Dat wordt de eerste grote installatieklus voor het revolutionaire vaartuig, dat primair is ontworpen voor decommissioning: het verwijderen van oude boorplatforms. De operatie begint met het laden van ‘Johan Sverdrup’ in het Bømlafjord, zo’n honderd kilometer ten zuiden van Bergen in Zuidwest-Noorwegen. De ‘PS’, zoals ‘s werelds grootste schip in de wandelgangen ook wel genoemd wordt, heeft vorig jaar al een zwaardere constructie geladen, het Brent Delta-platform van Shell. Daarbij ging het echter om decommissioning.

De ‘Johan Sverdrup’ is donderdag per ponton op transport gesteld van de Aibel-werf in Haugesund naar Stord aan het Bømlafjord, een traject van zo’n zestig kilometer. Daarmee komt een einde aan de rol van ‘landmark’, die het 147 hoge platform de afgelopen negen maanden in Haugesund vervulde. Lars Håvardsholm, projectmanager van opdrachtgever Equinor (voormalig Statoil -red.) voor het boorplatform, kijkt met spanning uit naar het moment dat de ‘Pioneering Spirit’ het gevaarte aan boord neemt. ‘Dit is het grootste platform dat onshore wordt geassembleerd en voorbereid is voor offshore installatie in één enkele lift, dus dit is baanbrekend’, zegt hij.

Het meest spannend zal het moment van installatie van het platform op het onderstel op zee worden. Het Johan Sverdrup-veld ligt zo’n 150 kilometer ten westen van de Noorse kust. De waterdiepte ter plekke is ruim honderd meter. De belangen zijn enorm: de winbare reserves van het veld worden geschat op twee tot drie miljard vaten ruwe olie. Die vertegenwoordigen bij de huidige olieprijs een marktwaarde van ergens tussen de 150 en 225 miljard dollar.

Tekst loopt door onder foto

Niet de massa van 22.000 ton op zich is de grootste uitdaging, want de ‘PS’ kan ‘topsides’, zoals de platforms in het jargon heten, tot 48.000 ton aan. Veel complexer is het feit dat die tijdens de installatie gecompenseerd moet worden voor de bewegingen van het schip. De ‘PS’ is daartoe uitgerust met een ingenieus stelsel van beweging-gecompenseerde draagarmen, dat aan het brein van Allseas-eigenaar en -oprichter Edward Heerema is ontsproten.

Ondanks de ongetwijfeld torenhoge daghuur van de ‘Pioneering Spirit’, waarvan de bouw een slordige tweeënhalf jaar miljard euro kostte, verwacht Equinor veel geld te besparen door de installatie met een enkele lift. Dat bespaart niet alleen veel heen en weer varen met kleinere modules, ook kan het platform veel sneller in productie worden genomen. Equinor: ‘85% van alle tests is al onshore gedaan. Dat scheelt heel veel manuren. Bovendien worden heel veel risico’s met betrekking tot gezondheid, milieu en veiligheid vermeden.’

Aibel haalde drie jaar geleden de opdracht binnen voor de bouw van het platform ter waarde van bijna een miljard euro. Opdrachtgever was Statoil, dat zichzelf recentelijk heeft omgedoopt in Equinor. Op het hoogtepunt werkten zo’n 4.000 mensen van Aibel en 150 van Equinor aan het project. Odfjell gaat de ‘Johan Sverdrup’  exploiteren. Naast Equinor participeren Lundin Norway, Petoro, Aker BP en Total in het miljardenproject.