de gassen uit de ladingtank opzuigt en cryogeen afkoelt. Door de kou koelen de gasdampen af tot lage temperaturen, wat ze vloeibaar maakt. Deze vloeibaar gemaakte gassen worden in een aparte container opgeslagen.

Uitstootreductie

‘Dit zorgt ervoor dat de schadelijke uitstoot zeer, zeer fors wordt gereduceerd. We hebben op een tijdelijke vergunning een schip ontgast. De installatie heeft de uitstoot teruggebracht van 200.000 milligram per kubieke meter naar 20 milligram per kubieke meter. Ook kunnen we ontgassen op het water. Daar, op het water in de haven, is de wettelijke limiet om naar de open lucht te ontgassen veel lager, namelijk 10 volume procent LEL (lower explosion limit, red.).’

Het bedrijf heeft momenteel één installatie in bezit, maar wil er meer aanschaffen. Dit is echter afhankelijk van de vraag naar dergelijke ontgassingsmogelijkheden vanuit de scheepvaart zelf. ‘Als meer schippers weten dat ze aan de kade kunnen ontgassen, stijgt de vraag en is het rendabel om meer machines aan te schaffen. Bovendien zijn het mobiele units. We kunnen ze dus relatief makkelijk verplaatsen naar de plek waar schepen willen ontgassen.’

Controles

Toezichthouders controleren echter maar mondjesmaat of schepen zich houden aan de strenge regels voor ontgassen op zee of binnenwater. Tot ergernis van Van der Pluijm. Hij zou graag zien dat de regels beter gehandhaafd worden door inspectiediensten.

‘En wij niet alleen. Je ziet dat diverse regionale overheden ook beter toezicht willen, bijvoorbeeld in Zee-land. Die provincie zet zich op de kaart als toeristisch gebied. Dan wil je niet dat vakantiegangers of dagjesmensen tijdens hun bezoek te maken krijgen met stinkende dampen van tankers. Een toerist wil tenslotte geen patatje gasdamp.’

Prijs

De prijs van het damp-verwerken is afhankelijk van de grootte van het schip. Als de overheid de huidige richtlijnen voortzet, komt daar plusminus 8000 euro aan analysekosten bij. Ongeveer tweemaal zoveel als het damp-verwerken zelf kost.

Dan kiezen bedrijven ervoor om het maar varend te doen. We zien dat zeeschepen aanmeren, hun lading lossen, korte tijd later naar zee uitvaren, en zonder ladingdampen in hun tanks terugkomen. Deze dampen worden dan voor de kust geventileerd. Dat kost extra geld en tijd, maar is blijkbaar toch aantrekkelijker dan te betalen voor ontgassen aan de kade. ‘Ook komen wachttijden voor van soms zelfs drie dagen. Dan is het veel sneller en makkelijker om even terug het water op te gaan en de ventilator aan te zetten.’

Voorschriften

Niet alleen ontbreekt een goed handhavingsbeleid, er zijn ook geen duidelijke voorschriften voor ontgasinstallaties en er worden weinig vergunningen afgegeven, hooguit tijdelijke. ‘Als deze zaken beter zouden zijn geregeld, is de milieuverontreiniging door ontgassende tankers ook stukken minder.’ Wat Van der Pluijm betreft, pakt de overheid deze zaken zo snel mogelijk op.

Diverse provincies kennen al een verbod op het varend ontgassen van benzeen en substanties met hoge benzeengehaltes, bijvoorbeeld nafta. Zo mogen schippers in onder meer Noord- en Zuid-Holland, Zeeland en Noord-Brabant niet meer ontgassen terwijl ze varen. Eind mei werd bovendien de taskforce Varend ontgassen opgericht, een samenwerkingsverband tussen diverse overheden, toezichthouders en bedrijfsleven. Zij willen toewerken naar een landelijk verbod, inclusief degelijke handhaving van de regels. Dit moet resulteren in een vermindering van de uitstoot van schadelijke stoffen met maar liefst 98% in 2023.

Verbod

Ook moeten de verboden ervoor zorgen dat binnenvaartbedrijven uit het buitenland niet in Nederland ontgassen. Dit gebeurde in het verleden wel. Duitsland kende bijvoorbeeld al een ontgassingsverbod toen Nederland dat nog niet had. ‘Daardoor kwamen buitenlandse schepen hier de grens over om hun gasdampen te lozen’, aldus Van der Pluijm. ‘Dat zie je gelukkig nauwelijks meer tegenwoordig, doordat we ook in Nederland strengere regels hebben gekregen. Maar een uitgebreider verbod, inclusief degelijke handhaving, is meer dan welkom.’